01 april 2012

Nog pijn

We eten tong in madeirasaus en drinken een Aloxe-Corton bij van een goed jaar. Dat de kanker meevalt zegt hij. De dokter geeft hem hooguit nog één jaar. Als de chemo aanslaat misschien nog twee. Daar gaat hij licht over. Was er niet die pijn. Hij is niet alleen. Bij 40 procent van de patiënten met kanker wordt pijn niet goed behandeld. Ruim veertig procent van de kankerpatiënten heeft onnodig pijn. En toch, als patiënten en zorgverleners meer over pijn zouden weten en hierover met elkaar zouden praten dan kunnen zij de klachten samen beter aanpakken. Nu is pijn vaak geen onderwerp van gesprek, terwijl het één van de meest voorkomende symptomen is bij patiënten met kanker. Dat blijkt nog eens uit de promotie van de Nederlandse verpleegkundige Wendy Oldenmenger, dat ik kon inkijken.  Ongeveer 53 procent van de patiënten heeft pijn. Dat komt bijvoorbeeld door een tumor of een uitzaaiing die in het lichaam groeit of doordat de chemotherapie zenuwpijn geeft. “Met de beschikbare medicatie is deze pijn bij de meeste patiënten goed te bestrijden”, zegt Wendy Oldenmenger. Maar daar wil het ziekenhuispersoneel liever niet aan. Ik heb het aan den lijve mogen ondervinden. Dat pijn niet goed wordt behandeld ligt zowel aan de patiënt als zorgverlener, zegt Oldenmenger. Zo zijn artsen niet altijd alert op de pijn die patiënten kunnen hebben, omdat zij meer gericht zijn op het aanpakken van de ziekte. Ook is de kennis die artsen hebben over de medicatie tegen pijn soms onvoldoende. En de patiënten hebben vaak vooroordelen en zijn bang. Ze denken: ‘Als ik nu al medicijnen slik, werkt er straks niets meer als de pijn erger wordt. Of als ik over mijn pijn klaag stopt de arts misschien wel mijn behandeling’. De vooroordelen zijn begrijpelijk, maar onjuist volgens Oldenmenger. Daarnaast is het belangrijk hoe artsen omgaan met pijnklachten. Zij adviseert artsen om zich steeds te laten bijscholen over nieuwe manieren van pijnbestrijding. Ook pleit zij voor een open houding naar de patiënt over de mogelijkheden. Het ergste is de mumbo jumbo van de cognitieve school die je even niet aan pijn zal leren denken. Ze moesten , zoals mijn goede collega Tuur Van Wallendael toen hij kanker kreeg, hun vingertjes één voor één breken. Da’s pas pijn. We hebben koffie en cognac nà. Hij glimlacht bij de gedachte. “Of de vingers tussen de deur,” zegt hij.

Marc van Impe

20:30 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

24 september 2011

Een maritiem humeur

Ik moest de voorbije maanden noodgedwongen mijn mond houden, dus het nadenken ging me beter af. En omdat ik vandaag een maritiem humeur heb en er van tijdelijke opklaringen geen sprake zal zijn, laat ik me drijven op de stroom van mijn gedachten. Zo kwam het dat de voorbije maanden duidelijk werd dat de twee grote ziekenfondsen besloten hebben om de patiëntenbewegingen van hun middelen te bevrijden. Voor de grote patiëntenbelangengroepen zoals in de geestelijke gezondheidszorg, diabetes, kanker , HIV of cardio-vasculaire problematiek is dat nauwelijks een probleem. Hun marketing en PR wordt op de meest professionele manier gevoerd. Voor kleinere belangengroepen als pijnbestrijding en andere wordt dit een echt probleem: want geen geld betekent geen campagnes. Voor sommige micro-bewegingen is dit een ramp. De eerste patiëntenbewegingen, ook nu nog, overleven dank zij de overheidssubsidies. En het is de valse hoop van nieuwe actiegroepen om nieuwe financiële middelen aan te boren.

Met hun tactische move hebben de twee grote ziekenfondsen gedacht dat ze het steeds sterker wordende protest van de patiënten tegen biopsychosocialisering –lees: het de-medicaliseren - van hun problematiek het zwijgen kunnen opleggen. De ziekenfondsen hebben in feite een hekel aan medische innovatie. Want die kost geld. Dus gebruiken ze brute kracht en stoten de patiënt uit de zorg.

Ze vergissen zich want de patiënt wordt weerbaarder en neemt die belangenpolitiek van gepolitiseerde ziekenfondsen niet. Hij reageert zoals hij kan: hij neemt ontslag als lid en stapt over. Belangrijk is dat hij daarbij gedwongen wordt nauwlettend in het oog te houden of zijn nieuwe ziekenfonds wel even patiëntvriendelijk blijft.

De ziekenfondsen weten zich gesteund door de bureaucratie. De bureaucratie nekt de zorginnovatie.  Innovatieve oplossingen kosten op korte termijn veel geld en worden om die reden vaak genegeerd.  Terwijl op de langere termijn het juist besparingen kan opleveren, bijvoorbeeld op personeelskosten. Neem bijvoorbeeld een nieuwe MRI-scan die eenvoudiger te bedienen is en waardoor er minder gespecialiseerd, en dus kostbaar, personeel nodig is.  Door de manier waarop onze zorg is gefinancierd ontbreken prikkels om in nieuwe technologie te investeren.  Waar managers de plaats in nemen van klassieke zorgondernemers gaan de cijfers primeren en niets dan de cijfers. Daar weten de ziekenhuisartsen alles van.

Marc van Impe

10:28 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)