12 oktober 2015

Regeert de minister of de ambtenaar ?

De regering is de vertaling van de democratie, maar de echte macht ligt bij de ambtenarij en die verwijdert zich meer en meer van de burger. De minister is het gezicht van het beleid en zijn ambt zet de krijtlijnen uit en tracht die ingevuld te krijgen. Maar de krijtjesdoos is in handen van de kaste der eeuwig vast benoemden die weet dat ministers komen en gaan maar de ambtenaar eeuwig blijft bestaan. En dat die niet verkozen noch gesanctioneerd kan worden, tenzij hij spreekwoordelijk vader en moeder vermoord heeft.

Wie dit verhaal sinds een halve eeuw volgt moet moeite doen om geen scepticus te worden en te blijven geloven in een democratisch proces dat zich stembusgang na stembusgang opnieuw uitvindt, met nieuwe moed herbegint en de kiezer dan ook nog de belofte durft te doen dat het met hen anders wordt.

Politici zijn de Scheutisten die tegen beter weten in de brousse intrekken, zichzelf de illusie wijsmaken dat ze een steen in de rivier kunnen verleggen, terwijl stroomopwaarts de lokale chefs die rücksichloss hun wingewest besturen, de stroom omgelegd hebben. Het zal de ambtenaren, want dat zijn die chefs, een zorg zijn wat de minister tegen de kiezers zullen zeggen. Dat een minister zegt dat hij niet verantwoordelijk is voor wat zijn ambtenaren uitspoken, zou in ieder land meteen tot ontslag leiden. Maar hier in dit land is dat niet mogelijk. Hier gijzelt de ambtenaar zijn minister. 

Ambtenaren spelen de rol van minister; de ministers dreigen te verworden tot  niet meer dan marionetten. Dat is volgens mij de 'tragedie van de Wetstraat'.  Zeker 85 procent van de ambtenarij trad in dienst onder een ander regime dat gedurende meer dan vijftig jaar Volksgezondheid bestuurde als een wingewest voor twee grote ziekenfondsen. De besluiten werden daar door  ambtenaren genomen die niets met de kiezers, laat staan met patiënten te maken hebben.

Daardoor groeide er een situatie van onvoldoende doorzichtigheid en zo krijg je minstens een schemersituatie. Het is niet dat de mensen slecht zijn; dit systeem zou in ieder land tot fraude leiden. In het begin van deze eeuw schreef de journalist Stefan Huysentruyt het boek De ambtenaar regeert niet langer het land. Paars-groen zou het primaat van de politiek herstellen, beweerde hij. Zelden was een vergissing zo grotesk. De ambtenarij zag waar de wind vandaan kwam en sloot een verbond met de academie, de leverancier van de zogenaamde onafhankelijk adviseurs. Ze heeft zich voorbereid.

Het resultaat zien we dezer dagen. Het is als zwemmen in drilpudding. Je beweegt maar raakt niet vooruit.  Er is één hoop: voor het eerst heeft Volksgezondheid een vakminister, die niet van enig cynisme gespeend is.

 

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:58 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

14 oktober 2014

De regering is er niet om te controleren

Zoals gewoonlijk stond ik zaterdagmiddag weer eens op een plek in Wallonië met een glas in de hand en in goed medisch gezelschap. Niet aan de oever van de rivier, zoals u zou verwachten, maar aan de rand van Charleroi in het Point Centre op de Aéropole waar het FAG acroniem voor le Forum des associations et des cercles de médecins généralistes francophones een zeer interessant colloquium hield rond de toekomst van de huisartsgeneeskunde. Het was een uiterst aangename verrassing.
Niet alleen bewezen de deelnemers, die àlle artsenverenigingen en –kringen vertegenwoordigden, en daarnaast de vertegenwoordigers van alle politieke gezindten en beleidsmakers inclusief oppositie, dat een beschaafde uitwisseling van gedachten mogelijk is, maar ook nog eens dat er zowaar een consensus uit de bus kan komen die voor iedereen grotendeels aanvaardbaar is. Er beweegt wat in Wallonië en Franstalig België en Vlaanderen zou er goed aan doen om die evolutie van nabij te volgen. Hier werden geen "kaakslagen" uitgedeeld, maar punten gescoord. Daarover later en uitgebreider meer.
Interessant was het glas en het bijhorende gesprek. Het voordeel van het columnistenbestaan is dat je een kritische autoriteit wordt toebedeeld wat mensen er nogal eens toe aanzet om uitgebreid hun hart te luchten. Een jonge huisarts, gehuld in pak en modieus shirt en niet in ribfluwelen slobber ruitjeshemd die zo vaak in Vlaamse artsenkringen het hoge woord voeren, opende het gesprek met de vraag wie "cette magique Maggie" wel mocht zijn? Was ze liberaal rechts of links, of, -de horror-, was ze één van die bekeerde maoïsten die hun carrière aan de poort van een staalfabriek begonnen en vanaf dan de lange mars door de instellingen begonnen? "Het zijn die anti-autoritairs van toen die nu de grootste autoriteit verworven en zo dirigistisch als kan optreden," zei hij. "Ooit  achter de toog van een café De Proletaar, nu met een chauffeur naar de hoogste verdieping." Hij prees de Vlamingen dat ze daar eindelijk politiek komaf mee hebben gemaakt. Ik waarschuwde hem geen al te grote illusies te maken. De administratie is sterk en stevig verankerd. En in de hoogste regionen zitten de gerontocraten die ooit babyboomers waren nog stevig in hun zetel. Het zijn die types die voornamelijk het talent hebben om talentvolle collega's onderuit te halen. Waarop Paul De Munck,  vertegenwoordiger van Maxime Prévot, Waals minister van Gezondheid in het Gouvernement Wallon zich in het debat mengde: "Voor die reglementeerders en verbieders hebben wij niet de minste waardering. De regering is er om organiseren en reguleren, niet om te controleren."
De regenbui verdween, de zon brak door, de ober kwam met nog een glas Italiaanse rode. Een dame kwam persoonlijk kennis maken en vertelde ons dat ze de column wekelijks uitprint en ronddeelt op haar departement. Ook zij had een vraag: "Welke boeken liggen er op uw nachtkastje." Ik antwoordde in alle eerlijkheid: Het einde van de rode mens van Svetlana Alexijevitsj, hoe mensen na zeventig jaar dictatuur de vrijheid proeven, op zoek moeten naar een nieuwe identiteit en toch heimwee krijgen naar het socialistisch regime van weleer. Met haar mooiste glimlach citeert ze Tonton David: "Moi je suis sure qu'on nous prend pour des cons mais j'en suis certain il est temps de prendre un nouveau départ. » Er is hoop.

Over de resolutie van het congres leest u elders op MediQuality.: 

https://www.mediquality.net/fr/web/MediQuality/-/quelles-impulsions-pour-une-medecine-generale-de-qualite-

 

Marc van Impe
 

Bron: MediQuality

 

13:57 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

24 juni 2012

Shurgard

Je weet niet wat je niet weet, dus kan je beter voortbouwen op wat je weet dat wél werkt. Daarom is zelfkritiek haast onmogelijk en weinig effectief. Dat zie je dagelijks in het beleid van deze regering: dat bestaat vooral uit een rit met veel vallen en opstaan, meer survival dan visie.  Die uitspraak over weten heb ik niet uit mijn duim gezogen maar komt van de übertechnocraat Donald Rumsfeld die de oorlog in Irak in de steigers zette. Rumsfeld voegde er aan “En er zijn dingen waarvan je niet weet dat je ze niet weet.” Hij vergat een vierde categorie: je weet soms niet wat je wel weet. Dat heet ervaring. Wat ons beleid mist is appreciative inquiry, samen ervaringen delen en vergelijken. Dus geen red flags maar green flags. Want er is altijd wel iets dat werkt. De vraag moet zijn: waarom werkt iets wél in die gegeven situatie? Zelden is iets aan het toeval te wijten.
Op die manier leg de mogelijke drivers bloot, dat heet Ontdekken of Discover. Ken je de drivers, dan kan je de kans op herhaling van die ideale situatie vergroten, dat is Dromen of Dream. Niet het voorkomen van fouten moet de voorkeur krijgen, maar het zoeken vanuit de oplossing. Dat is Uittekenen of Design. En dan pas komt het realiseren wat je kan. Dat heet Afleveren of Deliver.
We hebben innovatie nodig. Zeker in de volksgezondheid en de geneeskunde. Die wordt nu tegengewerkt door de overheid die alles liever in strakke stramienen en trajecten giet, dan appreciative inquiry toe te passen. Dat komt omdat niet de zorgverstrekkers en de patiënten de zorg sturen maar de verzekeraars en de ambtenarij. Hadden die ooit de Sint-Pieters moeten bouwen dan had die vast en zeker op een stapelplaats van Shurgard geleken. Michelangelo en Bramante werkten met de menselijke maat. Niet met een web van doorgeschoten regeltjes en procedures.
Marc van Impe

19:39 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)