19 september 2012

Van leven ga je dood

De Vlaamse arts Kris Verburgh heeft in de academische soep gespuugd. En zoals dat gaat in ons land is de reactie van de academie hard en onverbiddelijk. Net zoals toen vorig jaar een onderzoeker durfde te beweren dat zout helemaal niet zo slecht is en geridiculiseerd werd door zowat al wie een adviserend postje heeft bij de dienst Volksgezondheid, zo ontsnapt dokter Verburgh niet aan de woede van de academie. Verburgh, -voor wie het nog niet weet-, heeft een boek geschreven dat de voedselpiramide in vraag stelt en dat een zandlopermodel als alternatief voorstelt. Niets bijzonders. Er verschijnen wekelijks boeken, nationaal en internationaal, die een nieuw dieet voorstellen. De damesblaadjes grossieren in afslankdiëten,  seizoendiëten tot en met zwangerschapsdiëten. En niet zelden worden in die flutverhaaltjes de geleerde heren van de academie opgevoerd die ons komen vertellen dat we vooral zus en absoluut niet zo mogen eten. Geen haan die daar naar kraait. En wie is er nog niet buiten gelopen bij een voedingsdeskundige  met een snelle uitdraai van alles wat hij of zij absoluut niet mag en wel moet eten?  Wat heeft Verburgh dan toch extra stout gedaan dat hij figuurlijk bij de ballen gepakt wordt? Nou, daar zijn heel wat redenen voor. Om te beginnen is Verburgh jong, 26 om precies te zijn en dat is –zo is geweten- te jong om in de medische wereld een eigen mening te mogen hebben. Ten tweede is Verburgh mediageniek. Dat kan niet van elke academicus gezegd worden. Verburgh kan het goed uitleggen en dat “pakt” bij de pers. Dat maakt ook dat academici die zich onfeilbaar  en verzekerd van hun autoriteit achtten plots hun plaats ingenomen zien door een nieuwkomer. Dat is een deuk in hun ijdelheid. Verburgh kan ook goed schrijven en dat maakt zijn boek leesbaar, dus verkoopbaar, dus een bestseller. Dat kan van de meeste academici niet gezegd worden. Zij zijn meer van het “van dik hout zaagt men planken” type. Hun betuttelend toontje staat het publiek niet aan. Verburgh rijdt ook tegen de kar van een uiterst belangrijke lobby in ons land: de Boerenbond. Die hoort niet graag dat melk en brood en aardappelen met mate moeten geconsumeerd worden. Niet verboden! Maar als extraatje. En als je zeker weet dat je bijvoorbeeld geen lactose of glutenintolerantie hebt. Verburgh citeert ook buitenlandse bronnen en loopt daarbij keurig voorbij diezelfde academici die internationaal echt niet zoveel voorstellen. Wereldberoemd in Wilrijk betekent nog niet dat je veel in de wetenschappelijke pap te brokkelen hebt, om maar eens een culinaire vergelijking te gebruiken. En tenslotte is Verbrugh afgestudeerd magna cum laude. Men mag er dus van uitgaan dat hij een niet zo onverstandige jonge dokter is. En tenslotte, Verburgh is good looking. Zoals een Gentse hoogleraar interne geneeskunde ooit zei, je kan niet alles hebben: de looks en de brains, en hij buisde zijn mooie studente.
De voorbije jaren zijn talloze urban legends weerlegd. Zout, suiker, alcohol, ketchup, boter, snoep, je kan het zo gek niet verzinnen of ze kregen het label “levensgevaarlijk” opgekleefd.  Allemaal weerlegd. Een zaak is zeker: van leven ga je dood.
Marc van Impe

15:42 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

23 januari 2012

Pijn

Een kwart van de Belgen kampt met aanhoudende pijn en bij een op de tien baten de klassieke pijnstillers zelfs niet meer. De totale kosten van chronische pijn bedroegen in 2010 voor België alleen al 11,6 miljard euro. Aldus De Morgen op zijn voorpagina van maandag 23 januari. Het blad citeert pijnarts Griet Brusselmans, van het UZ Gent, die bovendien zegt dat het aantal pijnpatiënten bovendien toeneemt, vooral vanwege de vergrijzing. En hoogleraar gezondheidseconomie Lieven Annemans zegt in hetzelfde artikel dat de jaarlijkse kosten in ons land oplopen tot 11,6 miljard euro. Pijn kost daarmee evenveel als kanker, diabetes en hart- en vaatziekten samen. De jaarlijkse kosten voor diabetes bedroegen in 2010 3,5 miljard euro, voor kanker 3,1 miljard euro en voor hart- en vaatziekten 5 miljard. Aan medische kosten geven we met zijn allen  1,6 miljard euro uit, maar de maatschappelijke rekening bedraagt maar liefst 10 miljard. "Niet onlogisch", vindt Annemans. "Meer dan een vijfde van de chronische pijnlijders is niet meer aan de slag. En wie wel nog werkt, is dubbel zoveel afwezig op het werk. Chronische pijn veroorzaakt een enorme daling van productiviteit, en een groot verlies voor onze economie."

Je zou denken dat je alles gehad hebt als je die berichtgeving leest. Als CVS/ME patiënt krijg je vanzelf een déja vu. Maar dan volgt de klap op de vuurpijl. Pijnarts Brusselmans:  “We zijn er almaar meer van overtuigd dat we recht hebben op een pijnvrij leven, wat het aantal consultaties doet stijgen." Ja, kom zeg, eerst proberen ze ons wijs te maken dat het allemaal maar biopsychosociale inbeelding is en dan komen ze aan met argument dat we liever géén pijn hebben. Wat moet je dan doen als patiënt? Gewoon thuisblijven en in een hoekje op je knokkels zitten bijten?

Marc van Impe

18:01 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

09 mei 2011

Scherp

 

Wie oud wil worden, wil liefst zijn brein scherp houden. Oud en suf  lijkt me geen interessante combinatie, bedenk ik . Ik lig in de wachtkamer voor het OK en zie de klassieke rij van bedden met daarin verpakte mensjes die naar het plafond staren. Ik realiseer me dat dit niet het lot is dat me te wachten wil staan. Wie wacht op de snijzaal kan niet anders dan lijstjes maken. Je wordt immers van elke menselijkheid ontdaan. Bril weg, ringen uit, in je blote kont in een hemd dat langs alle kanten tegen je opkruipt, in een bed met opgeslagen randen. De wereld door een min zeven. Alleen het gepiep van de apparaten in de recovery vlakbij en de flarden muziek als de volgende klant wordt in- of uitgereden.

 

Ik denk aan het artikel dat stelde dat wie in zijn jeugd actief notenleer geleerd heeft en muziek beoefend heeft, langer alert blijft. Check! Dat wie puzzels oplost en moeilijke dingen leest, een plastisch brein behoudt. Check! Dat wie interesse heeft voor het nieuws minder kans maakt op dementie. Check! En dat wie wekelijks een uurtje intensief sport niet alleen lichamelijk fit blijft, maar ook  zijn hersenen traint.  Ai! Dan lijkt me een ander artikel dat ik recent las toch belangrijker. Gevraagd naar de reden waarom hij op hoge leeftijd nog aan een nieuwe relatie was begonnen, antwoordde een Nederlandse hoogleraar me, dat wie lang en gezond wil leven dat best met een jongere partner doet. “Maar dan moet je de regels van het spel kennen,” zei hij. “Wanneer vrouwen hun zin niet krijgen, zeurt 61 procent toch door. Zo’n 26 procent wordt bij onenigheid echt boos, en 21 procent neemt zelfs wraak. Chantage met eten haalt 10% en het weigeren van seks scoort even hoog. Welnu , met ouder worden heb ik daar steeds minder last van. Boos word ik niet meer, trek heb ik alsmaar minder en seks hoeft niet zo nodig.”

Dat zou allemaal moeten blijken uit een nieuw Nederlands – hoe kan het anders- onderzoek dat de Belgische pers niet haalde. Het was wel het onderwerp van gesprek toen we zondagmiddag traditiegetrouw de toestand van de wereld bespraken en de kwaliteit van enkele katholieke brouwsels testten. De geleerde vrouw is binnenkort jarig en dat bracht ons tot filosofische overwegingen. Wat wil jij nog van het leven, was de vraag.  “Het enige wat ik vraag is lief hebben en liefgehad worden,” zei ik om de schrijfster Connie Palmen te parafraseren. “En schrijven, veel meer vraag ik niet van het leven. Dan dat de andere dat respecteert. Verder hoef ik niet zo veel. En ik moet ook niet zo nodig alles met iedereen delen. Ik kan best wat allenig zijn. Wie alleen is vermijdt chaos.”  Ik bedacht daar in de wachtzaal dat ik nu wel heel allenig was.

 

Marc van Impe

09:53 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)