08 april 2016

Boze patiënten eisen onnodige onderzoeken

Therapeutische hardnekkigheid is een oud zeer dat maar moeilijk uit te roeien is. Maar er kondigt zich een nieuwe aberratie aan: de patiënt die geen genoegen neemt met de diagnose en de behandeling die zijn arts hem voorstelt, en de arts die toegeeft, uit angst voor een klacht. In zo’n geval is de behandeling overbodig, maar de patiënt blijft aandringen. Geeft de arts niet toe dan loopt de patiënt naar een collega, die wél toegeeft.

En als het tegenzit gaat hij klagen bij de ombudsdienst van het ziekenhuis. Maar erger is de lawine aan boze reacties op de sociale media. En er zijn altijd ‘lotgenoten' die zich in zo'n situatie herkennen en er een schepje kwaadsprekerij bovenop doen. In het slechtste geval volgt er een klacht bij de Orde. Die meestal non sequitur krijgt.

U herkent zo'n geval wel: de bloedtesten zijn normaal, sommige waarden zijn net op het randje, maar niets om zich zorgen over te maken. Maar de patiënt gelooft u niet. Want op het internet heeft hij zijn diagnose al lang gevonden. Vervolgens volgt zijn relaas op het online patiëntenforum. Meestal is de betrokken arts daar zelf aanvankelijk niet van op de hoogte. Ondertussen gaat de roddel en laster verder en komt het van kwaad tot erger. De reputatieschade wordt concreet. En tot overmaat van ramp is er een onverlaat van een collega die meent zijn commentaar te moeten geven. Een uitkomst in zo'n geval kan een second opinion zijn, maar vaak volgt een third opinion. Om tot dezelfde conclusie te komen: met deze patiënt is er niks aan de hand.

In Nederland voerden de  Stichting Beroepseer en beroepsorganisatie VVaa daar onderzoek naar onder ruim 1.100 artsen. Daaruit blijkt dat veel artsen soms handelen uit angst voor schadeclaims of klachten van de patiënt, familie of de zorgverzekeraar. Veel artsen voelen zich gevangen in een spagaat: aan de ene kant willen overheid en zorgverzekeraars dat de zorg goedkoper wordt. Aan de andere kant zijn patiënten steeds mondiger en wantrouwender, waardoor artsen soms onder druk worden gezet om extra behandelingen en onderzoeken te doen.

Mensen verwachten vaak het onmogelijke, zegt een dokter die ik hierover aanspreek. Hij werkt in een groepspraktijk en is gespecialiseerd in reumatoïde aandoeningen. "Vaak is de patiënt al een tijdje op de dool, hij voelt zich echt miserabel, wil een kant en klare oplossing, en als dat niet lukt, neemt hij geen genoegen met een negatief antwoord. In plaats van gerustgesteld voelt hij zich nu nog meer in de steek gelaten. Uiteraard is het goed dat patiënten mondiger is geworden, dat hij geleerd heeft zijn verwachtingen nauwkeuriger te omschrijven. En dat hij daarbij soms derapeert in het gebruik van medische vaktermen, daar reageer ik niet eens op.  Maar als hij zich niet meer gerust laat stellen, dan wordt het zorgelijk."

De cultuur van de letselschadeadvocaten heeft in ons land nog niet afmetingen genomen die ze in de Angelsaksische landen heeft. Recent nog op een congres in de VS had een advocatenbureau een stand met een banner met daarop in Barnum & Bailey stijl de slogan: No cure, no pay. De meesters van de wet boden de verzamelde oncologen hun diensten  aan. Diezelfde avond zie ik mijn hotelkamer dezelfde advocatenvennootschap zijn diensten aanbieden aan de kijkende patiënt.  Een hele slechte ontwikkeling. Het is bekend dat advocaten van alle walletjes eten.

Enkele weken geleden stelden we u de vraag hoe u zou reageren op de oproep van de Nederlandse minister Edith Schippers die patiënten aanraadt een opnameapparaat mee op consultatie bij de arts te nemen. Zo'n opname kan patiënten helpen om hun gedachten op een rij te zetten en beslissingen te nemen, dacht de minister.  Er zouden wel regels gelden voor het opnemen van gesprekken. Zo mogen de opnames niet worden verspreid en zijn ze alleen bestemd voor eigen gebruik. Het is niet verplicht om toestemming voor de opname te vragen, maar het is wel aan te raden, schrijft Schippers.  Als de arts niet wil dat het gesprek wordt opgenomen, is hij verplicht de informatie schriftelijk mee te geven als de patiënt dat wil., dan zijn gesprekken altijd terug te luisteren.

Ik ben van mening  dat dit alleen maar het wantrouwen voedt van patiënten. U deelt duidelijk die mening, zo blijkt uit onze recente peiling: 72% vindt dat een geluidsopname niet nuttig zou zijn voor de patiënt. Sterker nog: 69% vindt het niet aanvaardbaar dat een patiënt een geluidsopname maakt zelfs als hij/zij hiervoor toestemming vraagt.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

09:06 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

03 maart 2014

De grote leegloop van het bestaan

Het zand van de storm is enigszins gaan liggen, maar de rust is een valse rust. Het echte offensief moet nog komen. Wacht tot het zomer wordt, zegt mijn vriend de jonge specialist die tegen beter weten in hoopt op een academische carrière aan zijn geliefde Alma Mater. De vorst uit het Oosten heeft ons binnen gedreven. Het is te koud om te wandelen, laat staan dat je bij dit weer de helling naar Conrad neemt. Het worden dus homeopathische glazen trappist en een gecorrigeerde koffie voor de gezondheidsfanaten. We bespreken het vertrek van niet zomaar een kniechirurg uit een zeer bekend universitair ziekenhuis.

 

Dat het om het geld zou gaan, daar lachen ze mee. Ik hoor verhalen over werkdagen van 20 uur, over zalen en afdelingen waar Schotse clans elkaar het leven zuur maken. Over naarstig studiewerk dat moeiteloos gerecupereerd wordt door een diensthoofd prof en onder zijn naam verschijnt. En door collega’s die in seriële een-tweetjes elkaars gewoonten en tradities tot evidence based medicine verheffen door middel van publicaties die van elkaar een doorslagje zijn. Over patiënten waarover terwijl de kamerdeur nog wagenwijd open staat in de meest minachtende taal commentaar gegeven wordt. Over syndicalisme en verkiezingen die om de haverklap de sfeer versjteren en het debat beheersen.

 

Maar ook verhalen over overwinningen die gehaald worden, soms tegen beter weten in. Over patiënten die het redden, ondanks de voorgeschreven behandeling. Over familieleden en mantelzorgers en mantelzorgers die in het verweer gaan. Die het niet pikken dat ze uren in de wachtzaal moeten sudderen. Over romances die sterker zijn dan een Duitse soap en over vechtscheidingen die zorgen voor ijzige stiltes. Er is het verhaal van die prof die zijn hele gezin vergat maar door zijn staf en patiënten op handen gedragen werd. En de prof die er alles voor zou doen om toch nog maar eens in de media te komen.

 

Kortom, het leven zoals het is en dat de meeste artsen wel gedurende een korte of lange periode gekend hebben.

 

Mijn vriend die beter moest weten geeft een laatste rondje en het besluit: het is zoals ons woongedrag: er was een tijd dat de academie de periferie leegplukte, iedereen ging in de stad wonen. Nu gebeurt het omgekeerde, het is beter in de periferie te wonen.

 

Buiten giert de Oostenwind. We zitten in het oog van de storm Er is zeker geen beterschap op komst.

 

 

 

Marc van Impe

 

16:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

14 mei 2012

Hoe zit dat met alcohol?

Over het roken zijn we het eens. Behalve onze apotheker die het bij cigarillo’s houdt zijn we allemaal gestopt. Anti-rookbeleid is onderdeel geworden van gezondheidsrichtlijnen. Niet-roken is de maatschappelijk geaccepteerde norm. Maar hoe zit dit bij alcohol? Op de recepties vinden de dienbladen met rode en witte wijn gretig aftrek. Kom ik mijn geleerde vrouw ophalen bij haar LOK dan kom ik niet zonder een glaasje weg. Bijna de helft van de geneeskundestudenten drinkt meer alcohol dan gezond is, ook tijdens de opleiding. Ook in journalistenkringen wordt alcohol geassocieerd met gezellig.  Drinken is diep verankerd in onze maatschappij, net als roken vroeger. Maar veel alcohol drinken heeft enorme gezondheidsrisico’s. Toch blijft patiënten confronteren met hun eigen alcoholgebruik een lastige kwestie. Artsen vinden het lastig om het alcoholgebruik van de patiënt aan de orde te stellen. Waarom?  Gebrek aan de tijd kan toch het probleem niet zijn. Een snelle screening duurt 60 seconden. Is het omdat u zelf van een glaasje houdt? Of is het wellicht het geruststellende idee dat matig alcoholgebruik beschermt tegen hart en vaatziekten? En dat, terwijl medicijnen voorgeschreven worden die niet ongevaarlijk zijn in combinatie met alcoholgebruik. Of, dat er sprake is van gezondheidsproblemen die te maken kunnen hebben met alcoholgebruik (bijvoorbeeld valincidenten, depressies, vergeetachtigheid).  Ik vind dat het tijd wordt dat de dokter standaard vraagt naar het alcoholgebruik van zijn patiënt en dit ontmoedigt vanwege de gezondheidsrisico’s. Uit onderzoek blijkt dat de patiënt er geen problemen mee heeft. Vindt u het belerend of paternalistisch? Is het omdat u zelf van een glaasje houdt? Alcoholbeleid hoort onderdeel te zijn van gezondheidsrichtlijnen. Zodat net als bij roken, overmatig alcoholgebruik wordt verbannen! Maar wat is overmatig?

 Marc van Impe

18:58 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (2)