05 april 2016

De weervoorspellers van de psychologie

De helft psychologische studies bevat statistische fouten, lees ik in een Nederlandse krant. Waaarom ben ik niet verbaasd. Vijfenveertig jaar zit ik in dit vak en toen ik er aan begon stond de psychologie nog in haar kinderschoenen. We kregen als student in de rechten les van een professor die zijn carrière gebouwd had op twee boekjes: Moord en Dubbelzelfmoord. Nu zou deze op zijn best omschreven worden als het werk van een morbide fantast. Toen was het verplichte vakliteratuur en hij en zijn uitgever werden elk jaar beter van zijn verzamelde fantasmen. Achteraf bleek de man net als Freud alles, maar dan ook elke case study, verzonnen te hebben.

Het zijn zware tijden voor psychologen. De uitkomsten van het onderzoek gelden voor de sociale, klinische en experimentele psychologie, lees ik. Vooral sociaal psychologen misbruiken onderzoek om de samenleving bij te sturen. Tiens, zou enige linkse flinksigheid daarbij een rol spelen? Ach, een eindje verder in een ander weekblad lees ik dat wetenschappelijke tijdschriften vaak psychologische studies met onjuistheden publiceren. Bij de helft van de studies zijn statistische fouten gemaakt. Bij één op de acht studies gaat het om grote onzorgvuldigheden in de cijfers, waardoor de statistische uitkomsten onjuist zijn. Dat concludeert de Tilburgse onderzoeker Michèle Nuijten, na een steekproef met dertigduizend artikelen. Nuijten onderzocht de studies niet handmatig, maar gebruikte een instrument dat de statistische onderdelen toetste. Voor deze studie ontwikkelde Nuijten, samen met Sacha Epskamp van de Universiteit van Amsterdam, een instrument dat statistische onvolkomenheden in studies opspoort, statcheck. Dat werkt ongeveer zoals de spellingschecker die op spelfouten controleert. Handmatig is het lastig 30 duizend studies na te pluizen. Statcheck controleert het statistische deel waaruit moet blijken of de gevonden effecten in een experiment wel of geen toevalstreffer zijn. In papers die claimden dat het gevonden effect geen toeval was, zaten vaker ernstige fouten dan in studies die niet boven de toevalligheidsgrens uitkwamen.

De Tilburgse psycholoog Jelte Wicherts deed in 2011 al soortgelijke heranalyses en kwam tot dezelfde bevindingen. In een geruchtmakende enquête onder tweeduizend psychologen gaven twee op de tien onderzoekers toe dat ze weleens data hadden weggelaten of bijgesteld. Er zijn onderzoekers die hun resultaten aanpassen aan hun conclusies in plaats van andersom. Er werd nagegaan of de conclusies van de experimenten niet op toeval waren gebaseerd. Niet dus.

De conclusies van Nuyten zijn de tweede klap in twee maanden tijd voor het psychologische vakgebied. Eind augustus bleek dat psychologische onderzoeken vaak onbetrouwbaar zijn. Het vakblad Science schreef toen dat slechts 39 procent van de studies betrouwbare resultaten genereren. Uit meer dan de helft van de experimenten kwamen andere onderzoeksresultaten toen ze gereproduceerd werden. Maar de linkse media lopen weg met de resultaten. Niet zelden is er sprake van wensdenken of bewijs over zaken die er -in de ogen van de onderzoeker- logischerwijs zouden moeten zijn. Misschien moet er eens een onderzoek gestart worden waarom voornamelijk linkse mensen deze vormen van "wetenschap" beoefenen.

Overigens is de kwaliteit van de statistiek in veel artikelen in medische tijdschriften niet veel beter dan die van de psychologen. Ook worden er regelmatig spelfouten gemaakt. Voor dat laatste kan ik moeizaam begrip opbrengen. Spellbinders en eindredacteuren zijn niet meer wat ze geweest zijn. het erge is dat vooral beleidsmakers hun beleid baseren op dit zogenaamd wetenschappelijk onderzoek. Het lijkt wel economie of metereologie: achteraf altijd een verklaring, altijd gelijk.  I rest my case.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

17:46 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

19 maart 2014

Ziekenhuizen: een slecht rapport


VILVOORDE 19/03 - Alles zal getoetst worden. Gemeten. Gewogen en te licht bevonden. Universiteiten die diploma’s afleveren. Auto’s die meer verbruiken dan ze officieel adverteren. Theefabrikanten die meer stof dan blaadjes verkopen. Ziekenhuizen die meer of minder kans geven op een spoedig herstel. Het spreekt voor zich dat de universiteitsrectoren en autofabrikanten niet altijd even gelukkig zijn met de ranking die ze opgelegd krijgen. En voor elke plaats op de ranglijst is er tekst en uitleg.
Theefabrikanten zullen uitpakken met fair traide stof als wiedergutmacher. Maar ziekenhuizen hebben het moeilijker. Als uit een Vlaams onderzoek bij 45 ziekenhuizen blijkt dat je in het ene ziekenhuis 1 kans op 10 hebt om binnen de vijf jaar aan een kankerdiagnose te sterven, terwijl dat in een ander liefst 1 op 2 is, dan is je keuze als patiënt snel gemaakt. Het onderzoek betrof vrouwen met borstkanker en werd gevoerd door het Kankerregister, het Vlaams Patiëntenplatform en de Vlaamse overheid.  Alle Vlaamse ziekenhuizen die boven het Vlaams gemiddelde van  82% overlevingskans zitten, publiceren hun cijfers. Maar op één uitzondering na maken de 8-tal ziekenhuizen waarbij minder dan 3 op 4 patiënten overleven, zich niet bekend. De betrokken organisaties en Test-Aankoop en met hen 36.000 patiënten die een petitie ondertekenden willen openheid van zaken en eisen dat de Vlaamse overheid de cijfers publiceert.
Waarom niet, bedenk ik. Een ziekenhuis is een instelling van openbaar nut die grotendeels gefinancierd wordt met gemeenschapsgelden en het is  niet meer dan logisch dat die gemeenschap weet wat dat geld opbrengt. Een jaarverslag, een activiteitenrapport, een website opgefleurd met fancy kleurtjes en stockbeelden van glimlachende verpleegsters die je zo een enema mogen steken, volstaan niet. Ziekenhuizen zijn met gevangenissen de laatste instellingen waar de burger niets in de pap te brokkelen heeft. Wie hier binnenkomt ondergaat, legt zich neer bij de regels, is blij als hij er weer goed van lijf en leden uit komt. Dat moet anders. In de ziekenhuizen bedoel ik dan. In schoolgemeenschappen hebben ouders als consumenten, naast de leerkrachten, het technisch personeel, de directie en de inrichtende macht een evenwaardige plaats verworven in het bestuur en beleid. Ze beslissen mee over leerprogramma, investeringen, benoemingen, de richting die een school uitgaat. Om het met een ouderwets woord te zeggen: de ouders hebben inspraak.
Ziekenhuisdirecteuren die ik wel eens spreek hebben het liever over de Toyota Way ,  de Tokyo Disney Resort methode, en de Plan Do Check Act en andere google-de-gook die gladde managementgoeroes in een veel te duur pak uit te half-confectie hen in ruil voor enkele tienduizenden euro's in het oor blazen. Ze hebben het over patiënten die allemaal VIP zijn, over People First, maar zijn eigenlijk ze het meest begaan met het nieuwste verbouwingsplan dat "hun" ziekenhuis mooier en meer flashy moet maken. Inspraak daar hebben ze een broertje dood aan. Controle, daar dient de revisor voor. De patiënt is een noodzakelijk kwaad. Daarom dit pleidooi voor de oprichting van een actieve patiëntenraad in elk ziekenhuis. Het zal wel even duren voor deze zijn draai gevonden heeft. Maar het kan alleen maar bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van de zorg. En niet een nieuwe inkomhall. En daar gaat het om.
Marc van Impe
De ziekenhuizen die hun cijfers wél bekend maken.
Overlevingskans na interventie borstkanker.
AZ Glorieux Ronse                 93%
UZ Brussel                            91%
AZ Nikolaas                          87%
Jessa Hasselt                        87%
AZ Sint-Maarten                    86%
UZ Leuven                            85%
AZ Jan Palfijn                        84%
GZA       Antwerpen               83%
AZ St-Joze Malle                    83%
ZOL Genk                             83%
AZ St-Dimpna Geel                82%
OLV Aalst-Asse-Ninove           82%
AZ Sint-Lucas Gent                82%
Imelda                                  81%
Jan Yperman                         80%
AZ H-Hart Tienen                  80%
AZ St-Blasius                        80%
AZ Groeninge                        80%
St-Jozef Izegem                    80%
AZ St-Jan Brugge                  80%
St-Vincentius Deinze             80%
St-Franciscus Heusden          79%
UZ Gent                              79%
Maria Overpelt                     78%
St-Jozef Bornem                  78%
AZ Delta Roeselare               78%
M. Midddelares Gent             78%
AZ Turnhout                        77%
AZ Oudenaarde                    77%
Sint-Trudo                           77%
Az Vesalius Tongeren            73%


De andere ziekenhuizen weigerden hun ranking bekend te maken.

Marc van Impe


Bron:MediQuality

12:07 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

06 januari 2012

Hoe het begon

Ambtenaren hebben een lange pik. Het is dus logisch dat ze al eens op hun pik getrapt worden. En dat, zo is bekend, vindt niemand fijn. Nog erger is dat een ambtenaar nooit pikt dat hij flagrant ongelijk krijgt, dus op het reeds genoemde lichaamsdeel geraakt wordt, en dat dit en plein public gebeurt. Als er dan nog eens een paar honderdduizend Vlamingen getuige zijn van dat incident, dan is dat nog honderdduizend keer erger. Dan rijdt er een platwals overheen.

Dat is wat in 2003 gebeurde tijdens een uitzending van Ombudsjan. U kan dit in alle rust in bijlage bekijken(*). Wat volgde was een vergadering met het getroffen heertje, de CEO van het Riziv en professor dokter verzekeringsarts en CM-zetbaasje Peter Donceel. We werden op de koffie gevraagd in een statig gelambriseerde vergaderzaal op de achtste etage aan de Tervurenlaan. Er was water, plat en spuit, en voor een keer echte vers gezette koffie. Er waren ook bedreigingen, opgediend in gekleurd zilverpapier die er op neerkwamen dat we drie keuzes hadden: ophouden, ons onder de vleugels van de CM plaatsen of de officiële politiek tegenover CVS onderschrijven. Daar zouden we zeker niet slechter van worden. En anders? Dan kwamen er spaanders!

De koffie werd koud en de sfeer ook. Zeker toen ik de vraag stelde wat nu eigenlijk de opleiding en/of bijscholing was van de ziekenfondsgeneesheren. Professor dokter Donceel antwoordde dat ook zij geneesheren waren, opgeleid aan de beste universiteiten van het land die niet voor het geld maar voor het maatschappelijk belang gekozen hadden. Dit was een engagement dat niet mocht onderschat worden. Dit was heel wat anders dan de hele dag patiënten zien en kassa kassa. Dit waren idealisten. Geen dokters die in dure Porsches reden.

Ach, zei ik, ik heb zo eens de statistieken bekeken en ben tot de vaststelling gekomen dat de meeste van die dokters heel hard en heel lang gestudeerd hebben. Sommigen hebben zelfs driemaal hetzelfde jaar gedaan. Ze moeten hun vak dan zeker goed kennen.

Waarna we elkaar hartelijk de hand schudden, nog enkele beleefdheden uitwisselden en onze mantels aangereikt kregen. Samen met de professor liepen we naar de garage. Daar wachtte zijn auto met chauffeur. Het werd nog een fijne dag. De rest van het verhaal kent u.

Marc van Impe

(*) uitzending Ombudsjan : http://iturl.nl/sn-kkz

11:34 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (4)