15 februari 2013

Gepakt van het gas

Soms krijg je gelijk als je het al lang niet meer verwacht. Maar dan is het kwaad geschied. Precies 40 jaar geleden, in 1973 schreef ik een stukje in Elsevier over een Waalse gepensioneerde legerofficier die leed aan een geheimzinnige kwaal. De man had een heel regiment artsen –binnen en buiten het leger-  versleten en nog wist niemand niet wat hem eigenlijk scheelde.  Maar dat hem wat scheelde was duidelijk. Op een of andere manier had deze officier een radioactiviteit meter in handen gekregen waarmee hij aan de slag ging. Hij was tenslotte voor nucleaire oorlogvoering opgeleid. En toen bleek aan de hand van zijn Berthold 1200  dat het drinkwater dat in Visé uit de buizen kwam hoog radioactief was. De oorsprong was natuurlijk radongas dat uit de granietrotsen omhoog borrelde. Wat toen gebeurde is hallucinant. Om te beginnen werd de man gek verklaard. Vervolgens werd er een hele resem rapporten gefabriceerd waaruit moest blijken dat er echt niets aan de hand was. Toen er een vervolgartikel kwam werd de hoofdredacteur onder druk gezet. Werd mij jeugdige overmoed, onnozelheid en kwaadwilligheid verweten. De toenmalige minister van Volksgezondheid en Milieu, Jos De Saegher, gaf een persconferentie en dreigde. En tenslotte mocht ik horen dat ik nooit of nimmer nog voor een overheidsbetrekking in aanmerking zou komen. Alsof… De officier is al lang dood. Van longkanker. Nu lees ik in de krant dat elk jaar in ons land alleen 700 landgenoten sterven aan longkanker veroorzaakt door radon 222. Dat zegt de officiële Boris Dehandschutter van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle Fanc.  “We hebben het radongehalte in heel het land in kaart gebracht,” zegt hij, “en weten dat de concentratie in de bodem van Wallonië erg hoog is.“ Veel hoger dan de 100 becquerel per m3 die de WHO toelaat. In Vlaanderen is dat zowat de gemiddelde waarde. Maar ook daar vallen elk jaar 400 radondoden. Omdat Vlaanderen dichter bevolkt is. In Nederland zitten ze met hetzelfde probleem langs de oevers van de Maas. Daar gaan ze 3.000 woningen screenen. En nu komt het: het Fanc gaat dit niet doen. Het Fanc gaat niets doen. Omdat er niet veel aan te doen is, zegt het Fanc. O ja, nog dit: radon is zoals CO2, het is reukloos, kleurloos en blijft het best hangen in moderne, goed geïsoleerde woningen. En het zit ook in gipsplaten. Volgens het Amerikaanse milieuagentschap EPA kost een structurele oplossing tussen de 500 en 2500 dollar. In ons land krijgt u wel het advies te stoppen met roken. Want dat maakt u alleen maar gevoeliger voor het radongas. Veertig jaar later geeft men mijn gelijk toe.  Ik heb nooit meer “aan de Staat gewerkt”.
Marc van Impe

11:03 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)