20 september 2016

Waarom controleartsen geen dokter kunnen zijn

Maggie De Block wil langdurig zieken dwingen om aangepast werk te zoeken met mogelijkheid tot sancties als ze daar niet op ingaan. Een deel van de aanpak zijn 7.500 steekproeven die een speciale equipe van Riziv-artsen moeten uitvoeren. De minister heeft gelijk. De explosie van het aantal chronisch zieken loopt parallel met het aantal bruggepensioneerden en andere gecamoufleerde werklozen. Toch enige bedenkingen daarbij. Wie gaat die controles uitvoeren?

Ons land telde vorig jaar 370.400 langdurig zieken. Het aantal langdurig zieken - mensen die langer dan een jaar ziek zijn - is in tien jaar tijd met 64 procent toegenomen. Alleen al vorig jaar is er volgens Securex een toename van 14 procent. Dat kost de overheid bijna 5 miljard euro aan uitkeringen. Volgens Securex gaat het vooral om oudere werknemers. Rugklachten, chronische stress en burn-out zijn de belangrijkste oorzaken.

Minister van Gezondheid Maggie De Block wil langdurig zieken dwingen om aangepast werk te zoeken met mogelijkheid tot sancties als ze daar niet op ingaan. Een deel van de aanpak zijn 7.500 steekproeven die een speciale equipe van Riziv-artsen moeten uitvoeren. De minister heeft gelijk. De explosie van het aantal chronisch zieken loopt parallel met het aantal bruggepensioneerden en andere gecamoufleerde werklozen die de voorbije jaren weggesaneerd worden in privé en overheidsbedrijven. Toch enige bedenkingen daarbij. Wie gaat die controles uitvoeren?

Een voormalige voorzitter van het Riziv zei me ooit, al monkelend, dat zijn inspecteurs-geneesheren de beste van het land waren want door de band genomen hadden ze het langst gestudeerd. Ik klasseer die opmerking onder de rubriek academische humor. Maar het zet me wel aan het denken. Een artsenpraktijk voeren of patiënten controleren zijn twee totaal verschillende zaken. Een vergelijking: voor mijn belastingaangifte doe ik een beroep op een accountant. De aangifte zelf wordt desgevallend gecontroleerd door een belastingcontroleur. De eerste is een vrij beroeper, de andere een ambtenaar. Beiden hebben waarschijnlijk dezelfde financiële opleiding gevolgd. Beiden worden door mij betaald. De eerste via een nota, de tweede via de belastingen. Mijn accountant kan ik bij wanprestatie sanctioneren, mijn controleur niet.

Of neem mijn advocaat en de magistraat. Beiden zijn jurist van opleiding, maar de rechter is geen lid van de balie en mijn advocaat legde geen magistratenexamen af. Kijk ik nu naar de artsen en controleartsen. Beiden zijn medicus van opleiding. Maar de huisarts heeft een eed van Hippocrates afgelegd: nole nocere. De controlearts legt als ambtenaar een eed af tegenover de staat. De inhoud daarvan is totaal anders. Waarom zou de controlearts dan nog een dokter zijn? Of lid van de Orde? Waarom zou hij een Riziv-nummer moeten hebben? Hij is een medicus qua opleiding maar niet in de praktijk. En dat maakt een belangrijk verschil.

Een arts functioneert in een wereld van intellectuele twijfel, wat spanning en onzekerheid oplevert. Bij geneeskunde spelen speculatie, emotie en soms spirituele en psychologische vormen van kenniservaring en waarneming een belangrijke rol. Geneeskunde is altijd voorlopig, onzuiver, onzeker en onaf. Tussen geneeskunde en geneeskunst liggen slechts twee letters verschil. De controleur daarentegen handelt vanuit een absolute administratieve zekerheid. Hij streeft naar het halen van wettelijk vastgelegde eindtermen en niet naar op empirie gebaseerde diagnose.

De controleur functioneert binnen een algebraïsch universum en komt zo tot soms verbijsterende maar ogenschijnlijk logische besluiten. Hij wordt niet gehinderd door kennis van vele zaken, daar heeft hij de specialistische opleiding niet voor, maar hij velt streng en hopelijk rechtvaardig zijn vonnis. De patiënt kan daartegen in beroep gaan. Niet bij een andere arts maar bij de arbeidsrechtbank. Dat zegt genoeg. Noem de controleur dus medicus, maar geen dokter. Een dokter heelt. De arts is een metafysicus, de controleur de dogmaticus. Voor hem geldt Roma locuta causa finita. Een echte arts is nooit zo vast in de leer.

Tenslotte nog dit: De minister wil 25 miljoen besparen? Ze zal behaald worden, daar twijfel ik niet aan. De vraag is hoe en bij wie. Bij de ambtenaar die de laatste drie jaar van zijn carrière zijn gespaarde ziektedagen opmaakt? Bij de vloerder die met een zere rug een paar vierkante meter tegels in je keuken komt leggen? Of bij de juf die met een burn-out thuis zit en toch liever voor de klas had gestaan?

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:55 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

27 november 2011

Enkelband

De onovertroffen grauwe Pecotexpolitie van onze meest performante controledienst van het RIZIV werkt aan een nieuw surveillance project voor chronisch zieke patiënten. Teneinde de reeds zware dagtaak van de sociale inspectie te verlichten zullen nieuwe chronisch zieke patiënten binnenkort uitgerust worden met elektronische  enkelbanden. Het spreekt vanzelf dat het hier niet gaat om de gewone enkelband van de kleine straatcrimineel die er een sport van maakt om na schooltijd een oud vrouwtje van haar overbodige juwelen te ontdoen, of het siervoorwerp dat serial killers die zich in de cel voorbeeldig gedragen,  omgesloten krijgen. De enkelband waarvan hier sprake is een zogenaamde intelligente enkelband die niet enkel registreert of u achter in de hof de konijnen gaat voeren maar ook of u enige intellectuele arbeid verricht. Een mail verzendenbijvoorbeeld, een blog schrijven, een to-do-lijstje opmaken, een shoppinglist maken of een agenda opstellen voor een volgende patiëntenvergadering is al voldoende om alle toeters en bellen in de centrale te laten afgaan. Deze is dan meestal gevestigd  in een naar soep ruikend complex op een troosteloos industriepark. Op de benedenverdieping doen artsen die minstens twaalf jaar over hun basisgeneeskunde gedaan hebben hun afstompend controlewerk op patiënten die braafjes in hun ondergoed zitten te wachten. Boven lopen goofy’s rond die hun dagen vullen met het verleggen van documenten en het uithalen van flauwe grappen met elkaar zoals  het bekende gezelschapsspel: trek eens aan mijn vinger.

De nieuwe enkelbanden zijn zeer scherp afgesteld want uitgeprobeerd op de sociale inspecteurs zelf. Het minste begin van (intellectuele) activiteit wordt opgemeten en doorgestuurd. De ingebouwde GPS doet de rest. Gezien de meeste ambtenaren met hun kloten denken betekent dit dat de intellectuele activiteit van de chronisch zieke of minder-valide het best beneden dijhoogte beperkt blijft.  Vrouwelijke minvalide zullen een desgevallend een sonde ingeplant krijgen.

Ik moet nu ophouden want mijn alarm gaat af: dit wordt overwerken in het industriepark van Haasrode.

 

Marc van Impe

12:00 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

14 september 2011

Toezicht moet ook evidence-based

Als geneeskunde en zorg evidence based moeten zijn, dan zeker het toezicht ook. Het wordt dus hoog tijd dat de inspectie voor de gezondheidszorg wetenschappelijk onderbouwd gaan werken. En dat is lang niet het geval. De manier waarop het toezicht in ons land wordt georganiseerd is meer à la tête du client dan wat anders. Meestal doet de overheid een beroep op bevriende decanen van de medische faculteiten. De relatie hangt meer af van de zin voor en de beheersing van de technieken der public relations dan van de wetenschappelijke kwalificaties. Voor wetenschappelijk advies rekruteert men in voorkomend geval graag bij de Koninklijke Academie, voor veldcontrole doet men een beroep op artsen die zich om de meest variabele redenen geroepen voelen om veldwachter te spelen. Dat is niet alleen in ons land zo.

In Nederland deed men diepgaand onderzoek naar de kwaliteit van de inspecteurs. De conclusie was onthutsend. De wetenschap achter het toezicht staat nog in de kinderschoenen, concludeert de Nederlandse Gezondheidsraad na een literatuurstudie. Nederland investeert in het onderzoek naar de kwaliteit van zijn toezicht 3 miljoen euro onderzoekssubsidie in een periode van vier jaar. Daarnaast ontmoeten externe onderzoekers en de medewerkers van de IGZ elkaar in een academische werkplaats, volgens het advies ‘Een goede manier om de interactie tussen wetenschap, praktijk en onderwijs vorm te geven.’ In België niets van dat alles. Hier bestaan geen criteria voor geneeskundig inspecteurs, het is zowat de afvalbak van de opleiding geworden. Hier kunnen gewezen huisartsen die inspecteur geworden zijn bij de DGEC onverbloemd op hun website mededelen dat ze voor die carrière gekozen hebben omdat ze het zware huisartsenwerk moe waren. Toezichthouder als uitkomst na burn out, als het ware. Daarop past maar één reactie, zoals de geleerde Sjef van Oekel het zei: Reeds!

Marc van Impe

20:37 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)