06 maart 2017

Verband tussen overmatig alcoholgebruik, stress en burn-out?

Ik heb meegedaan aan de Tournée Minérale, die vandaag afloopt. En het is goed gegaan, dank u. Dat komt zo: een vriend van mij, een hoge ambtenaar houdt er abrupt mee op wegens stress. Hij was altijd goed van innemen maar hij was duidelijk over een grens gegaan. Ik verleg graag mijn grenzen.


Ik lees dat ruim 14% van de Belgische werknemers te veel drinkt en dat dit hand in hand gaat met stress. Vooral ambtenaren drinken teveel. Is het toeval dat diezelfde ambtenaren gemiddeld 16.3 dagen per jaar met ziekenverlof thuis zitten?

Merkwaardig is dat het telkens over dezelfde bevolkingsgroepen gaat: het onderzoek van Wolters Kluwer liep bij kaderleden en ambtenaren die gemiddeld meer dan 2 of 3 consumpties per dag verbruiken.


Het aantal werknemers met problematisch alcoholgebruik volgens de nieuwe en strengere norm (10 consumpties per week), recent ingevoerd door de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, ligt dus nog hoger. De cijfers zijn al 6 jaar lang zo hoog, met uitzondering van de periode 2009-2010 (alcoholgebruik daalde toen tot 10%) vermoedelijk door de invoering van het rookverbod.


Zelfs de parlementairen kunnen niet zonder hun dagelijks aantal neuten. Maar het probleem is het hoogste bij ambtenaren en onderwijzend personeel die zich minder goed in hun vel voelen: slechts 72 procent noemde zich tevreden. Ik zie ze wel eens staan aan de buvette van een der Brusselse kopstations: bij het begin en het eind van de werkdag gaan de dagschotels tegen een noodtempo door het strot.


Dubbel zoveel mannen als vrouwen geven aan overmatig te drinken (18% vs. 9%). Daarnaast drinken werknemers in de overheidssector vaker problematisch dan werknemers in de privésector (17% vs 12%). Roken en drinken gaat samen: rokers vertonen meer dan twee keer zoveel overmatig alcoholgebruik als niet-rokers (23% vs 10%).


Overmatig alcoholgebruik en stress gaan hand in hand; gestresseerde werknemers verzeilen vaker in problematisch drinkgedrag (17% vs 11%) en problematische drinkers voelen zich meer gestrest (59% vs 47%). Het gaat zowel om meer werkgerelateerde stress (68% vs 61%) als meer stress in hun privéleven (50% vs. 34%). Werknemers die overmatig drinken, zeggen vaker te veel werk te hebben (60% vs. 49%), doen meer overuren (49% vs. 32%) en vinden hun woon-werk verkeer vaker belastend (48% vs. 29%). Ze vinden hun werk ook emotioneel zwaarder (51% vs. 40%) en zijn meer onzeker over hun job (39% vs 22%).


Werknemers die overmatig drinken, voelen zich minder goed in hun vel (53% vs 38%) en zijn vaker kortaf tegen mensen in hun omgeving (45% vs 27%). 59% van de overmatige drinkers geeft aan dat hun job invloed heeft op hun lichamelijke klachten, tegenover 47% van zij die minder drinken. 55% van wie overmatig drinkt, stelt vast dat zijn werk lijdt onder hoe hij zich voelt, in tegenstelling tot 44% van wie minder drinkt.


Wie een slok teveel opheeft in het verkeer wordt hard aangepakt. En terecht. Maar in de openbare dienst worden de fluwelen handschoenen aangetrokken. De zogenaamde Wet Mahoux van 28.01.03 bepaalt dat alcoholtesten niet zomaar mogen afgenomen worden. Ik citeer: "het peilen naar een bepaald gehalte, zoals bloedtesten, ademanalysetesten, speekseltesten, urinetesten,… mag alleen onder zeer strikte voorwaarden gebeuren door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer wanneer hij medische onderzoeken uitvoert zoals vastgesteld in het kader van het gezondheidstoezicht en enkel voor deze risicofuncties waarvan vastgesteld wordt dat het veilig en correct uitvoeren ervan elk alcohol -of druggebruik onmogelijk maakt wegens het gevaar voor collega-werknemers. Het betreft hier in feite een biologisch onderzoek met het oog op het vaststellen van de gezondheidstoestand (stellen van een diagnose)."


Niet-biologische testen zoals niet-geijkte blaastesten, psychomotorische testen, vaardigheidsproeven en eenvoudige reactietesten houden in dat het resultaat enkel een positieve of negatieve indicatie geeft, maar geen zekerheid over de intoxicatie.
Men kent het probleem. Maar wordt er opgetreden? Ho maar! Terwijl een chauffeur gewoon aan de kant van de weg gezet wordt en maar zelf kan zorgen dat hij thuis geraakt, moeten de alcoholtests bij ambtenaren "met de nodige omzichtigheid worden gebruikt".


Deze testen betreffen immers een inmenging in de persoonlijke levenssfeer van de werknemer, zoals vastgelegd in het artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, artikel 17 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke rechten en artikel 22 van de Grondwet. Het privéleven van de ambtenaar is immers een fundamenteel sociaal recht. En volgens het legaliteitsbeginsel is geen inmenging in het privéleven gewettigd, behalve indien deze inmenging voorzien is bij wet. Het inschakelen door de werkgever van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer voor het verrichten van alcohol- of drugstesten is uit den boze. De preventieadviseur-arbeidsgeneesheer dient zich immers steeds in een onafhankelijke positie ten opzichte van zowel werkgever als werknemer te bevinden.


Meer dan 126.000 mensen hebben meegedaan aan de uitdaging van Tournée Minérale, om één maand niet te drinken. Ik vraag me af hoeveel openbare dienstverleners meedoen?

Marc van Impe

Bron: MediQuality

07:56 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

03 mei 2012

Een conditionering

Wat is het belang van een proces? De voorbije weken werd die vraag meermaals gesteld. Er lopen nogal wat zaken over (kinder)misbruik. Ik moest aan de ijsbeer van professor Krombach denken en een interview dat ik ooit met hem had waarbij hij bewees dat er niet zo iets bestaat als een verdrongen geheugen. Alles wat we ons menen te herinneren vanuit de krochten van ons geheugen is geïnduceerd, zei Krombach. Een en ander naar aanleiding van het zoveelste kinderschandaal of beter misbruik waarbij kinderen betrokken werden. Ik hoop dat het mij nooit overkomt, maar ik stel me dan de vraag welke schade die kinderen nu echt opgelopen hebben. Niemand weet eigenlijk wat de gevolgen zijn. Terwijl zowat alle deskundigen ervan uitgaan dat er wel degelijk gevolgen zijn. Volgens de ontwikkelingspsychologen slaan de baby’s trauma’s in het brein op. Stress leidt ook bij baby’s tot de aanmaak van cortisol. Maar is het hele leven geen opeenvolging van stress-events?  Baby’s huilen, dat is een uiting van stress. Ze huilen als ze honger hebben, als ze dorst hebben, als ze moe zijn, als ze een volle luier hebben. Hoe noteert het brein van een baby dat iets traumatisch is en een andere gebeurtenis niet? Doet er niet toe. Een traumatische gebeurtenis blijf een traumatische gebeurtenis. Volgens een experte die ik daarover aansprak gaat dat via conditionering. Stel dat een kind misbruikt wordt en er gaat toevallig een bel. Dan kan een kind later enorm angstig worden van dat geluid. Zoiets als een schoolbel die in de verte gaat en die me nog altijd een wee gevoel in de maag brengt als ik denk aan meester B die bij de oren placht op te tillen. Het waren de jaren vijftig toen, en toen was dat geen trauma, tenzij je oor eraf scheurde natuurlijk.
Ik geloof dit conditioneringsverhaal niet. Conditionering werkt ook de andere kant op, via beloning. Stel dat je de borst kreeg, en de telefoon ging. En stel dat dit telkens opnieuw gebeurde. Zo’n paar keer per week. Omdat je vader toen je moeder belde om te zeggen dat het wat later werd. Stel! Zou je dan telkens nu de GSM gaat aan eten denken. Of aan een tiet?  Toch?
Wat ik eigenlijk vragen wou: kunnen we zo’n zaken niet beter achter gesloten deuren behandelen. Zou dat niet minder traumatiserend zijn voor het slachtoffertje en de betrokken ouders? En ben ik geconditioneerd omdat ik altijd vragen stel. En zo ja, waarom?


Marc van Impe

17:55 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

09 december 2011

Niet door de stress geveld

8 mensen in ons land lijden aan het syndroom van Crigler-Najjar. De ziekte van Crigler-Najjar is een aangeboren aandoening, waarbij de bilirubine zich ophoopt in het bloed. Het  enzym dat dit moet omzetten  tot een wateroplosbaar product en via de darmen afgevoerd ontbreekt  geheel of gedeeltelijk . De bilirubine wordt opgeslagen in de huid en ogen wat een karakteristieke gele verkleuring veroorzaakt. Daarnaast kan het bilirubine zich ook opslaan in de hersenen, waardoor er onherstelbare hersenschade kan ontstaan. Crigler-Najjar patiënten worden behandeld met intensieve lichttherapie en medicijnen. Daarnaast krijgen Crigler-Najjar patiënten extra aandacht bij infecties, bloeduitstortingen en botbreuken. Dit omdat er dan extra bilirubine vrijkomt. De jongste Crigler-Najjar patiënt in ons land is een baby van 4 maanden oud. Elynn E.  is de dochter van An die zelf amper 16 is. Elke nacht gaat de baby 5 uren onder de blauwe lamp. En dat zal ze voor de rest van haar leven moeten doen. Zo’n lamp kost 7.350 €. Om de vijf jaar moet de lamp vervangen worden en aangepast aan de lichaamslengte van de patiënt. Het onderhoud kost jaarlijks zo’n 1.800 €. Daarbij komen dure ziekenhuisrekeningen, comfortkosten en de kosten van de broodnodige mantelzorg. De artsen van het UZ van de VUB hopen dat later plasmaferese, eventueel een levertransplantatie of zelfs gentherapie zal kunnen helpen.

Nu komt het slechte nieuws. Ziekenfonds De Voorzorg betaalt niets terug. Crigler-Najjar wordt in ons land immers niet erkend. Om ten dele aan deze problemen tegemoet te komen, vaardigde de Europese Unie in 2000 de 'verordening uit betreffende de erkenning van de weesgeneesmiddelen' (EG 141/2000). Tal van Europese landen, waaronder Nederland, Frankrijk, Italië, Spanje en Zweden hebben al werk gemaakt van nationale stimuleringsmaatregelen voor de erkenning van weesziekten en de medicatie. In ons land werd  een informele stuurgroep 'Weesgeneesmiddelen' opgericht. Deze stuurgroep organiseerde op 7 december het symposium 'Weesgeneesmiddelen in België' en hoopt hiermee een eerste stap te zetten tot een stimulerend en coherent Belgische beleid ter zake. Van een opstellen van een beleidsactieplan, naar voorbeeld van Frankrijk, om zorgverstrekkers en het grote publiek beter te informeren over zeldzame aandoeningen, de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen aan te moedigen en de toegang tot diagnose en behandeling te verbeteren is vooralsnog geen sprake.  Op de website van De Voorzorg loopt een billboard met de tekst Door de stress geveld.Dat zal bij baby Ellen wellicht niet het geval zijn. u bent dus niet alleen!

Marc van Impe

11:47 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)