28 november 2017

Ik voel me schuldig omdat CM hieraan meegewerkt heeft


Aan het woord is Luc Van Gorp, voorzitter van de CM, in gesprek met de collega’s van Knack Magazine. Helemaal in het begin van een interview over de slechte kwaliteit van de zorg: “We investeren vandaag handenvol geld om mensen heel oud te laten worden. Maar als het zover is hebben ze het gevoel dat we hen in de kou laten staan… Zelf voel ik me schuldig omdat CM als verzekeraar aan dat businessmodel meegewerkt heeft. Terwijl ik er eigenlijk van overtuigd ben dat ons gezondheidssysteem veel meer in kwaliteit dan in kwantiteit zou moeten investeren.”


Marc Justaert, de gewezen voorzitter van de CM hoort het nu eens van een ander: zijn beleid dat hij meer dan twintig jaar lang bespeelde als een trekharmonica klinkt vals. Het pleit voor Luc Van Gorp dat hij in dat overigens uitstekende interview de hand in eigen boezem durft te steken. Weinige ziekenfondsvoorzitters, op Geert Messiaen van de Liberale Mutualiteiten na, die om het jaar een lezenswaardig boek afscheidt, hebben het hem voor gedaan. Zelfkritiek is een eigenschap die bij de ziekenfondsen zelden voorkomt. Maar het volstaat niet mea culpa te zeggen om daarna ervan uit te gaan dat na de biecht alles vergeven is. Men moet niet alleen de zonde bekennen maar ook inzicht tonen. En ik vrees dat dit bij Van Gorp nog ontbreekt. "Meer en meer mensen beginnen in te zien dat onze gezondheidszorg verkeerd is gefinancierd en georganiseerd", besluit hij het interview. " Zij keren zich tegen de macht van artsen, van ziekenhuizen en geneesmiddelenindustrie. Ik ben ervan overtuigd dat ze gaandeweg maar van zich zullen laten horen in belangengroepen. Ik moet toegeven dat ik daar erg onrustig van word. Welke rol kunnen en mogen wij daar als ziekenfonds bij spelen?"


U leest het goed: artsen, ziekenhuizen en geneesmiddelenindustrie vreten de bonen. Niet de ziekenfondsen. Merkwaardig dat hij ervan uitgaat dat de patiënt zich geen vragen stelt over de gigantische geldtransfermachine die deze ziekenfondsen geworden zijn. Alleen al hun werkingsbudget overtreft dat van de hele federale huisartsengeneeskunde. Alsof de werking van de spoorvakbond meer zou kosten dan de kostprijs van het personeel achter het loket en in de trein.


De ziekenfondsen zijn aan bezinning toe. Ze vertegenwoordigen de patiënt niet, ze vertegenwoordigen zichzelf, zijnde wat ze zijn: een verzekeringsinstelling die moet beantwoorden aan de economische wetmatigheden. En zoals de grootgrutter in de eerste plaats denkt aan zijn eigen overleven, en niet aan het koopplezier van de klant, denkt het ziekenfonds aan zijn eigen financiële gezondheid. Centjes en procentjes, niet de kleine ventjes.


De patiënt weet beter waar hij aan toe is. De wet op de Patiëntenrechten is wat dat betreft duidelijk: de patiënt kan een vertegenwoordiger aanduiden, een fysiek persoon, desnoods stelt de vrederechter een bewindvoerder aan. Maar nergens is er sprake van het ziekenfonds.


Begin vorige week verscheen het rapport van Deloitte Econopolis over de staat van onze gezondheidszorg. Een eerste conclusie daaruit is dat de Belg nog altijd gelooft dat we in het beste "verzorgde" land ter wereld leven. De werkelijkheid is echter hard bij les: op heel wat gebieden, preventie en ouderzorg om er maar een paar te noemen, hangen we aan de staart van het peloton.


Het is lood om oud ijzer. Men zegt wat en er gebeurt verder niets. En toch moet er bespaart worden. Ik hoorde op een Nederlands congres een origineel voorstel: Geef de huisarts een bonus op elke voorkomen heropname in het ziekenhuis. Het idee komt van Marc Berg van McKinsey. Hij becijferde dat alleen al door de vermijdbare zorg te vermijden kan men 15 tot 20 procent van de zorguitgaven besparen. Het werd uitgeprobeerd in de staat New York. Volksgezondheid kost daar 80 miljard. Eerste jaar 8 miljard bespaard. Van zo'n bericht word ik optimist.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

20:28 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

06 augustus 2017

‘Ziekenhuizen hebben belang bij zo veel mogelijk zieke mensen'


‘We kunnen écht niet verder zo. De manier waarop onze ziekenhuizen werken, is financieel onhoudbaar.’ Marc Noppen, de topman van het UZ Brussel, trok dit weekend in De Tijd aan de alarmbel. ‘Van ziekenhuizen wordt verwacht dat ze zo veel mogelijk zieke mensen zo goed mogelijk behandelen. Op zich is dat een nobel doel, maar het werkt niet. Het betekent ook dat alle honderd ziekenhuizen in ons land er alle belang bij hebben dat er zo veel mogelijk zieke mensen zijn.’


De uitspraak van de gedelegeerd bestuurder van het UZ Brussel zal in de sector niet overal op applaus worden onthaald. Noppen neemt in De Tijd geen blad voor de mond en schuwt harde uitspraken niet: ‘Het zou al veel helpen mocht eindelijk eens een visie worden ontwikkeld over hoe onze zorg er over vijftig jaar zou moeten uitzien. Nederland, Duitsland en de Scandinavische landen zijn daarmee bezig en dat is nodig, want het huidige model is financieel onhoudbaar. In ons land reikt de horizon evenwel niet verder dan de volgende verkiezingen, met alle gevolgen van dien.'


Noppen wil dat ziekenhuizen meer voor de geleverde kwaliteit worden vergoed en niet langer vooral voor een prestatie. Het zal er volgens hem toe leiden dat het aantal ziekenhuisbedden kan worden verminderd.


Daarmee zit hij op dezelfde lijn als CM-voorzitter Luc van Gorp die zei dat een op de vier ziekenhuizen zonder problemen dicht kan en het KCE, dat onlangs berekende dat het met 7.000 ziekenhuisbedden minder kan.


‘Ik weet dat het in de ziekenhuiswereld als vloeken in de kerk is, maar we moeten echt die richting uitgaan.' Hij bevestigt de stelling die we al eerder op MediQuality verkondigd hebben: ‘De focus ligt op sick care en niet op health care. We proberen te herstellen wat kapot is en we worden daar steeds beter in. Het wordt evenwel steeds duurder om almaar kleinere gezondheidswinsten te boeken. Mensen sterven veelal niet meer onmiddellijk door kanker of hartinfarcten, maar ze blijven leven met zo'n chronische en dus dure ziekte. Om hen in leven te houden zijn evenwel vaker geïndividualiseerde en dus peperdure behandelingen nodig.


Door de vergrijzing, waardoor er meer ouderen en dus meer zieken zijn, zullen we nog frequenter zulke behandelingen moeten uitvoeren. Nu al gaat 80 procent van de uitgaven in de gezondheidszorg naar 20 procent van de bevolking. 50 procent gaat zelfs naar slechts 5 procent van de bevolking. Zo kan het echt niet verder. We kunnen beter mensen redden door ziektes te voorspellen en te voorkomen in plaats van ze te genezen. Pas dan spreken we over health care, waarbij we proberen te voorkomen dat mensen ziek worden, zodat we de kosten kunnen drukken. In Nederland, Duitsland en enkele andere landen denken beleidsmakers daarover na. Ze zoeken uit hoe ze in tien jaar tijd 500 ziekenhuisbedden kunnen schrappen in een bepaalde regio.'


‘Nederland heeft op een bepaald moment zelfs beslist het aantal ziekenhuizen op termijn te halveren. Dat is niet onlogisch. Een gemiddelde nacht in mijn ziekenhuis kost 600 euro. Daarvoor kan je een suite nemen in het betere Brusselse hotel. Elke nacht die we kunnen vermijden, is winst voor de gemeenschap. Dan moeten er natuurlijk wel alternatieven voorhanden zijn, zoals zorghotels waar de kostprijs beperkt blijft tot 100 euro per nacht.'


Noppen verwijt de ziekenhuizen vast te houden aan hun bedden ‘omdat die geld opleveren. Volume draaien - en dus meer mensen behandelen - is financieel interessant. Dat heeft voordelen, want het maakt onze gezondheidszorg heel toegankelijk. Maar er zijn nog meer nadelen. Veel te kort door de bocht gesteld worden ziekenhuizen zelfs beloond als ze slechte kwaliteit afleveren. Dan moeten mensen vaker terugkomen, waardoor het ziekenhuis nog eens langs de kassa passeert. In denk niet dat het beleid dat als doelstelling heeft.' Noppen maakt dan ook komaf met de mythe dat ons land de best mogelijke gezondheidszorg biedt.


Wie een snelle service wil, moet in België zijn. Maar voor een betere service kan je beter in Nederland terecht. Noppen: ‘De Nederlanders komen naar hier voor de snelle service. Als een Nederlander een nieuwe heup wil, kan hij hier dezelfde avond nog terecht in eender welk ziekenhuis en kan hij de week nadien onder het mes. In Nederland komt de patiënt op een wachtlijst te staan, maar kan na zijn operatie al na een dag naar huis in plaats van na een week bij ons. Het aantal complicaties ligt er de helft lager, net zoals het aantal vervangingen binnen tien jaar. En ze doen dat tegen de helft van de prijs. We moeten evolueren naar een systeem waarbij een ziekenhuis meer beloond wordt als het kwaliteit aflevert. ‘


Noppen is opgetogen over het ziekenhuisplan van minister De Block: ‘ Maggie wil ziekenhuizen laten samenwerken in netwerken en ze heeft daarvoor een pico bello plan afgeleverd. In plaats van 100 ziekenhuizen willen we evolueren naar 25 ziekenhuisnetwerken. Patiënten zullen daardoor niet altijd meer in hun ziekenhuis terechtkunnen voor een ingewikkelde ingreep en ze zullen iets verder moeten rijden. Maar ze krijgen wel betere zorg.' Maar hij waarschuwt voor tegenwerking, vooral in het zuiden van het land.


‘De minister heeft een heel goede eerste stap gezet, maar haar hervorming dreigt op de grenzen van de Belgische besluitvorming te botsen. In het zuiden van het land houden ze er een andere visie op na, waardoor het moeilijk is de netwerken van de grond te krijgen.'


Maar er zijn nog hindernissen. ‘Er moeten financiële afspraken worden gemaakt. Als een ziekenhuis inzicht krijgt in de financiën van een ander, kan het goed zijn dat de zin om samen te werken drastisch afneemt Hoe ga je ziekenhuizen vergoeden voor de gemiste inkomsten als ze hun spoed sluiten? Maggie De Block zou daarvoor een oplossing moeten uitwerken, maar door de verdeeldheid tussen de deelstaten komt die er maar niet. De ziekenhuizen gaan dan maar zelf wat bricoleren. Op zich is dat niet slecht, maar we verliezen hierdoor alweer tijd.


Probeer in ons land maar eens tot één visie te komen met één federale overheid en drie deelstaten. Dat is vrijwel onmogelijk. Omdat dat niet lukt, handelen de politici au fur et à mesure. Ik hoop dat de politiek op termijn een oplossing vindt, maar ik vrees dat het heel moeilijk wordt.'


Noppen: ‘Het almaar verder schotten opbouwen in de gezondheidszorg, zoals we dat de voorbije decennia hebben gedaan, is inderdaad niet de oplossing. Alle andere landen gaan net voor meer integratie. De thuiszorg, de eerste lijn zoals huisdokters en de rust- en ziekenhuizen slaan er de handen in elkaar. Het zou me verbazen dat wij, die altijd voor een verdere opsplitsing zijn gegaan, het als enigen bij het rechte eind hebben. Het gaat ook in tegen de medische logica. Het opsplitsen van bevoegdheden gaat volledig in tegen die filosofie van samenwerking en is echt niet de weg die we moeten uitgaan.'

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

21:28 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

10 april 2017

Betaal ziekenhuismanagers altijd als laatste

 
Betaal eerst het uitvoerend personeel, de zorg, de logistiek en het onderhoud en kijk dan hoeveel er overblijft voor gebouwen en management. Mijn vriend de ziekenhuisdirecteur die al geïrriteerd rondrijdt omdat iemand een kras getrokken heeft in het portier van zijn A8, kijkt me pissig aan. Volgens mij werd hierbij, gezien de aard en de diepte, en vooral de scherpte van de snee een scalpel gebruikt, wat duidelijk in een richting wijst. Maar zo’n uitspraak had hij op een zondagochtend niet verwacht. En zeker niet van mij.


Het zijn harde tijden voor ziekenhuisdirecteurs. Eerst is er hoofdverpleger Luc Van Gorp van de CM die maar liefst één op vier of in cijfers: 27 ziekenhuizen wil sluiten. Dan was er econoom Lieven Annemans die er nog een schepje bovenop deed en boudweg stelde dat er 10% teveel hospitaalbedden waren. En dan was er Marc Moens die gezegd had dat de CM de oudjes gewoon thuis in hun bedje wilde laten sterven. Plus een kras in de carrosserie van zijn brandnieuwe A8. En met die bouwvergunning voor dat prachtige nieuwe ziekenhuis op de oude waste grounds werd het al even waarschijnlijk als de bouw van Uplace. Straks moest hij nog echt turnleraar worden, wilde hij op actieve wijze zijn pensioenleeftijd halen. En daar waren de salarissen wel een stukje lager.


Ik herinner me uit de tijd dat de goede vader nog bestuurder was bij wat nu een regionale ziekenhuismastodont is , dat hij en zijn collega's in familiale middenklassewagens heen en weer reden. De ziekenhuisdirecteur die om de hoek woonde kwam met de fiets. Nu ziet de directieparking van het ziekenhuis als een showroom van autohandel Cardoen.


Het gaat er niet alleen om prachtige ziekenhuizen te bouwen, zeg ik, maar in de eerste plaats om de dingen juist te doen en tegen een redelijke kostprijs. Voordat ziekenhuisdirecties gaan pleiten voor hoger uitgaven zouden ze in de eerste plaats moeten denken waar ze zelf zouden kunnen besparen. Uiteindelijk kan dat niet ingewikkeld zijn. Toen ik zo'n twintig jaar terug een journalistiek bedrijfje begon, betaalde ik elke maand eerst het personeel en keek daarna hoeveel ik overhad voor mezelf en voor een hoognodige lik verf. Toen ik in arren moede de boeken moest neerleggen, gingen zij vrolijk naar het stempelkantoor, en trok ik me terug in een hoek van het dorp om een nieuwe list te verzinnen. In de ziekenhuizen van vandaag gaat het precies andersom. Daar wordt vrolijk losgerekend hoeveel men zou willen uitgeven, mogen de dokters wens- en verlanglijstjes maken, en gaat men dan kijken waar men op uitvoerend personeel kan bezuinigen. En vouwt de ziekenhuisdirecteur zorgvuldig zijn golden parachute.


Ik schrijf onze conversatie neer zoals we praten aan de bocht van de rivier. "Weet jij wel waar al dat geld dat je uit de zakken van de minister haalt en uit de beurzen van je artsen schudt, heengaat?" hij gooit steentjes nu, een teken dat ik hem op de zenuwen werk. "Als je niet weet waar je geld heengaat, is het verhogen van de uitgaven erger dan verspilling," citeer ik een Nederlands handboek.


De minister moet met haar ziekenhuishervorming niet over één nacht ijs gaan. Want zoals managementexperts weten leidt elke beleidswijziging tot een toename van de inefficiëntie. En laat de managers vooral niet toezien. Een manager die kijkt hoe van een eierdooier en wat olie mayonaise draait kan dit proces met zijn ogen doen mislukken. Zo geschift zijn ze. Men zou eerder zoals bij Tesla moeten kijken waar men welke ziekenhuismanagers kan afschaffen.


Dat heet de les van KLM: pas toen men daar meer cabine- en luchthavenpersoneel inzette, piloten kortere shifts liet vliegen, en het aantal managers met een vijfde verminderde, steeg de arbeidsvreugde en het rendement van de onderneming.


Ik weet het, het leven is niet eenvoudig voor een jonge ziekenhuismanager, zeker niet nu Peter De Gadt met pensioen gaat. En hij nog niet eens weet hoeveel een gesneden brood kost.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

12:19 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)