01 december 2011

Amygdala

Neurowetenschappers van het UMC Utrecht hebben ontdekt hoe de hersenen voorkomen dat ze overspoeld raken met emotionele herinneringen. Dit mechanisme is wellicht verstoord bij patiënten met posttraumatische stress-stoornis. Ze beschreven hun vinding in het tijdschrift PNAS van begin augustus. Neurowetenschapper dr. Henk Karst van het UMC Utrecht bestudeerde zenuwcellen in de amygdala van muizen, een hersengebied dat betrokken is bij het opslaan van emoties. Het toedienen van het stresshormoon cortisol aan deze zenuwcellen bootst het meemaken van een angstige of stressvolle situatie na. De zenuwcellen worden actiever na blootstelling aan het stresshormoon, dat legt een stressvolle herinnering vast in het geheugen. Maar, ontdekte Karst, als dezelfde zenuwcellen een paar uur later weer in aanraking komen met het stresshormoon, daalt hun activiteit juist. Een nieuwe stressvolle ervaring wordt daardoor niet opgeslagen in het geheugen.

“Dit mechanisme beschermt het geheugen tegen een overload aan stressvolle herinneringen”, zegt Karst. “Het betekent ook dat je het stresshormoon juist nodig hebt om ervoor te zorgen dat je niet overspoeld raakt met traumatische herinneringen. Patiënten met het posttraumatische stress-syndroom maken minder cortisol. Onze resultaten zouden kunnen verklaren waarom deze mensen last hebben van hun herinneringen.”

Het verkeerd verwerken van stressvolle situaties door de hersenen speelt waarschijnlijk een rol bij het ontstaan van angststoornissen zoals posttraumatische stress-stoornis. Oorlogs–veteranen met posttraumatische stress-stoornis kampen met herbelevingen van traumatische herinneringen. Zij hebben vaak ook slaapstoornissen, concentratieproblemen en geheugenproblemen. Zou dat bij CVS/ME patiënten ook het geval zijn? Is een ontmoeting met een controlearts van het Riziv traumatisch genoeg om je amygdala op hol te laten slaan? Hebben controleartsen amygdala? Graptje!

Marc van Impe

http://www.pnas.org/content/107/32/14449.abstract

13:46 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

06 oktober 2011

Ook al vliegt de leugen nog zo snel….

We hebben het al eerder geschreven: ook wetenschappers zijn niet te beroerd om te liegen als het hen uitkomt.  Het is onder wetenschapsjournalisten maar al te goed bekend dat sommige “onderzoeksresultaten” als bij toeval verschijnen net als het bepaalde drukkingsgroepen of overheden goed uitkomt. Vooral in de neurologische en psychiatrische wetenschappen is dat het geval.  Dat zegt niet alleen de geleerde vrouw maar nu ook de Nederlandse psycholoog Sander Nieuwenhuys die ontdekte dat nogal wat neurologisch onderzoek een zeer ernstige, en wat erger is vaak voorkomende statistische fout bevat. Het gaat niet om publicaties in het parochieblad van de geneeskunde maar om toptijdschriften als Nature en Science. “Als de resultaten van een onderzoek mooi uitkomen dan gaat de onderzoeker geen extra testen meer doen?” schrijft Nieuwenhuys.  “Juist die extra toets zou tot nieuwe resultaten kunnen leiden.” Zijn publicatie verscheen in Nature Neuroscience en de redactie van het blad steekt daarmee de hand in eigen boezem.  Stel dat je de invloed van bijvoorbeeld mindfulness (MF) op depressies wil onderzoeken. Je hebt groep A die MF toepast en groep B die ademhalingstechnieken (AT) toepast. B is dus de controlegroep. Als nu blijkt dat MF een significante invloed heeft op depressies en AT helemaal niet, dan concluderen supporters van MF dat MF helpt bij depressies en AT helemaal niet. “Fout,”  zegt Nieuwenhuys,  “ de juiste conclusie is dat de afname van depressieve kenmerken groter is bij groep A, die MF kreeg, dan bij groep B die AT voorgeschreven kreeg. Je mag die twee niet van elkaar loskoppelen.  Het lijkt onbelangrijk maar dat is het niet.”

Doen wetenschappers dat bewust?  Nieuwenhuys ontwijkt het antwoord. “Neurowetenschappers zijn minder opgeleid in zuivere statistiek. De toets neemt veel ruimte en tijd in. Dat maakt publicaties te ingewikkeld.”  Maar  hij denkt wel dat veel onderzoekers de test doelbewust “vergeten” om tot betere en dus opvallender resultaten te komen.  Wij denken dat niet. Wij weten dat dit gebeurt. Sterker nog. Wij weten dat wie advies geeft aan de overheid, ook inzake gezondheidsbeleid, zijn advies achteraf wetenschappelijk staaft met een publicatie in het Belgisch parochieblad van de geneeskunde. Ook dat heet hier wetenschappelijk onderzoek. Sterker nog, dat noemt men in het dorp België  Evidence Based Medicine.  Zoiets als wetenschappelijk socialisme waarschijnlijk.

Nieuwenhuys kreeg veel positieve reacties op zijn opvallend artikel. Benieuwd of dat hier ook het geval zal zijn.

Marc van Impe

Erroneous analyses of interactions in neuroscience: A problem of significance. Nature Neuroscience, 14, 1105-1107 http://www.sandernieuwenhuis.nl/pdfs/NieuwenhuisEtAl_NN_Perspective.pdf

 

21:46 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)