22 februari 2016

Het twijfelachtige effect van McMindfulness

Mindfulness is het wonderrecept: als ik de populaire media mag geloven, geneest, herstelt én voorkomt het o.a. depressies, burn-out, buikpijn, slapeloosheid en ingegroeide teennagels. Neem de DSM V, sla een lemma aan en mindfulness werkt. Je moet wel een zwart hemd dragen, op katoenen sokken lopen en van bamboe geweven ondergoed dragen. Het World Economic Forum, de jaarlijkse bijeenkomst in Davos voor de heersers van het universum, hield recent voor het eerst een zogeheten ‘mindfulness meditatie’-sessie. Allemaal nonsens, zegt Miguel Farias in een interview in een Nederlands maandblad.

Hij wijst er op dat in het Boeddhisme meditatie vooral bedoeld is voor mensen die niet geletterd zijn of niet intelligent genoeg om de geschriften fatsoenlijk te bestuderen. Voor wie zoekt naar persoonlijke transformatie in een spirituele context werd meditatie hooguit gezien als een middel, maar niet eens het beste middel. Dus toch voor CEO's en toppolitici?

Deze professor psychologie was nochtans een believer toen hij in 2010 aan de universiteit van Oxford  's werelds eerste gerandomiseerde, gecontroleerde studie opzette naar de effecten van yoga en meditatie, noem het mindfulness,  in gevangenissen. Tegenwoordig leidt hij aan de universiteit van Coventry een groep wetenschappers rondom de hersenen, geloof en gedrag. Hij ontdekte dat gevangenen die meededen minder stress en een algeheel betere gemoedstoestand rapporteerden en beter in staat waren om hun impulsen te bedwingen.

Maar toen hij in de vakliteratuur op zoek ging naar de wetenschappelijke onderbouwing voor zijn overtuigingen, raakte hij ontmoedigd. Hij kon het niet vinden. De 42-jarige Portugese psycholoog moest uiteindelijk teleurgesteld concluderen dat meditatie wel ‘een gematigd positief effect' heeft bij zorgen, somberheid en stress, maar dat andere ontspanningstechnieken net zo goed werken. Zijn boek, The Buddha Pill. Can Meditation ­Change You?, werd een genuanceerde blik op de mythes rondom meditatie en mindfulness. "

Meditatie, mindfulness en yoga zouden niet alleen angsten en depressies bestrijden," zegt hij," ze zouden je ook minder angstig en depressief maken. Helaas, vrijwel alles wat we erover lezen in de media is zwaar overdreven." Miguel Farias wijt dit aan de gebrekkelijke studies, ook van gerenommeerde wetenschappers in gevestigde vakliteratuur. "Er zijn heel veel methodologische uitdagingen als je een studie wilt doen naar de effecten van meditatie. Er is geen placebo, zelden een willekeurige selectie van deelnemers en de groepen zijn vaak te klein.

Elke studie moet een controlegroep hebben die niet mediteert, zodat je kunt vergelijken. Als je kiest voor een inactieve controlegroep van wie helemaal geen enkele extra inspanning wordt gevraagd, zien we doorgaans een positief effect voor de groep die mediteert. Maar als je de controlegroep ontspanningsoefeningen laat doen, of hypnotiseert, of een andere therapeutische behandeling geeft, vervalt het effect, omdat beide groepen vergelijkbare vooruitgang laten zien."

Oefening baart ook al geen kunst bij mindfulness: "Bij mensen die al jaren mediteren, nemen de positieve effecten juist af," zegt Farias. Het effect stabiliseert al vrij snel. Dat blijkt ook uit analyse van de hersenen. "Als je iets nieuws leert, zoals een techniek om te mediteren, zie je allerlei nieuwe neurale paden ontstaan tijdens die eerste weken. Dat is heel gezond. Maar wanneer je er langer mee doorgaat, stoppen je hersenen daarmee. Er is dus geen sterker effect als je langer mediteert."

CEO's en toppolitici laten mediteren om ze zorgzamer en barmhartiger  te maken werkt dus niet. "Ja, wanneer je een groep mensen laat mediteren op woorden als "compassie" en "empathie", dan blijkt dat ze na afloop – hoe verrassend! – zorgzamer zijn wanneer je ze ernaar vraagt. Duh! Trouwens, er zijn andere, effectievere manieren wanneer je mensen wilt helpen om beter voor anderen te zorgen, bijvoorbeeld door ouderwetse gedragstherapie of door op beleidsniveau goed gedrag te belonen. Ik besef dat het niet zo hip is als mindfulness. Laten we niet vergeten dat meditatie in de oosterse spirituele traditie nooit is bedoeld om mensen kalmer en meer ontspannen te maken.

Meditatie was bedoeld om mensen op te schudden en uit te dagen te zijn wie ze werkelijk zijn. Dan mag het niet verbazen dat deze techniek vandaag – zelfs wanneer die wordt toegepast in een seculiere context – zorgt voor ongebruikelijke, ongemakkelijke ervaringen.  Ik gebruik meditatie niet zelden om even verlost te zijn van alledaagse problemen waar ik mee te maken heb. Ik heb doorgaans helemaal geen zin in een confrontatie met mezelf; ik ben gewoon op zoek naar wat wel het rode-ballon-effect heet, vernoemd naar Le ballon rouge, een Franse film over een jongen die wordt gepest en met een rode ballon wegvliegt van al zijn problemen."

"Onze veronderstelling dat mindfulness alleen maar goed kan zijn, is simpelweg naïef en niet juist. We hebben allerlei exotische ideeën bij meditatie. We denken maar al te snel dat het boeddhisme uiterst vreedzaam is en dat boeddhisten nooit geweld gebruiken, maar in landen als Thailand, Sri Lanka en Myanmar weten ze wel beter. Dat is ook niet iets van vandaag; in de geschiedenis zijn mensen net zo gewelddadig bekeerd tot het boeddhisme als elders tot het christendom.

We lijken hier in het Westen collectief te denken dat het boeddhisme heel rationeel is en vergeten graag de uitgesproken ideeën over bovennatuurlijke krachten. Ik vind dat wonderlijk. Zo krijg je juist een moderne, Westerse opvatting van het boeddhisme, die in niets lijkt op wat traditionele boeddhisten dachten en al helemaal niet wat de Boeddha zelf heeft gezegd."

Farias hekelt de westerse mindfulness­industrie. "Toen ineens allerlei managers en directeuren gingen mediteren, merkte een commentator eens cynisch op dat het westerse kapitalisme meer heeft gedaan om de oosterse spiritualiteit te veranderen dan andersom. McMindfulness wordt het wel eens genoemd. Daar zit wel wat in."

Het uitgebreide interview verscheen in VN en is enkel voor abonnees toegankelijk.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

19:14 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

06 januari 2016

Skiën tegen depressie

En nu maar hopen dat het nog winter wordt. Nog nooit zoveel depressies meegemaakt als de voorbije weken. Ik denk dat het door het weer komt. Het is veel te zacht voor de tijd van het jaar. Ik ben nog van de tijd dat men geloofde dat er een stevige vorst over al het ongedierte dat onder gras en schors krioelde, heen moest gaan wou je dat er in de zomer nog wat fruit op de bomen stond. Met je hoofd is dat net zo, geloof ik. Er moet een ijskoude wind omheen waaien om al je muizenissen met het mentale afvalverwerkingsbedrijf mee te geven.

Vroeger kreeg je daar nog een dosis middernachtmis bij. En kwamen de herdertjes bij nachte je van je kleingeld verlossen. Nu kan er alleen maar een portie muzak af.


Ik zie mijn gescheiden medische vriend in een café dat naar warme wijn en kaneel ruikt. Alleen die geur al drijft mensen naar de prozac. Hij heeft de kerstdagen op zijn eentje doorstaan. De kinderen kozen ervoor om met de vrienden te vieren. De ex is met zijn collega weg, ergens naar een zuiders land. Hij houdt zich stug overeind. Ik zie hem daar zitten in zijn huis dat nu als een te grote jas na zijn psychologische vermageringskuur rond zijn ziel slobbert.


Een glas veel te dure premier grand cru. Een snee reebout grand veneur van Chez Rob. Het Weihnachtsoratorium BWV 248 - Cantate no.1 door Combattimento Consort van Amsterdam door de streamer gestraald. Een kasjmieren trui om de schouders, comfortabele slippers aan de voeten. De haard laait. Verder is er niemand in huis. Gezellig. En helemaal doen wat hij zelf wil.


Nu wil hij een glas Guinness, nee, twee. Hij blijft overeind, zegt hij, hij staat nog altijd recht.


Ik zeg hem dat hij goed fout bezig is. Uit ervaring weet ik dat je bij een depressie naar de diepte toe moet buigen, alsof je je in de afgrond wil storten. Wie stug overeind blijft, glijdt alsmaar dieper de ellende in. Het is net als skiën, zeg ik, je moet tegen je natuurlijke reflex ingaan en met je hele lijf naar beneden gaan. Pas dan controleer je je snelheid en ga je voor je de afgrond in skiet, met een boogje omhoog de helling weer op. Pas dan zie je aan welke afgrond je ontsnapt bent.


Skiën, mompelt hij en bestelt nog een Guinness, zijn lichaam zegt nog nee maar zijn geest begint op te klaren. Veel beter dan mindfulness, je eens lekker wentelen in je verdriet. Op de schouder van een vriend uithuilen. En dan je neus optrekken en doorgaan. Gelukkig is hij met het openbaar vervoer gekomen.


Nu bedenk ik me waarom, vroeger, toen de scharnieren nog niet kraakten, ik me zo goed voelde na een weekje skiën. Het was een vorm van masochisme, van plezier beleven aan iets wat ik eigenlijk niet wilde doen. De berg overwinnen, niet door hem te beklimmen maar door hem af te glijden.

Waar loop je heen, vraag ik. Hij is een brochure halen.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

09:06 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

12 oktober 2015

Mindful afwassen helpt

Ik sta in de keuken en de stress giert door mijn aderen. Ik heb een theekopje op het aanrecht laten vallen en het oor is er afgebroken. Niks aan de hand, zegt mijn vriend de huisarts die als behulpzame logé afdroogt en hij gooit een volgend kopje over zijn schouder. “Kopjes zat,” lacht hij. Nu ik verhuisd ben staan de dozen serviesstuks inderdaad opgestapeld in de garage. Maar dit is een erfstuk. Van de geleerde vrouw.
Een VilleroyBoch die twee wereldoorlogen overleefd heeft en met een lichtbruine craquelé aan de rand. Dit wordt streng aankijken, lange stilte, een vraag waar ik voor een keer geen antwoord op heb en een cadeautje om het goed te maken. De vaat doen is één van de meest gehate huishoudelijke klusjes, beweert de krant, en toch schuilt hier een ware mentale opknapper. De afwas doen was nog niet eerder zo aantrekkelijk. Het zal wel. Een van de mooiste uitvindingen van de mens na de onbetaalbaarheid van inwonend huispersoneel blijft voor mij de vaatwasmachine.
Ik mag me niet voorstellen dat na een hele dag nadenken, naar het plafond staren –wat ook werken is-, een boek en een krant lezen en één pietepeuterig stukje schrijven, gevolgd door een snelle run naar de winkel, het huis op orde zetten tegen de geleerde vrouw afgepeigerd van haar consultaties terugkomt, een gin tonic maken, vervolgens een plat du jour, dat ik na dat alles óók nog even de afwas moet wegwerken.
Bij de Florida State University waar ene professor Alia Canto hoog oploopt met mindfulness hebben ze onderzocht of  schotels wassen gebruikt kan worden als contemplatieve praktijk- en meditatieve methode om te focussen op het moment zelf en de op de emoties en gedachten die op dat ogenblik door ons hoofd schieten. Ik wil het niet gedaan hebben, dat focussen bedoel ik. Ik gebruik afwassen ombij te praten, ruzie te maken, een liefdesspel in te zetten –als het 's avonds laat is en de gasten zijn vertrokken-, of om op mijn eentje een laatste glas wijn te drinken en een thema voor een stuk te verzinnen. In het vakblad Mindfulness,schrijven ze uiteraard dat de methode uitermate geschikt is. Tenslotte – ik heb het al geschreven werd mindfulness ontwikkeld voor de training van kamikazepiloten- had u dus iets anders gedacht?
Maar liefst 51 studenten werden aan de vaat gezet. Voor ze aan de taak begonnen echter, kregen ze een document te lezen. De ene groep kreeg een geschrift met tips over hoe zo snel en effectief mogelijk af te wassen, de andere groep kreeg een manifest onder ogen dat geschreven was door een boeddhistische dichtende monnik. Achteraf  rapporteerde 27 procent een afname van hun nervositeit, terwijl 25 procent inspiratie voelde opkomen. De controlegroep die niet mindful bezig was rapporteerde niets. Dat was dus de gezonde groep. Als je high wordt van Dash of Ecover dan scheelt er iets aan je olfactorisch systeem, zou mijn conclusie zijn. De studie vertelt niet of er ondertussen op koperen schalen getikt werd, wie er OHM riep, en of welke temperatuur het afwaswater had. Ik heb ook vragen bij de kwaliteit van de afwasbeurt. Ik herinner me uit mijn studententijd dat je in een door een student afgewassen soepbord, zeer eenvoudig nog een portie soep kon bereiden daar er gewoon heet water in te gieten.
Voor de gestresseerde geleerde vrouw is dit misschien nog een argument om haar aan het manueel  werk te zetten. De vaat is namelijk een krachtige ontspanningsoefening, het stond in onder meer de Wall Street Journal.
"Het lijkt erop dat dagelijkse bezigheden die benaderd worden met aandacht en bewustzijn de mindfulness verbeteren", vinden de onderzoekers. Ze stellen bovendien dat dezelfde instelling bij andere huishoudelijke taken een vergelijkbaar effect zal hebben.
Ik ben het daar volkomen bij eens en wil hier ter plekke direct gedurende een paar weken een test doen met andere huishoudelijke taken zoals stofzuigen, ramen lappen, badkamers ontharen en wassen en strijken. Ook de garage moet gepoetst en misschien krijg ik de buren zover dat ze ook een profteam willen helpen bij hun wetenschappelijk onderzoek. Bij de faculteit van mijn vriend aan la pretenziosa hebben ze mijn nummer. Uiteraard wil ik alleen met de grootste universiteit dit soort van onderzoek doen.

Eerst een probleempje oplossen: de Orval is op.  

  
http://news.fsu.edu/More-FSU-News/Chore-or-stress-relieve...   

Marc van Impe

Bron: MediQuality

19:22 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)