02 juni 2015

Arts gelooft patiënt niet vaak genoeg

CHICAGO 02/06 - Ik ben een groot liefhebber van proza. Niet dat de dichtkunst me niet kan verleiden, maar als ik moet kiezen tussen Dichtung und Wahrheit, dan gaat mijn hart naar de laatste discipline uit. En dat brengt me nogal eens in conflict met de realiteit. Want die is niet altijd waar maar lijkt in heel wat gevallen op een raadsel, een quizvraag of in het slechtste geval op een Catch-22 situatie zoals Joseph Heller dat zo mooi beschrijft.

In het boek van Heller probeert een Amerikaanse vlieger tijdens WO II, onder gevaarlijke gevechtsmissies uit te komen door zichzelf krankzinnig te laten verklaren. Voor de behandelend arts is dat net een bewijs van gezond verstand. Hij verklaart de piloot dus volledig gezond wat tot gevolg heeft dat hij gevaarlijke gevechtsmissies moet blijven vliegen.

Een Catch-22 is dus een paradoxale situatie waarin het onmogelijk is om een gewenste uitkomst te bereiken doordat de 'regels' dat vanwege tegenstrijdigheden niet toelaten. Een Catch-22-situatie lijkt op een vicieuze cirkel en een virtuele cirkel, maar het is in feite een status quo, want bij een vicieuze cirkel  is er sprake van een neerwaartse spiraal is en bij een virtuele cirkel een opwaartse spiraal.

De professor waarmee ik een espresso drink kent zijn klassieken. Hij gebruikte de titel van Goethe voor de opening van zijn betoog. Artsen geloven hun patiënten te weinig en te laat.

Ik las enige dagen geleden in een weekendkrant dat vier specialisten van het UZ Gent uit verschillende disciplines hun expertise voor zeldzame aandoeningen bundelen.  Bij zo'n bericht in een weekendkrant rijst bij mij altijd een rood signaal met het woord caveat. Het Programma voor Ongediagnosticeerde Zeldzame Aandoeningen (PrOZA) moet leiden tot een snellere en efficiëntere diagnose.

Het team telt vier artsen: een geneticus, een internist, een neuroloog en een internist-nefroloog. Ongetwijfeld is de bedoeling nobel, goed, innoverend –alhoewel- en uitdagend. Maar het is de vraag of de patiënt daar echt beter mee gaat geholpen worden. Ik heb daar mijn twijfels bij. De artsen zeggen zich te richten op patiënten die aan ogenschijnlijk onverklaarbare aandoeningen lijden. Bij 44 procent werd een andere diagnose gesteld voor ze de juiste kregen, zegt de initiatiefnemer dr. Bruce Poppe. Als dat geen nieuws is?

In het UZ van Gent, als je door je behandelende huisarts zover wordt doorverwezen, krijg je bij onverklaarbare klachten al snel het stempel psychosomatisch op je dossier. In het beste geval kom je dan in de psychiatrie terecht waar je ofwel bij de club van de psychoanalyse of bij de gedragstherapeuten terecht komt. De afloop laat zich raden.

In Leuven doen ze niet aan proza maar bestaat er sinds 2013 LeUZis, het Leuvense centrum voor ultrazeldzame systeemziekten. Hier gaat het om systeemziekten, die tegelijk meerdere organen aantasten, en waarbij een diagnose dikwijls extra moeilijk vanwege de diffuse, soms tegenstrijdige symptomen. LeUZis is het Leuvense expertisecentrum voor ultrazeldzame inflammatoire systeemziekten, waar de expertise van de diensten algemene inwendige geneeskunde en reumatologie gebundeld worden en er in nauwe samenwerking met de diensten nefrologie, pneumologie, dermatologie en kindergeneeskunde naar een juiste diagnose gezocht wordt.

Ook hier moet de patiënt uiteraard doorverwezen worden, hetzij door zijn huisarts, hetzij door een specialist die het ook niet meer weet.

Het is hier dat de Catch-22 speelt. Ik lees in een verslag van een Leuvens internist: patiënte wil echt doorverwezen worden omdat zij vermoedt dat er meer aan de hand is,  ze kan zich niet neerleggen bij haar huidige situatie, duidelijk somatiserend gedrag.

Op het ASCO 2015 in Chicago leer ik dat ruim de helft van de kankers in het vroege stadium gemist worden. Niet omdat er onvoldoende onderzoeksmogelijkheden zijn maar omdat de arts geen aandacht heeft voor de subtiele signalen die zijn patiënt geeft. Artsen gaan er te snel van uit dat patiënten –zeker als ze zich geïnformeerd hebben op het Internet- de neiging hebben te dramatiseren. De arts zou hier meer aandacht moeten hebben voor Wahrheit en de Dichtung voor zijn vrije tijd bewaren.

 

Marc van Impe

Bron: MediQuality

21:15 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)