16 april 2015

De CM plaatst vragen bij haar eigen preventiecampagnes

Je moet het maar aandurven. Sinds 1964 stuurt het Christelijke Ziekenfonds in afspraak met hun Socialistische collega’s de Volksgezondheid de richting uit die zij wil. De manier waarop Marc Justaert zich in de banken van de vergaderzaal omdraaide en over zijn schouder keek, nadat hij weer eens een statement had op tafel gelegd, is ondertussen berucht. De wil van de CM was wet.

Als er dus iemand verantwoordelijk is voor de gang van zaken van de voorbije vijftig jaar is het deze afdeling van de beweging dus wel. Nu, out of the blue, trekt secretaris Jean Hermesse van de CM ineens van leer tegen de sociale ongelijkheid.

Hij noemt dit de dark matter van ons gezondheidsbestel. Mannen en vrouwen mét of zonder diploma, het betekent een verschil van 25 kwaliteitsvolle levensjaren. De meest geschoolde vrouwen zullen tot hun 74ste in goede gezondheid leven, de meest ongeschoolde tot hun 50ste.  En sterven is ook ongelijk: de hoogst geschoolde vrouwen leven tot hun 83ste, de ongeschoolde tot hun 80. Lineair gedacht betekent dit dat vrouwen met een universitair diploma 9 jaar chronisch ziek zullen worden, terwijl de sloofjes die geen diploma haalden maar liefst 30 jaar chronisch ziek zullen zijn. En dat komt niet alleen door een hoger inkomen, maar vooral door een slechte gezondheidsopvoeding.

Hermesse, die jarenlang ruime budgetten ter beschikking kreeg om aan voorlichting, opvoeding  en bijsturing te doen, bestaat het om nu te zeggen dat al die sensibilisatie tegen ongezond eten, drinken, te weinig bewegen, te veel piekeren en voor meer mindfulness alleen maar baat voor de hoogst opgeleiden.

Theoretisch gezien heeft iedereen toegang tot dezelfde ziekenhuizen en artsen, aldus de secretaris-generaal, maar de hoogst opgeleiden hebben een beter netwerk en filteren er de betere uit.

Preventiecampagnes worden opgesteld door hoger opgeleiden voor hoger opgeleiden. Therapietrouw, zelfredzaamheid en empowerment van de patiënt idem dito. "We gaan dat niet oplossen door Onslows, de karikatuur uit Keeping up Appearances, of de lagergeschoolden  te stigmatiseren." En ook niet door meer zorg aan te bieden. Nee, Hermesse heeft de oplossing op tafel liggen: we moeten begrijpen waar de verschillen zitten, en de obstakels identificeren en opruimen.

Het getuigt van enige bescheidenheid als je na vijftig jaar beleid, dat duidelijk gefaald heeft zoals blijkt uit je eigen cijfers, durft zeggen dat de oplossing niet ligt in rationele vaststellingen en wetenschappelijke argumenten, maar dat men nu, ik citeer "onder de waterlijn moeten leren werken, in ons emotioneel limbisch systeem, eerder dan met onze rationale context." Want belangrijke beslissingen nemen we toch niet "met ons verstand" maar "op ons gevoel".

Maar minister De Block hoeft zich geen financiële zorgen te maken: Het goed nieuws is dat een motivatie-, gezondheids-, of empowermentprogramma ontwikkelen voor lager- of ongeschoolden geen miljarden hoeft te kosten en alleszins kosteneffectiever zal zijn dan veel dingen waar nu geld aan uitgegeven wordt.

En ik die dacht dat de ziekenfondsen die de gezondheidsvoorlichting voor 90 procent controleren, al die tijd zo goed bezig waren maar dat ik het niet begreep. Of moet ik dit interpreteren dat de CM na het Arco-debacle, radicaal komaf wil maken met een aantal agitprops die toch geen zoden aan de dijk zetten?

Als vlucht vooruit kan dit tellen. Alleen Gorbatsjov heeft dit gepresteerd bij de evaluatie van zeventig jaar sovjetbeleid. En hoe zit dat met Lieven Annemans' emotioneel limbisch systeem?

Marc van Impe

Bron: MediQuality

19:16 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)