08 april 2016

Boze patiënten eisen onnodige onderzoeken

Therapeutische hardnekkigheid is een oud zeer dat maar moeilijk uit te roeien is. Maar er kondigt zich een nieuwe aberratie aan: de patiënt die geen genoegen neemt met de diagnose en de behandeling die zijn arts hem voorstelt, en de arts die toegeeft, uit angst voor een klacht. In zo’n geval is de behandeling overbodig, maar de patiënt blijft aandringen. Geeft de arts niet toe dan loopt de patiënt naar een collega, die wél toegeeft.

En als het tegenzit gaat hij klagen bij de ombudsdienst van het ziekenhuis. Maar erger is de lawine aan boze reacties op de sociale media. En er zijn altijd ‘lotgenoten' die zich in zo'n situatie herkennen en er een schepje kwaadsprekerij bovenop doen. In het slechtste geval volgt er een klacht bij de Orde. Die meestal non sequitur krijgt.

U herkent zo'n geval wel: de bloedtesten zijn normaal, sommige waarden zijn net op het randje, maar niets om zich zorgen over te maken. Maar de patiënt gelooft u niet. Want op het internet heeft hij zijn diagnose al lang gevonden. Vervolgens volgt zijn relaas op het online patiëntenforum. Meestal is de betrokken arts daar zelf aanvankelijk niet van op de hoogte. Ondertussen gaat de roddel en laster verder en komt het van kwaad tot erger. De reputatieschade wordt concreet. En tot overmaat van ramp is er een onverlaat van een collega die meent zijn commentaar te moeten geven. Een uitkomst in zo'n geval kan een second opinion zijn, maar vaak volgt een third opinion. Om tot dezelfde conclusie te komen: met deze patiënt is er niks aan de hand.

In Nederland voerden de  Stichting Beroepseer en beroepsorganisatie VVaa daar onderzoek naar onder ruim 1.100 artsen. Daaruit blijkt dat veel artsen soms handelen uit angst voor schadeclaims of klachten van de patiënt, familie of de zorgverzekeraar. Veel artsen voelen zich gevangen in een spagaat: aan de ene kant willen overheid en zorgverzekeraars dat de zorg goedkoper wordt. Aan de andere kant zijn patiënten steeds mondiger en wantrouwender, waardoor artsen soms onder druk worden gezet om extra behandelingen en onderzoeken te doen.

Mensen verwachten vaak het onmogelijke, zegt een dokter die ik hierover aanspreek. Hij werkt in een groepspraktijk en is gespecialiseerd in reumatoïde aandoeningen. "Vaak is de patiënt al een tijdje op de dool, hij voelt zich echt miserabel, wil een kant en klare oplossing, en als dat niet lukt, neemt hij geen genoegen met een negatief antwoord. In plaats van gerustgesteld voelt hij zich nu nog meer in de steek gelaten. Uiteraard is het goed dat patiënten mondiger is geworden, dat hij geleerd heeft zijn verwachtingen nauwkeuriger te omschrijven. En dat hij daarbij soms derapeert in het gebruik van medische vaktermen, daar reageer ik niet eens op.  Maar als hij zich niet meer gerust laat stellen, dan wordt het zorgelijk."

De cultuur van de letselschadeadvocaten heeft in ons land nog niet afmetingen genomen die ze in de Angelsaksische landen heeft. Recent nog op een congres in de VS had een advocatenbureau een stand met een banner met daarop in Barnum & Bailey stijl de slogan: No cure, no pay. De meesters van de wet boden de verzamelde oncologen hun diensten  aan. Diezelfde avond zie ik mijn hotelkamer dezelfde advocatenvennootschap zijn diensten aanbieden aan de kijkende patiënt.  Een hele slechte ontwikkeling. Het is bekend dat advocaten van alle walletjes eten.

Enkele weken geleden stelden we u de vraag hoe u zou reageren op de oproep van de Nederlandse minister Edith Schippers die patiënten aanraadt een opnameapparaat mee op consultatie bij de arts te nemen. Zo'n opname kan patiënten helpen om hun gedachten op een rij te zetten en beslissingen te nemen, dacht de minister.  Er zouden wel regels gelden voor het opnemen van gesprekken. Zo mogen de opnames niet worden verspreid en zijn ze alleen bestemd voor eigen gebruik. Het is niet verplicht om toestemming voor de opname te vragen, maar het is wel aan te raden, schrijft Schippers.  Als de arts niet wil dat het gesprek wordt opgenomen, is hij verplicht de informatie schriftelijk mee te geven als de patiënt dat wil., dan zijn gesprekken altijd terug te luisteren.

Ik ben van mening  dat dit alleen maar het wantrouwen voedt van patiënten. U deelt duidelijk die mening, zo blijkt uit onze recente peiling: 72% vindt dat een geluidsopname niet nuttig zou zijn voor de patiënt. Sterker nog: 69% vindt het niet aanvaardbaar dat een patiënt een geluidsopname maakt zelfs als hij/zij hiervoor toestemming vraagt.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

09:06 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)