03 mei 2012

Een conditionering

Wat is het belang van een proces? De voorbije weken werd die vraag meermaals gesteld. Er lopen nogal wat zaken over (kinder)misbruik. Ik moest aan de ijsbeer van professor Krombach denken en een interview dat ik ooit met hem had waarbij hij bewees dat er niet zo iets bestaat als een verdrongen geheugen. Alles wat we ons menen te herinneren vanuit de krochten van ons geheugen is geïnduceerd, zei Krombach. Een en ander naar aanleiding van het zoveelste kinderschandaal of beter misbruik waarbij kinderen betrokken werden. Ik hoop dat het mij nooit overkomt, maar ik stel me dan de vraag welke schade die kinderen nu echt opgelopen hebben. Niemand weet eigenlijk wat de gevolgen zijn. Terwijl zowat alle deskundigen ervan uitgaan dat er wel degelijk gevolgen zijn. Volgens de ontwikkelingspsychologen slaan de baby’s trauma’s in het brein op. Stress leidt ook bij baby’s tot de aanmaak van cortisol. Maar is het hele leven geen opeenvolging van stress-events?  Baby’s huilen, dat is een uiting van stress. Ze huilen als ze honger hebben, als ze dorst hebben, als ze moe zijn, als ze een volle luier hebben. Hoe noteert het brein van een baby dat iets traumatisch is en een andere gebeurtenis niet? Doet er niet toe. Een traumatische gebeurtenis blijf een traumatische gebeurtenis. Volgens een experte die ik daarover aansprak gaat dat via conditionering. Stel dat een kind misbruikt wordt en er gaat toevallig een bel. Dan kan een kind later enorm angstig worden van dat geluid. Zoiets als een schoolbel die in de verte gaat en die me nog altijd een wee gevoel in de maag brengt als ik denk aan meester B die bij de oren placht op te tillen. Het waren de jaren vijftig toen, en toen was dat geen trauma, tenzij je oor eraf scheurde natuurlijk.
Ik geloof dit conditioneringsverhaal niet. Conditionering werkt ook de andere kant op, via beloning. Stel dat je de borst kreeg, en de telefoon ging. En stel dat dit telkens opnieuw gebeurde. Zo’n paar keer per week. Omdat je vader toen je moeder belde om te zeggen dat het wat later werd. Stel! Zou je dan telkens nu de GSM gaat aan eten denken. Of aan een tiet?  Toch?
Wat ik eigenlijk vragen wou: kunnen we zo’n zaken niet beter achter gesloten deuren behandelen. Zou dat niet minder traumatiserend zijn voor het slachtoffertje en de betrokken ouders? En ben ik geconditioneerd omdat ik altijd vragen stel. En zo ja, waarom?


Marc van Impe

17:55 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)