08 december 2015

Waarom ik geen 18 mag worden

Ik voer mijn kleindochter naar de balletles. Louise is een kind dat minuten lang kan nadenken. Zonder een woord te zeggen. Wat lang is voor een vijfjarige op de achterbank van een auto in de regen. Dan vraagt ze: “Opa, hoe oud wil jij worden?” De weg is glad en verraderlijk, de kinderkopjes blinken in de waterzon. Interessante vraag en ik heb een uur de tijd om een antwoord te verzinnen.
Gemiddeld bedroeg de levensverwachting in 2013 80,47 jaar. Na een lichte terugval in 2012 is de levensverwachting dus opnieuw lichtjes gestegen met 80 dagen. Waarom dat zo is weet geen enkele wetenschapper.  Misschien wel omdat we massaal van de voedselpiramide afgestapt zijn en nu weer vrolijk vet vlees mogen eten met een goed glas wijn erbij.
Belangrijker vind ik dat de kloof tussen vrouwen en mannen verder verkleint. Vrouwen kijken nu aan tegen een gemiddelde levensverwachting van 82,93 jaar tegenover 77,94 jaar voor mannen. Mannen die nu geboren worden, kunnen rekenen op 119 dagen langer leven dan in 2012 en voor vrouwen bedraagt die stijging 36 dagen.
Lang leven is in ons land uiteraard ook een communautaire kwestie. Ik weet dat het niet rechtvaardig is, maar net zoals de vorige jaren hebben Vlamingen de beste vooruitzichten met een gemiddelde levensduur van 81,30 jaar. Op een jaar tijd is dat een toename van 73 dagen meer dan in 2012.
De Brusselaars halen gemiddeld 80,42 jaar, wat een bijna een half jaar extra betekent. In Wallonië bedraagt die levensverwachting gemiddeld 78,97 jaar, maar ook daar is er een stijging met 64 dagen tegenover 2012.
Op het provinciale niveau leven mensen in Vlaams-Brabant (81,63 jaar) gemiddeld langer dan die in Limburg (81,44 jaar) en Waals-Brabant (81,19 jaar). Luxemburg (78,76 jaar), Namen (78,65 jaar) en Henegouwen (78,05 jaar) scoren onder het nationale gemiddelde.
Hoe zuidelijker men gaat in West-Europa,  des te korter de levensduur. In Nederland leven vrouwen 83, 29 jaar en mannen halen 79,87.
Terwijl de pianiste een polka inzet, zit ik in een lege bar van het cultureel centrum te bedenken wat dat dan wel mag betekenen. Want al die extra tijd komt ook met zijn gebreken en ongemakken. Uiteraard zijn er nu meer hulpmiddelen, zoals een kunstheup op maat en op kosten van het ziekenfonds maar echt zoals vroeger wordt het nooit meer.
Van de bijna 7 levensjaren die mannen de voorbije decennia gewonnen hebben voelen ze zich maar 4 jaar fysiek fit. Dat betekent dus 3 jaar sukkelen. Bij vrouwen zijn de vooruitzichten nog slechter. Van de 4 jaren die ze wonnen,  voelen ze zich maar 1 jaar echt gezond. En het aantal slechte jaren is bij mannen opgelopen tot 15 en bij vrouwen tot 20. Ouder worden is één zaak, niet kwakkelen is de kwestie!
De medische zorg kan dan wel mijn leven verlengen, maar dat garandeert geen ziekte- of klachtenvrije jaren.
In termen die economisten graag gebruiken betekent dit dat we voor een explosie van zorgkosten staan. Goed nieuws voor de huisartsen, de ziekenhuisbeheerders en de apothekers, maar slecht nieuws voor de minister van begroting. Want uit cijfers uit de VS blijkt dat de landen met de hoogste uitgaven voor de zorg er het slechtst in slagen om de kwaliteit van het leven navenant op te rekken.
Het best scoren ontwikkelingslanden waar betere zorg altijd betere levenskwaliteit betekent. Zij hebben nu eenmaal malaria, bilharziose en andere enge ziektes uit te roeien. Wij hebben hoogstens aids.
Ik weet het, het zijn geen bedenkingen voor een woensdagnamiddag tussen twee en drie.
"Ik wil 18 worden," antwoord ik mijn kleindochter. 18 is voor haar een magisch getal. Want dan wordt ze prinses. "Maar opa," zegt ze, "dat mag je niet meer. Daarvoor ben je te oud." Ook logisch nagedacht.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

18:03 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

10 november 2015

Wat is dat toch met die obsessie met voedsel en gezondheid ?


Ik heb zelden zoveel nonsens gehoord en gelezen als de voorbije weken. Je kan een krant of weekblad niet openslaan of je wordt om de oren geslagen met cijfers en data over (on)verantwoorde consumptie van suiker, het gif dat gluten heet en het zoveelste krachtvoer dat ons door een grieperige winter gaat helpen. Ik heb het op de duur wel zo’n beetje gehad met het stelletje door zichzelf benoemde dieet- en voedingsdeskundigen die zowat alles wat ik de voorbije 60 jaar op eigen initiatief en met veel goesting in de mond geschoven heb, nu met het label “streng te mijden” op de voedingsindex zetten. Het is zoals met het milieu, er zal wel iets waar van zijn, heel veel waarschijnlijk, maar ik heb het nu wel even gehad. En net op zo’n moment word ik uitgenodigd voor een congres over voeding in een hotel in een stad waar de mensen ’s ochtends bij het ontbijt behalve een kommetje yoghurt, een croissant en een eitje, ook nog een bordje pap en zes soorten brood met ham en kaas, worst, vleessla en een zure haring nemen.
Na vier dagen gezonde seminars, een overvloed aan cijfers en een indigestie aan statistiek heb ik geleerd dat het allemaal perceptie is. We eten alsmaar beter, gecontroleerder en dus gezonder, onze voeding is gestandaardiseerd en beantwoordt aan Europese normen en uiteindelijk gaan we dood aan biologische , organische, natuurlijke stoffen zoals vet, zout, suiker en alcohol. Met mate tot ons genomen  kunnen we ervan genieten, in overdaad is het minste wat ons gebeuren kan een stevige indigestie. Dat is heel wat anders dan wat die rokende en zuipende collega's die 's ochtends half wakker en zonder ontbijt naar de redactie vertrokken zijn, en die leven op voer dat in de bedrijfskantine geserveerd wordt, ons willen wijsmaken: dat koemelk mensen vermoordt. Dat brood eten suïcide is. En dat je per glas cola je leven met een dag verkort. En dat je maar beter gelijk aan de quinoa, de spelt en de rode rijst kan gaan, wil je politiek correct door het leven gaan. Ze hebben het verkeerd voor. Het is niet wat we eten maar hoe we eten, dat er toe doet.
"Honger zet ons aan om te eten en om dus aan een fisologische behoefte te voldoen," zegt professor Jason Halford van de Universiteit van Liverpool, "trek is een hedonistische motivatie om een specifiek voedingsmiddel te nuttigen." Op een symposium, georganiseerd door het Instituut Danone in Berlijn, leer ik dat niet de sanctie maar de sociale omgeving de consument aanzet tot een ander consumptiegedrag.  Zijn kleine porties de norm, dan accepteren we dat, en zullen we matig eten. Is het sociaal aanvaard dat we een maxi pak friet bestellen dan doen we dat ook. Zowel aan tafel als aan de frituur bootsen we onbewust onze disgenoten na. Appetijt wordt dus sociaal gecontroleerd. Een tweede les is vaak eten, met tussendoortjes in de loop van de dag, helemaal niet zo ongezond is. Je kan beter vijf maal per dag eten, drie hoofdmaaltijden en twee tussendoortjes, maar dat wij Belgen zijn daar nog lang niet aan toe. Integendeel, uit een Europees onderzoek dat professor Angelo Tremblay, kinesioloog aan de Laval Universiteit in Canada, presenteerde blijkt dat Belgische kinderen de meest foute snacks van de heel Europa eten met het meeste vet en suiker en het hoogste  energiegehalte. Belgische kinderen drinken ook het meest gesuikerde frisdrank. Aan de spiegelzijde van dat beeld staan de Griekse kinderen die het meeste water drinken en het beste snacken. Geen chips of snoep, maar fruit en Griekse yoghurt uiteraard. De Griekse economische crisis zal daar niet vreemd aan zijn.
Het zou interessant zijn om over een generatie eens te kijken wat het gezondheidseffect van die crisis is geweest. En voor de kinderen ondertussen in plaats om vier uur een boterham met choco, een portie yoghurt met verse vruchten. En minder zakgeld uiteraard. Crisis maakt gezond.
Marc van Impe

De abstracts van het FENS 2015 congres vindt u op http://www.karger.com/Article/Pdf/440895

 

Bron: MediQuality

10:58 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

12 mei 2014

Test-Aankoop huurt dokter Oz in


NEW YORK 06/05 - Terwijl ik me in New–York voorbereid op de opening van de hoogmis van de psychiatrie rond het thema van de DSM-V , lees ik op de smartphone dat Test-Aankoop zich nu gaat wagen aan medisch advies. Patiënten die vragen hebben over een geneesmiddel of over tarieven die artsen aanrekenen, kunnen naar de consumentenorganisatie bellen en krijgen dan “advies op maat – ook als het om de voor- en nadelen van bepaalde behandelingen gaat, als ze niet goed begrepen hebben wat hun huisarts bedoelde, of als ze met vragen zitten over een onderzoek dat ze moeten ondergaan”.
Ik vraag me af wie die maat neemt. Test Aankoop heeft geen artsen in dienst, laat staan dat er specialisten aan boord van de consumentenorganisatie zouden zijn die op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen van de geneeskunde en zomaar een second opinion uit hun mouw kunnen schudden.
Hoe gaat TA dat dan aanpakken? Met pas afgestudeerde dokters die geen stageplaats als specialist kunnen krijgen en die in afwachting een studentenbaantje erbij nemen? Of met artsen die hun praktijk moe zijn en die, zoals een adviserend geneesheer van de Sociale Inspectie het op zijn website schreef, "geen patiënten meer kon zien en uitkeek naar een baan van negen tot vijf"?  Of erger nog met geneesheren die om een of andere  reden vriendelijk of onvriendelijk verzocht werden hun praktijk te verlaten en die noodgedwongen verder aan de slag moeten?
 ‘In alle discretie' kunnen leden tijdens de kantooruren bellen, belooft de website.  Het amateurisme ligt er dik op: Wie naar het nummer voor gezondheidsadvies belt, komt uit op de algemene consumentenlijn van Test-Aankoop. Daar krijgt hij een algemene medewerker aan de lijn die dus niet noodzakelijk medisch geschoold is. Twee halve dagen per week zijn er ook artsen aanwezig naar wie de patiënten desgewenst doorgeschakeld kunnen worden. Ik zie het al voor me. Hebt u kanker? Druk 1; Hebt u last van slapeloosheid? Druk 2. Hebt u diabetes? Druk 3. En ga  zo maar door. Niet gehinderd door enige kennis van zaken, laat staan van uw medisch dossier krijgt u –als u lid bent natuurlijk- een gratis advies. Dat niet altijd een arts op de medische vragen antwoordt, daar zien ze bij Test-Aankoop geen graten in.
Volgens TA zal het vooral gaan om patiënten die vragen hebben over een geneesmiddel of over tarieven die artsen aanrekenen. Maar daar hebben we de ziekenfondsen toch voor?   ‘Er is zoveel informatie over gezondheid, mensen vinden hun weg niet. Net zoals we ze juridisch advies geven, kunnen onze leden nu ook voor gezondheidsadvies bij ons terecht', zegt Joost Vandenbroucke, die bij Test-Aankoop verantwoordelijk is voor het project. Vandenbroucke vergist zich. Juridisch advies is gebaseerd op protocollen, wetgeving, jurisprudentie. Medisch advies is gebaseerd op wetenschap, ervaring en niet te onderschatten: empathie met de patiënt. Elke patiënt is anders. Wie te snel gereden heeft, heeft de maximumsnelheid overtreden. Wie een hersenscan moet ondergaan zal zeker met vragen zitten, maar daar kan een anonieme flippo in een callcenter niet op antwoorden. Marleen Finoulst, arts en coördinator van de website Gezondheid en Wetenschap, die dus concurrentie krijgt, gaf het juiste antwoord:  ‘Vanop afstand kunnen we geen individueel advies geven. Zelfs al vraagt een patiënt met een hernia wat de voor- en nadelen zijn van een rugoperatie, we verwijzen altijd door naar een arts. We kennen niet het volledige medische dossier en de context van de patiënten. We weten ook niet of ze belangrijke informatie bewust of onbewust achterhouden omdat ze misschien graag een bepaalde behandeling willen ondergaan.'
Dit gezegd zijnde hebben de artsen het voor een stuk aan zichzelf te danken dat TA in dit gat springt. Ze verwijzen onterecht te weinig door naar een collega voor een second opion. En de adviserende geneesheren schieten hier eens te meer in te kort. Dat is nu wel bewezen.
Het doet me denken aan de figuur van   dokter Frasier Winslow Crane, M.D., Ph.D., Ed.D., A.P.A,  de psychiater die in de sitcom Cheers aan de bar van het café te pas en te onpas en vooral ongevraagd zijn wijsheden debiteerde. Hij is geëindigd in een eigen sitcom. De acteur Kelsey Grammar ging na twintig jaar zo hard in zijn rol geloven en zijn publiek met hem dat hij een rolmodel werd voor heel wat Amerikaanse psy's. Daar lopen er hier nogal wat van rond. Er is zelfs een sessie gepland rond radio en TV medicine. Die andere beruchte TV-dokter Oz, cardiochirurg die graag in operatiehemdje optreedt is hier een autoriteit. Zover zijn in ons land nog niet. Maar wat niet is kan nog komen.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

10:27 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (2)