08 november 2011

Aan de Seine

Ik had het voorbije weekend met een geleerde collega van mijn geleerde vrouw over de Wall Street Occupiers. Het deed hem denken aan de tijd dat hij net zoals zijn haren nog al zijn idealen had. En hij was het niet eens met mijn column. “Waar zijn ze eigenlijk tegen,” vroeg ik hem. “een iets concreter doel had hun engagement een stuk eenvoudiger gemaakt. Dan zou je tenminste voor of tegen iets kunnen zijn.” Daarom deze tussenstap. Stel je voor, je ligt in een ziekenhuisbed en alleen je hersenen werken nog. Al je lichaamsfuncties zijn uitgevallen, maar je bent nog bij volle bewustzijn. Tot vlak voor je overlijden ben je ooggetuige van de rampspoedige aftakeling van je eigen aftakeling. Dit overkwam de Engels-Amerikaanse historicus Tony Judt, die behalve een eminent auteur en adviseur van  Vàclav Havel, ook leed aan ALS. Ik ontmoette hem in na de Wende in het Brusselse Kaaitheater. Judt dicteerde zijn postuum verschenen De Geheugenhut, een persoonlijke terugblik op zijn leven. Ik lees het boek en denk aan het begin van mijn carrière. Ik ging naar het concilie van Cluny, dronk wijn, sliep op het grint, werd  verliefd op een Duitse pelgrim, en belandde in een nonnenklooster waar een jongen die later een bekend chirurg zou worden de hele avond luidop Onze Vaders bad. Mijn geleerde vriend nu. Er werd veel gediscussieerd in Cluny. Mijn geleerde  vriend begon te spreken met van die brede armbewegingen als voor het dovenjournaal. Op zijn Frans. “Franse intellectuelen zorgen zo af en toe wel eens voor een ophef, maar het licht dat ze afgeven komt van een verre, misschien zelfs al gedoofde zon,” schrijft Judt.  

Judt had het over integriteit, morele rechtschapenheid en andere najaarsgroenten en over de minister die toch goede bedoelingen had gehad.  “Integriteit en morele rechtschapenheid in het openbare leven zijn als pornografie. Moeilijk te definiëren maar als je ze ziet herken je ze meteen. Het is een bedoeling die samenhangt met het handelen, een ethos van politieke verantwoordelijkheid. Alle politiek  is de kunst van het haalbare, maar kunst heeft ook zo zijn ethiek.”  Ik zag dat mijn chirurg liever aan de snijtafel had gestaan. Daarom deed ik er nog een schepje bovenop: “ De dynamiek van het handelen is voorbij omdat we dit met z’n allen afgesproken hebben. Neem nu die ontslagnemende minister die er niet in slaagt een tegenstander van homeopathie die toch voorgedragen wordt door zijn universiteit,  lid te maken van de nieuw op te richten Kamer. Waarom ze dat doet, zal ze nooit zeggen. De minister zorgt vooral voor flair en vocaal vertier in een verder statische opera die onze politiek is. Niets is wat het is.” Hij zuchtte en keek over het dal. “Is er dan niets zoals het lijkt?” kwam er uit.  Ik wou hem troosten en vertelde hem een joodse grap. Vraagt de ene vrouw aan de andere die terug is van huwelijksreis naar Parijs: “Heb je aan de Seine gezeten?” zegt de ander: “Ja en hij aan de mijne.” Of hoe een misverstand alles oplost.  En toen was de civet de marcassin en Orval klaar. Hij lachte weer van harte.

Marc van Impe

De Geheugenhut - Judt Tony  www.proxisazur.be/degeheugenhut  24,95 €

Memory Chalet- Tony Judt    http://livre.fnac.com  11,71 €

 

16:17 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)