23 februari 2017

Hippocrates, onze wegen gaan scheiden


Beste Hippocrates, mijn vrouw wil scheiden. Begrijp me goed: ze wil van jou scheiden. Onze driehoeksverhouding heeft wat ons betreft lang genoeg geduurd.


Het is een kwestie van een onverzoenbaarheid van karakters die pas na jaren duidelijk geworden is. Ze was jong en idealistisch, naïef misschien. Iedereen zei dat jullie voor elkaar gemaakt waren, jij met je hoogstaande principes, je edele eed, zij met haar intellectuele nieuwsgierigheid , haar idealisme en humanitarisme , haar overtuiging dat ze het verschil kon maken, het gevoel dat ze daar wel een of ander voor over had. Ik denk aan haar talloze slapeloze nachtdiensten, de vele academische pesterijen en bovendien, nooit een compliment. Maar na dertien jaar werd het huwelijkscontract gesloten en kon een nieuwe jonge medische carrière van start gaan. De wittebroodsweken waren snel over.


In het ziekenhuis in het provincienest werd de wereld bestuurd door grauwe zusters die meer oog hadden voor haar persoonlijke leven dan haar medische kwaliteiten. Het was belangrijk dat je beantwoordde aan de norm, de deftigheid, de schijnheiligheid. De enige directienota uit die tijd in dat landschap waar meer varkens dan patiënten rondliepen was dat de medische technologie die het ziekenhuis binnen of buiten het kader van de wet gekocht had, ten volle gebruikt werd. Elke patiënt door de machine. Ze leefde in een chanson van Brel. Gelukkig werd de grauwe hoofdzuster ingemetseld. We verhuisden naar de Noordrand en hoopten op beter.


Maar langzamerhand groeiden de ranken van het wantrouwen rond ons verstand. Zij leerde dat de artsen van de verzekeringen haar besluiten niet vertrouwen. Ze leerde dat vrijheid en geneeskunde een paradox is. Dat patiënten haar niet altijd vertrouwen, haar aanbevelingen niet opvolgen, de voorkeur geven aan alterneuterig gezwets dat ze op Google vinden.


En ook dat de nieuwe ziekenhuisadministratie elk vertrouwen in de grond stampt. Haar wereld werd een universum beheerst door tijd en data, zichtbaar en meetbaar, maar nuttig voor niemand. Ze had ooit geloofd dat een arts een pijler van wetenschappelijke welwillendheid was, maar is nu tot de vaststelling gekomen dat artsen de dag van vandaag ontdaan zijn van macht en behandeld worden met openbaar scepticisme.


Om te voldoen aan het metastatische wantrouwen van de overheid, spendeert ze nu de helft van haar nuttige tijd aan het verzamelen en coderen van gegevens. Dit zou onze natie spartelende gezondheidszorg "verbeteren" zegt men. Ondertussen wordt de suïcidale patiënt naar de reporter van de krant gestuurd, krijgt de andere patiënt zijn antibiotica niet, en wacht nummer drie op zijn aangepaste pijnstilling. Who cares? Ik zie hoe haar ergernis groeide met elke stap in dit mijnenveld van de selectievakjes op de formulieren.


Dit was niet het leven dat ze gepland had. We krijgen steeds meer woorden. De ergernis groeit. Van de eed die ze aflegde, blijft niets meer over.


De overheid aan wie u blijkbaar uw macht delegeert, spreekt in drievoudige formulieren, parameters , logaritmes en ICD-10 codes. Zij daarentegen luistert, interpreteert, raakt aan en spreekt. U ratelt met EBM. Je bent blind geworden Hippocrates, je kijkt via een beeldscherm, je slurpt data en je induceert inefficiëntie.


Ik zie hoe je haar dag na dag beschadigt. Je maakt haar werkt omslachtig, je zweert bij gedateerde wetenschap, je doet haar nog harder werken en je betaalt haar elk jaar minder. En dat alles om haar over een paar jaar naar een schamel pensioen te sturen terwijl uw ambtenaren verzekerd zijn van een gegarandeerde en geïndexeerde uitkering waar citytrips als het ware voor uitgevonden zijn.


Ik zie hoe je haar zoetjes aan tracht te veranderen een cynische vrouw die patiënten als nummers ziet, die als een Turkse schaakautomaat haar handelingen verricht, die medische zorg in tijdsblokken van 15 minuten perst. Ik zie dat ze zich verzet. Ik steun haar daarin.


Daarom vraag ik de echtscheiding aan Hippocrates. Doe je ordes, je domestieken, je ambtenaren en inspecteurs de groeten. Ze kunnen de boom in.


Ik hoop dat je je bril verliest en tegen een verkeersbord aanloopt en je neus breekt. Liefst op een zondagavond. En dat er voor jou tachtig wachtenden zijn op Spoed.


Sans rancune,
Marc van Impe



Bron: MediQuality

08:31 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

07 november 2016

Besparingen: de omslag

‘Asociale besparingspolitiek, zonder visie, louter gestuurd door een politiek liberale agenda.’ Zo beschreef professor Jan De Maeseneer, van gedegen marxistische huize, de beslissing van minister van Volksgezondheid Maggie De Block om 7 miljoen te besparen bij de wijkgezondheidscentra. Als hij zo’n gedegen wetenschapper was als hij graag beweert te zijn, dan had hij dit kunnen zien aankomen.

Hij niet alleen overigens, want wat voor de Gentse goeroe van het medisch huis geldt, gaat ook op voor de huisartsen- en artsensyndicaten, de ziekenhuislobby en de farmaceutische industrie. Wat we nu meemaken is een omslag, een tipping point zoals dat in de statistiek heet. Mijn goede vader die zijn statistiek als een maatpak droeg, mocht daar op zondagavond graag naar refereren. Het omslagpunt, dat alles zou veranderen. Zoals zijn humeur. Ik heb geleerd er mee te leven.

Omslagen komen abrupt maar onvoorspelbaar in complexe systemen zoals onze gezondheidszorg. Het fenomeen komt voor in het klimaat: de opwarming; de samenleving: de val van de muur; het financiële systeem: de bankencrisis; de hersenen: de burn-out. Het zijn kantelpunten, vaak komen ze niet voor, dramatisch zijn de gevolgen. Het mechanisme wordt beschreven in de dynamical systems theory, dat gebied binnen de wiskunde dat het gedrag van complexe dynamische systemen beschrijft.

Lieven Annemans is een van de eerste en weinige wetenschappers in ons land die zag aankomen wat zich nu voordoet. Psychiaters zullen dit herkennen: het leven gaat moeilijk, je rijdt een deuk in je auto, je verliest je baan, je partner loopt weg maar je gaat door want je veer houdt het. Je wordt misschien wat sneller geïrriteerd. En dan gaat het verder dan de early warning signals en maakt er iemand een flauwe grap: je gaat door het lint. De veer is gebroken. De depressie slaat toe. Je kan nooit exact voorspellen wanneer een systeem gaat kantelen. Er is altijd een element van toeval. Maar het kwam eraan.

Ik heb een vriend manager die het een paar jaar geleden helemaal niet meer begreep. Elk jaar ging zijn salaris annex bonus exponentieel omhoog. Tot het jaar 2008. Toen werd hij ineens geconfronteerd met de premier-norm: 290.000€ of niets. Ik vrees dat de professionals in de gezondheidswereld nu hetzelfde meemaken. De bomen worden afgetopt, wat ooit was, zal niet meer zijn. Te lang hebben ze hun verstand in de ijskast gezet, niet gekeken naar wat er om hen heen gebeurt. Anderzijds is er de overheid die, voorspelbaar, van zo'n kantelmoment gebruik maakt om de bakens en ijkpunten te verzetten.

Lieven Annemans schatte een paar jaar geleden dat er tussen 7 en 14% in de zorg verspild wordt. Niet alleen door de artsen maar door de hele administratie daarrond, ook door ziekenhuisdirecties en ziekenfondsen, en door de overheid zelf. Annemans argumenteerde om de verspilling aan te pakken en voor een groot deel te herinvesteren in preventie, betere toegang tot de zorg en nieuwe technologieën.

De denktank Itinera publiceerde in 2013 meer dan 1800 ideeën uit de sector voor slimme besparingen in de zorgsector. 283 miljoen euro quick win besparingen mogelijk zonder kwaliteit van zorg te raken. Een greep: Hervorm de financiering van zorg. Bespaar hierdoor op korte termijn 100 miljoen euro. De herberekening van de honoraria en het ziekenhuisbudget op basis van de reële kosten, met verschuiving naar een groter deel kwaliteitsgestuurde en vaste betaling. Als quick win kan er 93,5 miljoen euro bespaard worden op heropnames en nosocomiale infecties.

Na structurele hervormingen is er ook 36 miljoen euro te vinden bij hemodialyse. Verminder administratieve belasting en streef naar één geïntegreerd IT-systeem. Besparingspotentieel tot 25% op alle zorguitgaven. Dankzij administratieve vereenvoudiging kan er op korte termijn 90 miljoen euro worden bespaard in de zorg. Ga anders om met technologische mogelijkheden. Bespaar hierdoor 50 miljoen euro op korte termijn. Het blijft mogelijk om technologie en innovatie ten volle te blijven benutten op voorwaarde dat we in de zorg een objectieve waarde voor ons geld vragen, gegarandeerde resultaten, het aanmoedigen van postpatent concurrentie en het schrappen van verouderde technologie.

Op korte termijn bieden de ideeën van de sector voldoende input om 50 miljoen euro te besparen. En wijs de patiënt op zijn verantwoordelijkheid in zijn zorguitgaven. Besparingspotentieel van 50 miljoen euro op korte termijn. Hervorm ook de remgelden in functie van al dan niet gepaste zorg, zeker ook bij spoedgevallen. Hiermee besparen we enkel en alleen op de korte termijn al 50 miljoen euro. En tenslotte verdien tot 8 euro terug voor elke geïnvesteerde euro in antifraudebeleid in de zorg.

Tenslotte nog dit: professor De Maeseneer moet eens leren rekenen. Dr. Marc Moens rekende voor wat zijn bezuinigingsplannen zouden betekenen. Jan De Maeseneer en Dirk Van Duppen gunnen de artsen een salaris als universiteitsprofessor, zoals die laatste in MediQuality schreef. Dat zou schommelen tussen de 4.500 à 9.000 euro per maand, netto na belastingen, wat voor de werkgever een uitgave betekent van +/- 12.750 à +/- 27.000 euro per maand of gemiddeld +/- 238.500 euro per jaar. Moens rekende daar dan nog niet de kostprijs bij van 3 weken studieverlof, naar Nederlands model, een 13de maand, extra vakantiegeld, een eventuele bonus, en allerlei extralegale voordelen als groeps- en hospitalisatieverzekeringen, een bedrijfsvoertuig, IT en ouderschapsverlof.

Ik denk echt dat een seminar met ervaren topmanagers nuttig zou zijn. De mevrouw van Proximus bewijst dat het voor minder beter kan.

Het kantelpunt is er gekomen, we zijn op weg naar radicale verandering. Het is tijd dat we nieuwsgierig worden. Wie nieuwsgierig is en opstaat voor heel veel nieuwe ideeën, ziet ineens een heel veld vol nieuwe deeltjes die je op nieuwe manieren kan combineren. Om met het met wiskundige ecoloog Marten Scheffer te zeggen: "Dat is wat nieuwe ideeën zijn: rare combinaties van dingen die niet eerder gecombineerd zijn. Die associatieve modus werkt onder bepaalde omstandigheden beter. Ga bijvoorbeeld eens onder de douche staan."

Marc van Impe

Bron: MediQuality

"Slim besparen in de zorg: 1800 ideeën vanuit de praktijk" op www.itinerainstitute.org.


09:41 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

25 oktober 2016

Crisis: problemen oplossen als ze zich stellen

De crisis die de gezondheidszorg op dit ogenblik meemaakt is het resultaat van een attitude die sinds 1963, het jaar van le grand chef blanc Edmond Leburton, de politiek van het kabinet Volksgezondheid bepaalde: je moet de problemen pas oplossen als ze zich stellen. Leburton was sinds 1954 minister van Volksgezondheid en van het Gezin, en van 1961 minister van Sociale Voorzorg. Hij lag aan de basis van de Grote Artsenstaking die geleid heeft tot een overlegmodel, beter gekend als de medicomut. Het is dit model dat nu zijn eindfase bereikt heeft.

Bewust of onbewust, maar minister Maggie De Block houdt zich niet aan dat mantra dat Jean-Luc Dehaene in de politieke geschiedenisboeken geschreven heeft, en dat moest onvermijdelijk leiden tot dat voorbije week gebeurd is. Het gezondheidsbeleid was tot voor een paar jaren gebaseerd op een allesomvattend perverteren van de realiteit waarbij men ervan uit ging dat belangen belangrijker waren dan waarden, waarbij men over het hoofd zag dat binnen die overtuiging belangen geen plaats voor waarden hebben. Het medicomut systeem is uitgeleefd. En het zijn niet de drie artsensyndicaten of de apothekersbond die het mene, mene, tekel ufarsin (*) op de wand geschreven hebben, maar de auteur van de NIC visienota 2030 (bijlage), Jean Hermesse, de algemeen secretaris van de Landsbond der Christelijke Mutualiteiten.

Niet toevallig lekte deze nota die zogezegd vertrouwelijk was een tiental dagen geleden uit in nr 18, jaargang 33, van de nieuwsbrief Gezondheidszorg (bijlage) van de uitgeverij J Wolters Kluwer. Daarin maken de ziekenfondsen hun toekomstvisie bekend op het gezondheidsbeleid in 2030. Die visie is viel bij de artsensyndicaten op een koude steen. Want het betekent niet meer noch minder dan de terugkeer naar het beginsel van Leburton: een staatsgeneeskunde, uitbesteed aan de ziekenfondsen die het Riziv in regie nemen.

De mutualiteiten willen volgend jaar, uiteraard samen met alle betrokken partijen een zogenaamd interfederaal platform voor de ontwikkeling van een lange termijnvisie en strategie voor de gezondheidszorg opzetten. Dat moet er komen na een "Health impact assessment' of "stresstest voor de gezondheid" waaraan elke nieuwe beleidsmaatregel die invloed kan hebben op de politiek van de gezondheidszorg getoetst wordt.

De ziekenfondsen willen zogenaamde gezondheidsindicatoren hanteren rond thema's als antibioticagebruik, gebruik van antidepressiva, polymedicatie bij ouderen, stralingsbelasting, EBM-screening, vaccinatie, burn-out, en multidisciplinaire opvolging van chronische patiënten. Dit zijn eerzame streefdoelen waar niemand tegen kan zijn ware het niet dat de ziekenfondsen dat willen koppelen aan profielen voor artsen en de koppeling van deze profielen aan het verkrijgen van een accreditatie. Artsen zouden ook onderworpen worden aan minimale en maximale activiteitsdrempels. Tegelijkertijd moet het systeem worden herzien op basis van de huidige discussies tussen Medicomut en de Nationale Raad voor Kwaliteitspromotie (NRKP).

Het gedeeld elektronisch dossier en het gedeeld farmaceutisch dossier en het medicatieschema voor elke patiënt zou beheerd worden door de ziekenfondsen. Voor specifieke doelgroepen zouden zorgtrajecten opgezet worden. Andere voorstellen zijn de verbreding van de maximumfactuur voor chronisch zieken en de start van een debat in 2017 over de transparantie van de vergoedingen van zorgverstrekkers en de kwestie van wat de ziekenfondsen als een correcte vergoeding beschouwen.

Dit alles kan niet zonder draconische controlemaatregelen op de naleving van de tarieven door de geconventioneerde artsen; het van de voordelen en terugbetalingen tussen geconventioneerde en niet-geconventioneerde artsen; en een plafond voor honorariumsupplementen in het ziekenhuis. Voor een opname of interventie in een ziekenhuis moet de patiënt een voor arts en ziekenhuis bindende kostenraming ontvangen. De financiële transparantie moet verhoogd worden via een correcte prijszetting in alle medische en paramedische sectoren, aan de herijking van de nomenclatuur van medische honoraria.

Andere denkpistes zijn de creatie van een nieuw en globaal financieringsmodel voor de ziekenhuizen, met pilootziekenhuizen, de vervanging van de klassieke ziekenhuisopname door een dagopname en de uitvoering van een "medicationreview" door de apotheker. Ook de pharmasector wordt in de visienota niet gespaard: er komt een sluismodel van openbare aanbesteding of een referentieterugbetaling voor specifieke geneesmiddelen, het prijsbeleid voor weesgeneesmiddelen wordt bepaald door een nieuwe beoordeling van de rentabiliteit door economische zaken, zodra er een uitbreiding van de indicatie of de patiënten is, waarbij op dat ogenblik een nieuwe maximumprijs bepaald moet worden. Bovendien moet de berekening van de incrementele kost (ICER) verplicht gemaakt worden voor weesgeneesmiddelendossiers die aan de CTG worden voorgelegd.

De klap op de vuurpijl is echter dat de ziekenfondsen willen beschikken over alle diagnostische gegevens. Met andere woorden het ziekenfonds is de baas. Het zijn dus de ziekenfondsen die het vuur aan de lont gestoken hebben. De ziekenfondsen hebben als verzekeraar maar ook als aandeelhouder en bestuurder van de ziekenhuizen gedurende decennia Volksgezondheid én de artsen in hun eigen voordeel gemanipuleerd en gebruikt. Telkens er aan de alarmbel getrokken werd hebben ze gedaan of ze niets hoorden. Marc Justaert, die altijd op de eerste rij zat, had de gewoonte nadat hij gesproken had om zich om te draaien om te zien of de andere leden van de fanfare hem volgden. Hij dirigeerde, de anderen moesten in de maat spelen. Jean Hermesse schreef de partituur. Ze ligt nu op tafel. Een nieuw ritme, een oude melodie naar een Engelse wijs 1948 van Aneurin Bevan. Maggie De Block weet wat ze moet doen.

(*) Aramees; vrij vertaald: geteld, geteld, gewogen en gebroken.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

11:45 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Volgende