02 juni 2012

Memoires

Aan de memoires van Jean-Luc Dehaene begonnen en na tien bladzijden al weer weggelegd: het is allemaal de fout van de anderen, die hebben er niets van begrepen, bovendien was hij op weg naar een groot doel en was de trein vertrokken, dus kon hij niet meer terug. Alsof een spook met oogkleppen op de geschiedenis herschreven heeft. Hoe kan je zo blind zijn?
Tunnelvisie heet dat. Het komt overal voor. Ook ik heb er een hele tijd aan geleden: aan dat grote gelijk en de schuld die bij een ander lag. Als het goed ging lag het aan mij, ging fout dan was de oorzaak snel gevonden. Het komt overal voor: op ministeries, in ziekenhuizen, bij dokters, aan universiteiten … geen sector ontkomt er aan. Dat komt omdat ideeën die aansluiten bij je bestaande denkbeelden aannemelijker zijn dan ideeën die daarmee strijdig zijn. En hoe complexer de zaak en hoe meer informatie er is, des te sterker dat effect optreedt. Mensen zijn subjectieve wezens. Dat komt omdat we subjectieve hersenen hebben. Tunnelvisie hoort dus bij het brein als spaken bij het fietswiel. Informatie die ons niet past, gooien we weg. Informatie die ontbreekt fantaseren we erbij. De wereld moet kloppen. Tunnelvisie bestrijden vergt structureel beleid. Daarom is twijfel goed. Beleidsmakers die nooit twijfelen maken de grootste fouten. Het is daarom dat het goed is vaak met een kritische collega van gedachten te wisselen. Zo’n cultuur bestaat (meestal) aan de universiteiten. Toch hebben ook vaak wetenschappers last van tunnelvisie. Dan zijn ze vaak vooral scherp in hun kritiek op collega’s die hen durven tegenspreken. Op die manier krijgt heel matig of zelfs volledig verzonnen onderzoek acceptatie terwijl afwijkende onderzoeksresultaten onder het tapijt geveegd worden. Mensen die het talent hebben om een prachtige toekomst te verzinnen horen niet in de wetenschap thuis. In de politiek al evenmin. Van een tunnelvisionair ben ik een beroepsscepticus geworden. Dankbaar is mijn taak niet. Maar wel nuttig. Lees daarom eens Vragen die knagen, van  wetenschapsjournalist Mark Mieras, uitgeverij Nieuw Amsterdam. Voor mij geen memoires. Liever  lees ik Baby Blue van professor Paul Devroey. Dan word ik toch nog aangenaam verrast.
Marc van Impe
Baby Blue, door pr.dr. Paul Devroey, Uitgevrij Borgerhoff en Lamberigts, 224 blz, 22,50€

12:28 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)