11 september 2011

Psychoanalyse

De grote sluizen der kritiek zullen zich openen, maar wat me van het hart moet, moet. De jongste tijd komen nogal wat typische psychiaters onder vuur te liggen. Psychiaters hebben de neiging om heel sterk overtuigd te zijn van hun eigen gelijk. In die zin lijken ze als twee druppels water op de pastoor uit de twintigste eeuw. Die kon ook alleen maar standhouden dank zij het gebrek aan beter weten van zijn publiek.  Tezelfdertijd promootte hij  een vergaande vulgarisering van het geloof en zoals dat het geval is bij andere pseudowetenschappen, is een anekdotische getuigenis gewoonlijk overtuigender dan een statistische studie. De mens is gefascineerd om verborgen betekenissen te ontdekken.

In die zin deelt de psychoanalyse  nogal wat karakteristieken met veel andere interpretatieve praktijken  zoals astrologie, droomuitleggerij en  koffiedikkijken. Het is zoals koken in een heksenkeuken. Begin met  een ingewikkeld verhaal. Voeg daar een flinke dosis personencultus aan toe. Plus wat fraseologie à la Lacan zoals deze dat "het onbewuste gestructureerd is als een taal" , waar je alle kanten mee uit kan.  Nu nog een flinke portie mythe van de originele pionier en een scheut  mythe van de martelaar van de waarheid. En werk af met enkele  ad hominem argumentaties zoals "om kritiek te leveren moet u geanalyseerd zijn", "bewijzen vragen is een positivist zijn", "de vijandigheid van zoveel mensen bewijst dat het waar is", en  "de duur van de behandeling bewijst dat ze grondiger is". Keer tenslotte de bewijslast om onder het mompelen van de dodelijke uitspraak dat "het (de critici) zijn  die de valsheid van de theorie moeten aantonen en de inefficiëntie van de behandeling" en klaar is Kees.  Ik citeer in deze graag Russel die zegt dat de rede een poging is om de waarheid te vinden in plaats van een poging om te bewijzen wat we willen dat waar is.

Ik heb niets tegen psychiatrie. Net zo min als ik wat tegen godsdiensten heb. Maar ik heb er ook niets mee. En ik heb wel wat tegen lieden die maar wat graag hun pedante waarheid opdringen. Mijn Amsterdams joodse psychiater die ik ooit consulteerde schreef me destijds homeopathische doses single malt voor, liefst in zijn bijzijn in te nemen. Een goede gewoonte die ik met mijn geleerde vrouw, die van het vak is, graag verder zet.

Marc van Impe

12:02 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

21 juni 2011

Asfaltlessen*

In tijden van crisis floreren de goeroes, wondertherapeuten en heilsgenezers als nooit tevoren. Helderzienden, boodschappers, engelen, witte heksen en ander etherisch afval vervuilen onze televisiezenders met oeverloos  gezwam dat nog hoge kijkcijfers haalt ook. In het gewone dagelijkse leven zouden ze hoogstens een storende functie hebben als mijn zingende melkboer die voor dag en dauw eieren op de drempel voor de deur legt, om vervolgens even aan te bellen. Nu drijven ze me naar mijn werkkamer want mijn geleerde vrouw wil die nonsens niet missen. Ze wil begrijpen wat de mensen drijft, zegt ze. Ik hoop het wel maar geloof het niet. Maar ik heb me er al lang bij neergelegd.

Er is echter slechter weer op komst. Na de paarden-, honden-, kippen- en kattenfluisteraar voert VTM nu een babyfluisteraar op. De man goochelt met verdrongen trauma’s, vorige levenservaringen, en ander te induceren onheil. Is je baby bang van water? Dan is hij in een vorig leven verdronken of toch bijna. Lust hij geen witlof? Dan is hij waarschijnlijk ooit peeënsteker geweest. Het ongeluk dat op ons afkomt heet Derek Ogilvie en is Schot van afkomst, telepaat van roeping. Deze onnozelaar pretendeert een opvoedende taak in te vullen.

Wellicht klinkt de laatste paragraaf u bekend in de oren. Ogilvie is niet de enige die van gene naar deze zijde pendelt. Dankzij het non-beleid van onze ontslagnemende excellentie lopen in België nog altijd honderden zelfbenoemde peuten vrij rond die pretenderen dat ze ons zieleheil kunnen bijsturen. Iedereen die zich een bordje aan zijn gevel kan permitteren kan zich therapeut noemen. Het weze zo.

Veel kwalijker is dat nogal wat artsen graag meegaan in dit verhaal. Sterker nog, zij zijn het die dit soort nonsens gaan officialiseren. Dat Freud een fantast en fraudeur was is afdoende bewezen. Dat elke tijd zijn psychologische waan heeft, weten we sinds Lacan en Foudraine. Maar dat in deze tijden van Wikileaks en zoekmachines, mystiek gezwam als meer  aandacht voor jezelf en het “plaats geven” echte geneeskunde en hulp vervangt is godgeklaagd. Een vriend van mij, psychiater van beroep, was een zelfverklaard specialist in het duiden en plaats geven van wat hij life events noemde. Vooral CVS –patiënten kunnen op zijn kritische aandacht rekenen. Hun chronische pijn is immers psychosomatisch en dus ingebeeld. Tot hij deze zomer in een bochtje met iets teveel grind onder invloed van de zwaartekracht onzacht in aanraking kwam met  de geasfalteerde realiteit. Hij brak een en ander. Hij heeft sindsdien chronisch pijn. Waarvoor hij nog geen plaats gevonden heeft. God is soms gruwelijk rechtvaardig en spaart de trotsen niet. Ik heb hem al gesugereerd dokterfluisteraar te worden.

Marc van Impe   

Eerder verschenen als editoriaal op Mediplanet, een vakwebsite voor artsen

16:18 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)