02 maart 2015

Is de Orde nog van deze tijd?

De Orde der Geneesheren heeft zich uitgesproken tegen het gebruik van Facebook door artsen. Waarom verbaast dit me niet? In 1985 was de Orde tegen het gebruik van de fax voor het verzenden van correspondentie onder artsen. In 1995 was de Orde tegen het gebruik van e-mail dat toen nog in zijn meest primitieve vorm bestond. In 2005 vroeg ik aan de toenmalige voorzitter van de Orde hoe hij stond tegenover sms? De brave man viel uit zijn rol, wist niet waarover ik het had maar het antwoord was negatief. Ik durf er veel op te verwedden dat de Orde over tien jaar ook tegen het gebruik van the cloud zal zijn voor de opslag van medische dossiers.

Het probleem met de Orde zit ingebakken in de manier waarop ze opgericht werd en volgens de zelf opgelegde regels die ze orthodox wil navolgen. De Orde is een creatie uit het Derde Rijk, een vorm van corporatistisch denken. Het probleem is niet dat de Orde de dag van vandaag niet nadenkt maar dat ze niet vooruitdenkt. De Orde anticipeert niet maar reageert. Soms adequaat, soms naast de kwestie.

Een zaak is zeker: de Orde van Artsen heeft niet het minste moreel gezag. Niet bij oudere artsen die bij het eind van hun loopbaan gekomen zijn, niet bij artsen van middelbare leeftijd die dagelijks geconfronteerd worden met de verzinsels van een hol geslagen en door de ziekenfondsen en zelfbenoemde e-managers gestuurde administratie, en zeker niet bij de nieuwe aio's en aso's die wel beter weten en binnenkort rücksichtslos de macht gaan overnemen, wegens incompetentie, vermoeidheid en depressie van hun voorgangers. 

Dat is bij de Orde niet anders. Iedereen is ervan overtuigd dat de Orde van Geneesheren moet worden gemoderniseerd op het vlak van transparantie en op het vlak van patiëntenrechten in het kader van deontologische procedures. Dat werd dan ook bijzonder duidelijk toen meer dan twee jaar geleden al de Orde niets bleek gedaan te hebben met de bekentenis van psychiater Walter Vandereycken over zijn ongeoorloofde seksuele relaties met patiënten.

Pas na aandringen van het parlement had de toenmalige PS-vicepremier en minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx laten weten dat ze klacht tegen hem had ingediend bij het parket. Pas toen liet ze de Orde van Geneesheren opdragen Vandereycken wegens deontologische fouten te vervolgen en verzocht ze de provinciale geneeskundige commissie zijn psychische toestand te onderzoeken en hem eventueel te schorsen. Alleen al die procedure doet vragen oproepen. Zowat elke arts die zichzelf respecteert zat met gekrulde tenen te observeren hoe deze politica, die een bekende adept is van de psychoanalytische school zich uit deze bocht zou wringen. In hoeverre kan een Orde van Geneesheren die zich onafhankelijk en deontologisch bekwaam verklaart, afhangen van een minister die haar zelf opdrachten geeft.

De  splitsing van de deontologische ordes stond al  in het vorige regeerakkoord, in het kader van de zesde staatshervorming. Minister  Onkelinx diende finaal klacht in tegen de psychiater voor seksueel misbruik en ging werk maken van de modernisering van de Orde. Maar behalve een naamsverandering is daar voorlopig weinig van te merken.

Vandaag leven we aan de hand van hypes. We leven naar de schijnwerpers toe. Wie dat niet inziet mist de helft van wat er op de scène gebeurt. De Orde ziet niet wat er echt gebeurt. En het helpt niet dat men roept dat het gezag moet gerespecteerd worden. Een autoriteit heeft geen gezag maar kan het wel door gedrag verdienen, schrijft Frans Keuchenius, een zopas overleden Nederlandse protestantse schrijver en kampen overlever, in Herwonnen Vrijheid. Het gedrag van de Orde, die zich laat besturen door een minister en door het Riziv,  is wangedrag. Daar doen alle wel bedoelende leden geen afbreuk aan.

Ondertussen ben ik een hevig voorstander van onredelijkheid. Alleen als je onredelijk bent kunt je dingen veranderen, omdat je niet accepteert hoe het is, las ik bij de historica Willemijn Verloop. "Onredelijkheid heeft me zover gebracht." Verloop werd voor haar prestaties geridderd.  In België zou ze verketterd worden. Ik ben er zeker van dat de Orde tegen onredelijkheid is.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

09:49 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

22 maart 2014

De patiënt als marktgegeven

Als journalist denk je vaak alles gehoord, gezien en meegemaakt te hebben. Na meer dan veertig jaar in dit vak ga je niet meer voor sensatie maar voor de achtergrond. Maar soms word je echt verbaasd. Zo mocht ik het tijdens een hoorzitting in de Commissie Volksgezondheid meemaken, dat b de woordvoerder van de huisartsen, dokter Stefaan Heytens uit Sint-Amandsberg letterlijk zei: “Ik zou wel een zotteke zijn om mijn tijd te besteden aan zo’n patiënten, terwijl mijn collega’s een simpele buikgriep om de vijf minuten diagnosticeren.” De diagnose betreffende de besproken pathologie die hier verder niet ter zake doet, zou volgens de Gentse huisarts minstens een half uur tot drie kwartier duren. Te lang vond de huisdokter, en hij zei verder, niet gehinderd door enige gêne, dat hij wel bereid zou zijn om die patiënten te behandelen, mits de overheid daar de “nodige incentives” zou voor uittrekken. Want een huisartsen praktijk moet renderen, of had hij dat anders begrepen. Meer geld dus voor dit soort consultaties.

Plaatsvervangende schaamte bij zijn collega’s van de tweede lijn zag ik niet. Integendeel, volgens hen was het niet meer dan terecht, dat na veertien jaar aan klungelen de overheid nog maar eens de financiële harmonica zou opentrekken en  nog wat studiegeld op tafel zou leggen. Professor Jo Nijs, VUB, had het keurig voorgerekend: 40.000 € per doctoraal onderzoeker, en “het voordeel is dat je die geen ontslagpremie hoeft te geven.” Zijn collega Dirk Vogelaers, UGent, bestond het om te zeggen dat de vorige onderzoeksfase die acht jaar geduldig gefinancierd werd, uiteraard niets opgeleverd had, want er moesten zoveel formulieren worden ingevuld.

Ik zat naast minister Laurette Onkelinx, die gelukkig pas na deze uitspraken het debat kwam volgen. We praten hierover verder, luidt de afspraak. Haar expert Claudio Colantoni geneerde zich wel dood. De moraal van sommige artsen is ondanks de klimaatopwarming tot een dieptepunt gezakt. De patiënt wordt bij hen herleid tot een marktgegeven. Er is gelukkig ook goed nieuws: het NFWO heeft alle verdere subsidies aan deze wetenschappers geweigerd. 

De Kamercommissie Volksgezondheid luisterde verbijsterd toe. Voorzitster Maya Detiège, als socialiste een en ander gewend, besloot dat er heel wat werk aan de winkel was. Het KCE had het werk van de verenigde wetenschappers al in 2008 een nul op tien gegeven. Zei dokter Heytens letterlijk: “Als u ons voorstel volgt dan zullen we over twee jaar weer een quotering van  nul op tien krijgen.” Wat goed dat er nog zekerheden zijn.

 

Marc van Impe

 

 

Bron: MediQuality

13:35 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

12 maart 2014

Het RIZIV is vijftig jaar oud, tijd voor iets nieuw?

Vorige week donderdag werd op een academische zitting de vijftigste verjaardag van de Belgische ziekte- en invaliditeitsverzekering gevierd. Omdat je op een academische zitting geen vragen mag stellen, een onhebbelijke gewoonte waar journalisten aan lijden, en omdat de geleerde vrouw die dag in het gips ging, hebben we het feestje gelaten voor wat het was. Het uitstekende persagentschap Belga en onze talrijke vrienden hebben ons perfect op de hoogte gebracht.

Uiteraard niets dan hoera en nog vele jaren. Minister Laurette Onkelinx, aldus Belga,  zei nog voor de aanvang van het feest begon dat "politieke keuzes zullen nodig zijn". Wij kunnen dit alleen maar bijtreden.  We zeggen zelfs meer: waarom nu pas?  Zelfs Standard & Poor's zegt dat onze gezondheidszorg naar de dieperik gaat.

Toch blijven onze beleidsmakers juichen dat we de beste gezondheidszorg ter wereld hebben en dat onze burgers het meest tevreden zijn van alle Europeanen. Maar nu de cava op is, de koning naar Laken en het feest voorbij, wordt het tijd om de realiteit weer onder ogen te zien. Na vijfentwintig jaar onafgebroken politique du coeur hebben we bereikt dat de Belg van alle Europeanen het meest uit eigen portemonnee voor zijn gezondheidszorg betaalt, tot zo'n 25%.  De EU-burger betaalt  gemiddelde 15%. De sociale ongelijkheid is er alleen maar op vooruitgegaan. Hooggeschoolden leven maar liefst vijf jaar langer dan laaggeschoolden, en welvarende landgenoten zijn vijftien jaar langer gezond dan armen. Dat bewijzen de cijfers van Koning Boudewijnstichting, van Wetenschapsbeleid en de EU. Een op de zeven Belgische gezinnen stelt een medische interventie uit omwille  van geldtekort! De zachtzinnige Jo De Cock gaf het zelfs toe dat onder de stedelijke bevolking stelselmatig ‘onderverbruik' groeit. Volgens het  KCE scoort ons land als het om duurzame gezondheidszorg gaat laag tot slecht. Kunnen we onze infrastructuur behouden voor onze kinderen? Zijn we wel innoverend genoeg? Kunnen we reageren op nieuwe noden?  Houden we het systeem betaalbaar? Als we   op die vragen al kunnen antwoorden – meestal ontbreken immers de nodige data- dan zijn de antwoorden negatief.  In een open brief klaagden het voorbije weekend zes vooraanstaande Vlaamse medische wetenschappers* deze situatie aan. Er is volgens hen nood aan "een patiëntgericht zorgmodel waarin de patiënt gezien wordt als een volwaardige partner, die met een eigen verantwoordelijkheid zijn gezondheidszorg stuurt." Lees:  de grote ziekenfondsen die pretenderen de patiënt en zijn belangen te verdedigen zijn hierin schromelijk tekort geschoten.

In zijn vrije tribune die we deze week publiceren, klaagt professor Guy Van Camp, cardioloog, dit gebrek aan visie aan. En graag citeren we opnieuw de administrateur-generaal van het Riziv: "Een sluitende begroting … is nog geen waarborg voor een sluitend gezondheidsbeleid. Er is ook een duidelijke visie op de organisatie van de zorg nodig."  "Het is voor de gezondheidszorg vijf voor twaalf," schrijven de Zes*.

Het Riziv bestaat nu 50 jaar. De laatste helft daarvan is er nauwelijks iets veranderd. Alsof de wereld stilstaat. Stel je voor dat het Riziv onze telecom aanstuurde, zegt onze vriend de topambtenaar, dan liepen we nu nog allemaal met een halve kilo GSM in onze binnenzak. Daar kon je toch ook mee bellen. Waarom zou je dan veranderen? Of toch tijd voor iets nieuw?

Marc van Impe

Bron: MediQuality

10:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)