16 januari 2017

PVDA roept op tot pogrom

 

Ik zit op het terras van het eiland als Cohen op Hydra en lees Homo Deus uit de bibliotheek van mijn gastheer. Ik bracht hem Graailand mee van de gewezen maoïst Peter Mertens, de compagnon de route van dr. Van Duppen, die zich warm loopt om zijn lange mars door de instellingen te maken. De aanzet is gegeven: een oproep aan de sympathisanten van de PvdA om Maggie De Block ongezouten hun mening te geven. Sommige “patiënten”, 41 om precies te zijn op het ogenblik dat ik dit schrijf, wensen de minister een enge ziekte toe waaraan ze liefst pijnlijk mag bezwijken. Operatie karaktermoord is tot zover geslaagd. De reguliere media hebben toevallig net die boodschappen overgenomen en dus nog eens herhaald waardoor het lijkt alsof de minister bedolven wordt onder een golf van boze nieuwjaarswensen.


De tijden zijn veranderd. De methode blijft dezelfde. De communistische theorie van mass media werd al in de 19de eeuw beschreven door George Hegel en later verfijnd door Karl Marx en Friedrich Engels. Lenin en Trotsky pasten ze in de praktijk toe. Begin geen lastercampagne in je eigen media maar gebruik de hefboom van de bourgeois pers. Het is zo dat ze de hervormer en socialist Kerensky ten val brachten, het is op dezelfde manier dat ze De Block voetje willen lichten. Dezelfde Soviet Theory of Mass Communication werd door de 45ste president Trump gebruikt. Hij hoefde de media niet voor zich en zijn programma in te nemen, hij nam de politiek correcte journalisten bij de elleboog en leidde ze naar de door hem gewenste richting. De fantasie wordt op 20 januari werkelijkheid. Het leven is een illusie en het politiek bedrijf is navenant.
Homo Deus is een boek dat ik u allen wil aanraden, een fascinerend boek over hoe wij allemaal in illusies leven.


De Israëlische historicus Yuval Noah Harari (1976) vertelt op een begeesterende wijze hoe het humanisme dat we sinds de verlichting dachten te hebben uitgebouwd tot het basisprincipe waarop onze humane orde moet gebaseerd zijn, verkruimeld is en hoe we nu bij het begin van de 21ste eeuw geconfronteerd worden met de nieuwe mens die daarvoor in de plaats komt. Harari schuwt de grote uitspraken niet: de mens heeft zijn dominante positie op aarde echt niet aan zijn intelligentie te danken. Dat de mens reeds één miljoen jaar het intelligentste dier op aarde is, is een illusie en de geschiedenis bewijst dat.


Wat ons onderscheidt van de andere zoogdieren is dat we gemeenschappelijke illusies kregen, ons konden organiseren in groepen die groter zijn dan de paar honderd mensen die we persoonlijk kennen en dat we ons dus met vreemden kunnen associëren. Chimpansees kunnen óók goed samenwerken, maar hun groep kan nooit groter worden dan het aantal dieren dat zij persoonlijk kennen. Maar chimps hebben geen god, geen ideologie, delen geen illusies en hebben ook geen gemeenschappelijk streven. Een aap dient geen hoger doel. Dat stukje genetische afwijking wordt nu epigenetisch versterkt door de sociale media die de massamedia vervangen hebben.


Massamedia zijn altijd voor het groteske gegaan: voor moord en doodslag, brand, rampen, politieke hanen en Houdini's, voor leiders, dus niet voor de waarheid. Niet voor het bedachtzame, het essay; de reflectie, de humor. Dat verklaart het succes van Facebook, Snapchat en Twitter. Als Luther en Calvijn daarover beschikt hadden was het protestantisme nu een wereldgodsdienst in plaats van een verkruimelde verzameling van obsessionele gedachten over de Sola Scriptura. Ik huiver voor ideologieën en godsdiensten die geloven dat alleen het Boek ons alles leert wat nodig is om verlossing van onze zonden te ontvangen. Het Boek wordt het hogere doel. Zo bouw je uiteindelijk een wereldrijk op. Proletariërs aller landen verenigt u. Make America great again. Vive la république. De individuele verantwoordelijkheid verdwijnt. Het ideaal is in de plaats gekomen. De Franse boeren lynchten de lokale markies. De communisten lynchten de grootgrondbezitters. De nazi's de Joden. Ze kenden elkaar niet persoonlijk. Maar de homo deus wantrouwt mensen uit andere sociale klassen en culturen. Onze waarden en overtuigingen omtrent de werkelijkheid zijn in wisselbare illusies die gemakkelijk kunnen verdwijnen omdat ze alleen in gedachten bestaan. We nemen ze serieus omdat andere mensen hetzelfde denken. Zoals geld alleen waarde heeft omdat anderen het eveneens waardevol vinden. Het papier zelf is niks waard. Harari geeft als vuistregel: als iets zelf pijn kan voelen is het echt. Een bankdirecteur is echt, een bank bestaat alleen in onze gemeenschappelijke gedachten. Zo is ook een minister echt, een ministerie bestaat alleen in gedachten.


Ik hoef de verdediging van de minister niet op te nemen. En ik sta ook niet achter alle maatregelen die ze neemt. Maar ik ken haar en lees haar werkstukken. De patiënten die Maggie De Block kanker toewensen, kennen haar niet persoonlijk. Zij kennen evenmin de inhoud van haar programma noch haar maatregelen. Ze zijn wel klaar voor de pogrom die de rode Trump, Peter Mertens op gang wil brengen. Ditmaal onder de leuze: iedereen gelijk. Maar ik verwed er mijn hoofd op dat er toch wel weer een paar zullen zijn die gelijker zijn. Gelukkig zijn de Belgen nogal traag van begrip. En voor Mertens heb ik slecht nieuws: Harari beschrijft de ondergang van het communisme. Bijna een eeuw lang heeft het massa's geïnspireerd. Het versloeg het fascisme, bedreigde het kapitalisme en hield hele volkeren in een ijzeren vuist. In de jaren tachtig verschrompelde het tot helemaal niets omdat de mensen er niet meer in geloofden. Het communisme heeft geen supermens gerealiseerd. Het echte grote gevaar zegt Harari is het ‘dataïsme'. Daarin wordt ieder individu ontleed in al zijn losse onderdelen, van koopgedrag tot ziektegeschiedenis, met grote voorspellende kracht. Maar daarover heb ik al iets geschreven.


Marc van Impe



Yuval Noah Harari: Homo Deus. A Brief History of Tomorrow. Vintage Publishing, 448 blz. € 29,99. De Nederlandse vertaling verschijnt in februari 2017 bij uitgeverij Thomas Rap.

 

Bron: MediQuality

16:51 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)