05 april 2012

1 op 5 van de mantelzorgers overbelast

Uit Nederlands onderzoek –natuurlijk hadden we bijna geschreven, want waar staat het Belgisch onderzoek terzake?- blijkt dat maar liefst 2,6 miljoen mensen  elke dag bezig zijn om iemand die zorg nodig heeft vanwege ziekte of ongeluk te helpen. Niet omdat het hun vak is, maar uit liefde, uit engagement of doodgewoon omdat het niet anders kan. Dat is zwaar. Zo zwaar dat nu bijna een half miljoen van de mantelzorgers, dat is 1 op 5 overbelast is. Hun aantal zal vanwege de vergrijzing flink oplopen.  In 2050 zal waarschijnlijk twintig procent van de bevolking overbelast zijn vanwege mantelzorg. Ook in ons land is dat niet anders. En daar doet de overheid, federaal noch regionaal niets aan. Helemaal niets. Het weinige geld dat naar mantelzorg gaat , gaat naar mantelorganisaties van ziekenfondsen die er hun parastataal personeel mee onderhouden. Veel echte mensen die daar niet voor gestudeerd hebben in een sociale toren of professionele  bachelor haalden aan een zogenaamde hogeschool doen dit jaren aan een stuk, tien of vijfentwintig jaar vormt geen uitzondering. Als mantelzorger ben je er meestal niet klaar met wat boodschappen doen en een ommetje door het park, maar sta  je dag en nacht voor je geliefde, je buurman, je naaste klaar.

En dat eist zijn tol. Op dit moment telt Nederland 450.000 overbelaste mantelzorgers. In België, alweer, zijn er geen cijfers. Vooral mensen met een dementerende partner of die voor een geliefde met MS of chronische pijn zorgen, hebben het zwaar. Als je zorgt voor een naaste met een verstandelijke handicap of psychische problemen, kun je bovendien op weinig hulp vanuit de overheid of instanties rekenen. Integendeel. Wie mantelzorger is en zelf een uitkering krijgt moet goed opletten of hij verliest zelf zijn sociale rechten. En ook al kunnen mantelzorgers veel aan, zij zijn ook niet onverwoestbaar. Als er niets verandert, is in 2050 twintig procent van de bevolking overbelast doordat zij mantelzorg geven. Een weerzinwekkend percentage als je bedenkt dat de vergrijzing zijn piek in 2060 bereikt.

Sociale werkers krijgen studieverlof, betaalde vakantie, ziekteverlof, compensatieverlof, ouderschapsverlof en drie vierden of vier vijfden werken. Mantelzorgers zijn de hele dag in de weer. Hun troost: er worden heel wat studiedagen aan besteed. Mantelzorgers in ons land worden dood geprezen. Is er een mooiere manier om te sterven?

Marc van Impe

11:18 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

10 januari 2012

Mantelzorg

“Eens goed werken, dat zal je deugd doen,” had de dokter haar gezegd. “Je bent nu al negen jaar arbeidsongeschikt en wij vinden dat het lang genoeg geduurd heeft.” En prompt werd Ilse naar de VDAB gestuurd, met de opdracht een nieuwe baan te vinden. Ilse had jaren in de thuisverpleging gewerkt, was al die tijd door weer en wind in een R4’tje van patiënt naar patiënt getrokken tot ze na een kleine operatie waarbij wel een bloedtransfusie te pas kwam niet meer recupereerde. Er begon een schier eindeloze zoektocht langs artsen, kenniscentra, psychologen, diëtisten en op aanraden van haar eigen huisarts kwamen er zelfs alterneuten aan te pas. Die staken een brandende kaars in haar oor. Het ziekenfonds dat familie was van de opdrachtgever van Ilse en het kruis hoog in het vaandel draagt, had haar zonder problemen als chronisch zieke patiënt erkend. Ilse bracht zelfs een tijdje vrijwillig in de psychiatrie door waarbij ze een contract moest tekenen dat ze beter ging worden. Ze leerde er aardappelen schillen en groenten schoonmaken. Groepstherapie heette dat. Tot Ilse genoeg had van de groentesoep en via via te rade ging in een kliniek in de Brusselse rand. Daar viel het verdict CVS, mét ondervoeding en een zware inflammatie. Ilse kreeg krachtvoeding en aangepaste medicatie. Ze werd weer een beetje beter. En nog beter. En weerbaarder vooral. Dus vroeg ze aan haar ziekenfonds of ze met al haar ervaring niet kon ingeschakeld worden in een project voor mantelzorg. De ziekenfondsdokter kon er niet mee lachen. “Wat u hebt is een typisch vrouwenkwaaltje,” beet hij haar toe, “en dat bedoel ik niet gynaecologisch. Wie kan mantelzorgen kan ook gewoon werken. ”  

Bij de VDAB wachtte Ilse een koude douche. Bij werkgevers bestaat er nauwelijks interesse om oudere werknemers aan te werven. In de praktijk blijkt de leeftijdsgrens voor nieuw personeel al tot veertig jaar gezakt. En in de krant van vandaag las Ilse dat op basis van een enquête van het sociaal kantoor SD Worx bij bijna achthonderd Belgische bedrijven met minder dan achthonderd werknemers,  amper 27 procent van de werkgevers interesse toont voor werknemers ouder dan veertig. En slechts 7,9 procent had belangstelling voor 50-plussers. Opvallend was dat niet zozeer het te hoge loon in de top tien van de bezwaren tegen oudere werknemers staat. De vrees voor een gebrek aan motivatie is de meest aangehaalde reden. En dat is nu net wat Ilse op overschot heeft. Motivatie genoeg. Alleen kan ze haar oude baan op haar 56ste niet meer aan. Daarom biedt de VDAB nu een herscholing aan. Tot chauffeur voor schoolbussen en gehandicaptenvervoer. Zoals de bediende achter het loket zo vriendelijk zei: “Dat ligt toch een beetje in uw sector, niet?”

 “Wat moet ik nu doen?” vraagt ze me aan de telefoon. Buiten stormt het tegen 110 per uur. In dezelfde krant staat een bericht dat een staatssecretaris oudere chauffeurs aan een verplichte psychische en fysische keuring wil onderwerpen.

Marc van Impe

11:34 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

16 november 2011

De andere schoen

The shoe is now on the other foot, zeggen de Engelsen, maar dat geeft je nog niet het recht als een egopatser door het leven te gaan. Ik las dus nog even een niet gepubliceerde lezersbrief van dokter Marc Moens aan De Standaard naar aanleiding van het feit dat de ziekenfondsen op initiatief van hun grootste lid, de patiëntenbewegingen drooglegden. Wat toevallig ook het onderwerp van het congres was: patiënten inspraak dus en niet drooglegging. “De patiëntenorganisaties worden door de ziekenfondsen als gevaarlijke concurrenten beschouwd  en daarom verdacht gemaakt met het verwijt dat ze zich teveel door de farmaceutische industrie zouden laten beïnvloeden. Het is onbegrijpelijk dat patiëntenorganisaties, die hun degelijkheid al jarenlang bewijzen plots van elke overheidssteun worden uitgesloten. Wij zijn overtuigd dat hun inbreng in de mantelzorg essentieel is,” schreef Moens op 28 augustus aan De Standaard, die zijn brief in de ongewenste mailbox stootte. Moens wijst er Prof. em. Yvo Nuyens en de lezers van De Standaard op het feit dat de artsensyndicaten bijna een halve eeuw zonder enige overheidssteun hebben gewerkt. “Vanaf 2006 krijgen zij samen (te verdelen volgens het resultaat van de vierjaarlijkse artsenverkiezingen)  1 miljoen euro die moet worden aangewend voor de financiële ondersteuning voor de vele activiteiten waaraan ze in het systeem van Ziekte- en Invaliditeitsverzekering meewerken. Sinds 2008 wordt dat bedrag geïndexeerd. De mutualiteiten daarentegen krijgen sinds altijd sommen voor hun medewerking aan het systeem die ruim 1000 maal hoger zijn, in 2010 een bedrag van 1.012 miljoen euro.” Ik wist gelijk hoe ik aan mijn referaat over de Belgische situatie moest  beginnen.

En, by the way, zoals de Engelsen zeggen, hebt u ook zo’n lezersbrieven die geweigerd worden dan vindt u hier een luisterend en publicerend oor.

Marc van Impe

19:52 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)