29 september 2016

Oud, hoogopgeleid, goed inkomen: dan hebt u veel kans op een drankprobleem


Oudere jongens en meisjes onder elkaar met een biertje in de hand. We staan in de perskamer op The New Scientist Live Show in de Londense Docklands en praten bij na een bijzonder interessante lezing over kansberekening in het medisch onderzoek. Na het tweede rondje Asahi Super Dry, hulde aan de sponsor, komen de tongen los. Kent u het oude grapje onder artsen dat zegt dat je alcoholist bent als je meer drinkt dan je dokter?

De geleerde vrouw zegt soms dat ik een probleem heb. En ik geef toe: ik hoor bij de groep die overmatige drinkers die meer dan 21 glazen per week voor mannen of 14 glazen per week voor vrouwen inneemt. Ik lees dat ik geen uitzondering ben onder de 15 procent mannen van 65 jaar en ouder, met een hoog opleidingsniveau.

Het gaat om bijna twee keer zo veel als hoogopgeleide respondenten van tussen de 25 en 45 jaar. De Nederlandse klinisch geriater Hannah Willems onderzocht het drinkgedrag bij artsen: "Oudere artsen zijn van dezelfde generatie en hebben ook het inkomen om zich een fles wijn op tafel te veroorloven. Een deel zal in hetzelfde patroon zitten als de patiënten. Ik vermoed wel dat er daarom onderrapportage is."

Het Trimbosinstituut dat het onderzoek sinds begin deze eeuw voert, is radicaal en duidelijk: "Sommige artsen drinken overmatig en gaan daarbij over de grens, maar de alcoholproblematiek is soms moeilijk te herkennen door de heterogene samenstelling van de groep die te veel drinkt. De een doet dat thuis, de ander op de sportclub, of met uitgaan. De een drinkt dagelijks hetzelfde, de ander in periodes heel veel of heel weinig. Dat maakt risicogedrag moeilijk in te schatten.

Hoogopgeleide ouderen zijn het vaakst overmatige drinkers. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek van de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van het CBS, het RIVM en het Trimbos-instituut. https://www.trimbos.nl/actueel/nieuws/bericht/?bericht=2051 Daarvoor werden mensen vanaf 12 jaar de afgelopen twee jaar ondervraagd over hun alcoholgebruik.

Volgens dokter Willems, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie, is het drinkgedrag eigen aan mijn generatie: "We hebben het over de babyboomgeneratie, die nog gezond en actief is. Met de groei van de welvaart kwam de fles wijn op tafel bij het eten. Met een borrel ervoor en een slaapmutsje erna. Het is gewoontedrinken, zonder het bewustzijn van wat dat met je doet."

En het verschil tussen hoog- en laagopgeleiden is een kwestie van inkomen: "Lageropgeleiden hebben niet het inkomen gehad om gewoontedrinker te worden. Die ouderen drinken vaak minder, en het is vaker bier dan wijn." Een deel van de ouderen ziet geen kwaad in overmatig drinken, merken artsen. Ik kan dit alleen maar beamen. Wij liggen niet laveloos op de bank, of hebben moeite met ons dagelijkse functioneren. Maar toch knaagt het.

Met de ouderdom nemen mijn functies af, het herstel wordt moeilijker. Overmatig drinken kan maag-, lever- en darmklachten veroorzaken, en somberheid, angst, slapeloosheid en geheugenproblemen. Soms, heel zelden, heb ik moeite met het vinden van een gepast woord, dan laat mijn scherpe pen me in de even in de steek. Dan moet ik even stil houden, nadenken. The horror! Is dit het begin van een ouderdomskwaal, of heeft dit met alcohol te maken? Volgens mijn diabetoloog is er niets aan de hand. Voorlopig toch.

En vandaag kwam er goed nieuws: Wanneer iemand een glas bier drinkt, dan wordt hij of zij socialer. Het eerste echte wetenschappelijk onderzoek naar dit fenomeen werd gevoerd door wetenschappers van het Universitätsspital in Basel die 60 gezonde mensen – 30 vrouwen en 30 mannen – bier gaven met en zonder alcohol.

Daarna werden de proefpersonen onderworpen aan een reeks klassieke testen zoals een gezichts- herkenningstest, een empathietest en een opwindingstest. En wat blijkt: zij die bier mét alcohol gedronken hadden, zochten het gezelschap van anderen op en bleven bijpraten in een gezellige en open omgeving. Het verschil was vooral goed te merken bij vrouwen die normaal erg terughoudend zijn, wat kan te maken hebben met het feit dat bij vrouwen het alcoholpromillage in het bloed sterker toeneemt na het drinken van dezelfde hoeveelheid bier.

Bier zorgt er ook voor dat we vrolijke gezichten sneller herkennen. Ook krijgen mensen meer empathie, vooral diegenen die normaal gesproken niet zo meelevend zijn. Verder geven ‘beschonken' proefpersonen seksueel getinte foto's een hogere waardering dan de nuchtere deelnemers. Overigens vergroot een biertje de zin in seks niet. "Er zijn veel mensen die bier drinken, maar er is weinig onderzoek gedaan naar hoe dit het verwerken van emotionele sociale informatie verandert", zegt hoofdonderzoeker Matthias Liechti.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

 

 

08:42 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)