12 maart 2012

Een bijgedachte bij de sluiting van de referentiecentra

Met een niets ontziend cynisme heeft de ministre de hakbijl gezet in de betoelaging van de CVS Centra. De details zijn genoegzaam bekend. 1,7 miljoen ging jaarlijks door het afvoerputje van vijf zogenaamde referentiecentra die nota bene door overheid- Riziv én KCE- en door de huisartsenverenigingen nooit au sérieux genomen werden wegens amateuristisch, niet- wetenschappelijk en autoritair. De CVS-patiënten treuren niet om het feit dat de centra dicht gaan. Het is echter ongepast om de loftrompet te steken of zich stoer op de borst te slaan. Wie dat doet vergeet dat niet alleen de centra van eind van dit jaar dichtgaan - een universiteit investeert geen cent in een project dat niet op zijn minst een evenwichtige kosten-batenstructuur kan voorleggen- maar dat dit meteen ook betekent dat er geen geld meer geïnvesteerd wordt in het onderzoek naar CVS.  De 1,7 miljoen zijn weg en blijven weg. De regering heeft dit op voordracht van de ministre niet beslist omdat de centra niet deugden maar omdat ze wou besparen. De achterliggende gedachte is dus niet politiek-wetenschappelijk maar politiek-economisch en ingegeven door het inzicht dat er van de kant van de patiënten weinig protest of weerstand te verwachten valt.

Daar zorgt de onderlinge verdeeldheid, de lethargie en de moedeloosheid wel voor. En dat weet men zeer goed op de Tervurenlaan en in de Handelsstraat. Voor de patiënten is de sluiting van de CVS-centra dus een Pyrrhus-overwinning. Wie beweert dat het allemaal aan hem te danken is kan net zo goed beweren dat dankzij hem de zon elke dag in het Oosten opkomt.

Voor de twee grote ziekenfondsen CM en SM betekent dit wat men in Brussel “un bon débarras” noemt.  Ze zijn nu zogenaamd buiten hun wil om af van een project dat als een molensteen rond hun nek begon te hangen en waaraan geen eer meer viel te halen. Voor de CM betekent dit dat er nu volop kan gewerkt worden aan de variétéshow van Ziekenzorg met de grote goochelaar emeritus en truc van het zakdoekje uit uw oor. Voor de SM wordt het hoofdstuk definitief  afgesloten. De opvolger van Guy Peeters heeft wel andere katten te geselen.  De andere ziekenfondsen zijn in deze verwaarloosbaar. Voor hen is CVS nu herleid tot een “gewone” ziekte. Niks geen speciale aanpak meer. Men kan dat betreuren maar liever dat dan de aandacht van iemand die CVS-patiënten eigenlijk nooit geacht heeft. Ik herinner me de quote van een bekende hoogleraar revalidatiearts uit het Leuvense bij de eerste werkvergadering rond de oprichting van de referentiecentra, in de tijd dat de heilige Vandenbroucke nog de plak zwaaide: “ Tenslotte  lijden ze toch maar aan renteneurose.” Het staat zo achteraan in de notulen.

En de universitaire wereld verkiest te zwijgen. Behalve dan professor Dirk Vogelaers van de UGent die al een oude krokodil tranen laat omdat de kudde een andere rivierovergang zal moeten kiezen. Bleek er toch net geen plan op tafel te liggen voor samenwerking met de eerstelijns. Allemaal werk voor niets. Voor de kinesisten is dit de ergste tegenslag. De patiënten moeten zelf betalen en blijven dus weg. Ook het water van hun warmwaterzwembad voelt plots koud aan.

Marc van Impe

13:22 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

12 november 2011

Renteneurose

Het is een bevriende huisarts die me er op wees. Een gewezen collega van mij loopt er maar gestresseerd bij. Enkele jaren geleden overkwam hem een verkeersongeval. Na een lange werkdag viel hij achter het stuur in slaap, raakte van de weg af en brak daarbij zowat elk bot dat breekbaar was. Nu, operaties en talloze revalidaties later en nog altijd in chronische pijn, heeft hij zich geëngageerd in een zelfhulpgroep voor patiënten. Hij gebruikt zijn redactioneel talent om hun website een professioneel karakter te geven. Dat doet hem zichtbaar deugd. Zijn gevoel voor eigenwaarde is terug. Hij geniet van de positieve feedback. Tot iemand begon mee te lezen in de gedaante van een arts van het RIZIV. Mijn collega werd op het matje geroepen. En werd voor de keuze gesteld: ofwel een eind maken aan zijn vrijwilligerswerk of  zijn uitkering verliezen. Wie voor een patiëntenwebsite kan schrijven kan ook voor de krant schrijven, dixit  de dokter.  Het hele onderzoek duurde nog geen vijf minuten. Mijn collega is  niet van plan het daarbij te laten. Hij stelt vragen: zoals,  wat is de medische kennis van die controlearts? Waarom wordt er geen rekening gehouden met de visie van de hem behandelende geneesheren? Waar blijft zijn vrijheid om vrijwilligerswerk uit te voeren? Mijn collega is niet alleen. Hij is het slachtoffer van de zichtbare hand van machthebbers die mensen vertellen wat ze wanneer moeten doen.*

“ Iedereen heeft in onze samenleving recht op bijstand en iedereen heeft recht op vrije arbeidskeuze. Men kan het vervelend vinden omdat een beperkt aantal burgers daar misbruik van maakt, maar dat is de prijs die we daarvoor moeten betalen,” schrijft de Nederlandse socioloog Marcel van Dam, zoals we ook moeten accepteren dat echtscheidingen de gemeenschap veel geld kosten, zonder na te willen gaan of de scheiding wel noodzakelijk is.”

De uitkeringsgerechtigde wordt op talloze manieren gemonitord, preventief gefouilleerd, doorgelicht, kortom vernederd. Dit heet social defeat en is een van de oorzaken van een slechte gezondheid. Volgens de RIZIV-arts lijdt mijn collega aan een renteneurose. Hetzelfde is mij nu overkomen. Ik heb het aangetekend schrijven met het proces-verbaal net ontvangen.

Marc van Impe

 

* Ralf Dahrendorf, The Modern Social Conflict

17:44 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)