17 maart 2016

Dringend medische hulp nodig: naar de huisartsenwachtpost of spoeddienst?

De ene laat een piramide achter, de ander een telefoonnummer. Voormalig minister Laurette Onkelinx koos voor het laatste. Het nummer dat ze achterliet is 1733. Het nummer voor de wachtdienst van de huisartsen. Hoeveel tijdverlies, hoeveel nodeloze complicaties indien niet sterfgevallen dit nummer opgeleverd heeft, valt niet te schatten. Nochtans was men ervoor gewaarschuwd.

Noodnummers moeten eenvoudig, makkelijk te onthouden en liefst universeel zijn. In de VS bel je in geval van nood 911. In het Verenigd Koninkrijk is het 999, maar je kan net zo goed het Europese noodnummer 112 bellen. In België heb je –hoe kan het anders- dus een apart nummer voor noodhulp voor de eerste lijn, 1733, en 112 voor de spoeddienst in een ziekenhuis.

Uiteraard moet je als patiënt die dringende hulp nodig heeft, eerst zelf uitmaken of je je huisarts dan wel de hulpdiensten moet oproepen. Een praktisch voorbeeld: je snijdt een ui én een jaap in je hand. Huisarts of spoed? Het valt niet altijd mee om zelf in te schatten of je je best wendt tot de huisarts van wacht dan wel de spoed.

De verwarring leidt tot misverstanden en tijdverlies. "Nochtans is het duidelijk," schrijft Peter Degadt van Icuro in zijn jongste nieuwsbrief: "Als de zorgnood dringend is, dan moet de patiënt zo snel mogelijk geholpen worden, ook buiten de kantooruren. Daarom pleiten wij ervoor dat patiënten zich kunnen wenden tot één centraal telefoonnummer en één plaats waar ze zich aanmelden. Na pre-triage wordt de patiënt dan geholpen door de meest geschikte zorgverstrekker."

Dat veronderstelt dan wel dat er een pre-triage kan plaats vinden. Ik heb het ooit live mogen meemaken. Vingers onder een grasmachine, topje van twee vingers weg. Het was een mooie zomeravond. Geen huisarts te bereiken. Een ambulance bel je in zo'n geval niet. De race naar het dichtst bijgelegen ziekenhuis, zijnde Gasthuisberg. En dan drie uur wachten voor een assistent de eerste zorgen -veel te laat- komt toedienen.

"Tal van factoren bepalen welke keuze de patiënt uiteindelijk zal maken: sociaal-economische status, perceptie dat de spoed gratis is, geografische nabijheid, onwetendheid over de alternatieven, pure gewoonte enz. Die elementen zorgen ervoor dat de patiënt niet altijd op de snelste of meest doeltreffende manier wordt geholpen," zegt men bij Icuro.

Om in kritische situaties verwarring of foute keuzes te vermijden, is het volgens Zorgnet-Icuro van essentieel belang dat de eerste lijn (huisartsen) en de tweede lijn (ziekenhuizen) structureel samenwerken. Heldere afspraken zijn nodig over de behandeling, verwijzing en terugverwijzing van patiënten. Bovendien moeten de beschikbare infrastructuur en (dure) apparatuur optimaal worden ingezet. Hiervoor is het cruciaal om één centraal aanmeldpunt voor de patiënt op te richten.

Daarom wordt het nummer 1733 best  geïntegreerd in het nummer 112. Het nummer 112 is immers het Europees oproepnummer en moet als enig nummer behouden blijven, en door iedereen gekend zijn. Wanneer de patiënt dit nummer belt, komt hij terecht bij een oproepcentrale waar goed opgeleid en gekwalificeerd personeel de zorgvraag van de patiënt in kaart brengt. Zij verbinden de patiënt door naar de juiste zorgverstrekker: huisarts van wacht, spoeddienst, inschakeling ziekenwagen of MUG…

Het advies kan zelfs zijn om nog te wachten met het inschakelen van zorg. Pre-triage door een geïntegreerd model waarbij huisartsenwachtposten en spoeddiensten zich op één locatie bevinden, met behoud van afzonderlijke architectonische eenheid, maar met gemeenschappelijke triage die de patiënt onmiddellijk doorverwijst naar de juiste setting. Dergelijke aanpak heeft vele voordelen: de aanpak van niet-planbare zorg wordt gestandaardiseerd, de huisarts bevindt zich in een veiliger omgeving, er is een gezamenlijk gebruik van infrastructuur en prioritaire voertuigen…

Dat is ook praktisch voor de patiënt, bv. wanneer die met een verzwikte enkel na aanmelding op de huisartsenwachtpost onmiddellijk in het ziekenhuis terecht kan voor een RX. Uiteraard moeten huisartsenwachtposten ook nog buiten spoedgevallendiensten kunnen worden ingeplant in gebieden waar zich in de buurt geen spoedgevallendienst bevindt.

Minister Maggie De Block, die als huisarts weet dat een patiënt zich niet houdt aan een 9 to 5 dienstregeling, kondigde in haar beleidsnota gezondheidszorg alvast aan de nodige initiatieven te nemen om het systeem te hervormen. Nu nog het geld vinden.

We zijn benieuwd.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

16:00 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)