06 maart 2017

Verband tussen overmatig alcoholgebruik, stress en burn-out?

Ik heb meegedaan aan de Tournée Minérale, die vandaag afloopt. En het is goed gegaan, dank u. Dat komt zo: een vriend van mij, een hoge ambtenaar houdt er abrupt mee op wegens stress. Hij was altijd goed van innemen maar hij was duidelijk over een grens gegaan. Ik verleg graag mijn grenzen.


Ik lees dat ruim 14% van de Belgische werknemers te veel drinkt en dat dit hand in hand gaat met stress. Vooral ambtenaren drinken teveel. Is het toeval dat diezelfde ambtenaren gemiddeld 16.3 dagen per jaar met ziekenverlof thuis zitten?

Merkwaardig is dat het telkens over dezelfde bevolkingsgroepen gaat: het onderzoek van Wolters Kluwer liep bij kaderleden en ambtenaren die gemiddeld meer dan 2 of 3 consumpties per dag verbruiken.


Het aantal werknemers met problematisch alcoholgebruik volgens de nieuwe en strengere norm (10 consumpties per week), recent ingevoerd door de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, ligt dus nog hoger. De cijfers zijn al 6 jaar lang zo hoog, met uitzondering van de periode 2009-2010 (alcoholgebruik daalde toen tot 10%) vermoedelijk door de invoering van het rookverbod.


Zelfs de parlementairen kunnen niet zonder hun dagelijks aantal neuten. Maar het probleem is het hoogste bij ambtenaren en onderwijzend personeel die zich minder goed in hun vel voelen: slechts 72 procent noemde zich tevreden. Ik zie ze wel eens staan aan de buvette van een der Brusselse kopstations: bij het begin en het eind van de werkdag gaan de dagschotels tegen een noodtempo door het strot.


Dubbel zoveel mannen als vrouwen geven aan overmatig te drinken (18% vs. 9%). Daarnaast drinken werknemers in de overheidssector vaker problematisch dan werknemers in de privésector (17% vs 12%). Roken en drinken gaat samen: rokers vertonen meer dan twee keer zoveel overmatig alcoholgebruik als niet-rokers (23% vs 10%).


Overmatig alcoholgebruik en stress gaan hand in hand; gestresseerde werknemers verzeilen vaker in problematisch drinkgedrag (17% vs 11%) en problematische drinkers voelen zich meer gestrest (59% vs 47%). Het gaat zowel om meer werkgerelateerde stress (68% vs 61%) als meer stress in hun privéleven (50% vs. 34%). Werknemers die overmatig drinken, zeggen vaker te veel werk te hebben (60% vs. 49%), doen meer overuren (49% vs. 32%) en vinden hun woon-werk verkeer vaker belastend (48% vs. 29%). Ze vinden hun werk ook emotioneel zwaarder (51% vs. 40%) en zijn meer onzeker over hun job (39% vs 22%).


Werknemers die overmatig drinken, voelen zich minder goed in hun vel (53% vs 38%) en zijn vaker kortaf tegen mensen in hun omgeving (45% vs 27%). 59% van de overmatige drinkers geeft aan dat hun job invloed heeft op hun lichamelijke klachten, tegenover 47% van zij die minder drinken. 55% van wie overmatig drinkt, stelt vast dat zijn werk lijdt onder hoe hij zich voelt, in tegenstelling tot 44% van wie minder drinkt.


Wie een slok teveel opheeft in het verkeer wordt hard aangepakt. En terecht. Maar in de openbare dienst worden de fluwelen handschoenen aangetrokken. De zogenaamde Wet Mahoux van 28.01.03 bepaalt dat alcoholtesten niet zomaar mogen afgenomen worden. Ik citeer: "het peilen naar een bepaald gehalte, zoals bloedtesten, ademanalysetesten, speekseltesten, urinetesten,… mag alleen onder zeer strikte voorwaarden gebeuren door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer wanneer hij medische onderzoeken uitvoert zoals vastgesteld in het kader van het gezondheidstoezicht en enkel voor deze risicofuncties waarvan vastgesteld wordt dat het veilig en correct uitvoeren ervan elk alcohol -of druggebruik onmogelijk maakt wegens het gevaar voor collega-werknemers. Het betreft hier in feite een biologisch onderzoek met het oog op het vaststellen van de gezondheidstoestand (stellen van een diagnose)."


Niet-biologische testen zoals niet-geijkte blaastesten, psychomotorische testen, vaardigheidsproeven en eenvoudige reactietesten houden in dat het resultaat enkel een positieve of negatieve indicatie geeft, maar geen zekerheid over de intoxicatie.
Men kent het probleem. Maar wordt er opgetreden? Ho maar! Terwijl een chauffeur gewoon aan de kant van de weg gezet wordt en maar zelf kan zorgen dat hij thuis geraakt, moeten de alcoholtests bij ambtenaren "met de nodige omzichtigheid worden gebruikt".


Deze testen betreffen immers een inmenging in de persoonlijke levenssfeer van de werknemer, zoals vastgelegd in het artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, artikel 17 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke rechten en artikel 22 van de Grondwet. Het privéleven van de ambtenaar is immers een fundamenteel sociaal recht. En volgens het legaliteitsbeginsel is geen inmenging in het privéleven gewettigd, behalve indien deze inmenging voorzien is bij wet. Het inschakelen door de werkgever van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer voor het verrichten van alcohol- of drugstesten is uit den boze. De preventieadviseur-arbeidsgeneesheer dient zich immers steeds in een onafhankelijke positie ten opzichte van zowel werkgever als werknemer te bevinden.


Meer dan 126.000 mensen hebben meegedaan aan de uitdaging van Tournée Minérale, om één maand niet te drinken. Ik vraag me af hoeveel openbare dienstverleners meedoen?

Marc van Impe

Bron: MediQuality

07:56 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)