22 december 2015

Fraude aux CT-scans: "Les pommes pourries sont dans la corbeille depuis trente ans déjà"

Je n’ai pas été particulièrement étonné ni consterné par l’information selon laquelle des fraudes aux CT-scans représentant plusieurs millions d’euros ont été commises dans nos hôpitaux belges. Et je ne le suis pas moins non plus par le fait que les pouvoirs publics ne doivent pas compter sur les services d’inspection de l’INAMI pour dépister ces abus commis aux dépens de l’assurance maladie-invalidité. Cela résulte du fait que la fraude constitue une part fondamentale de la politique financière de nos hôpitaux. Ce n’est que maintenant, en effet, que le SECM (Service d’évaluation et de contrôle médicaux) a décidé de prendre l’affaire en main, ou plus précisément depuis que le travail préparatoire au changement du modèle de financement a réellement commencé, et qui va encore prendre toute une législature. Mais j’écarquille les yeux quand je lis que Raf Mertens, directeur général du KCE, et ancien responsable du service d’études de la MC, temporise aujourd’hui en déclarant qu’il y a encore fort à faire pour s’attaquer à la surconsommation qui existe encore dans les secteurs du diagnostic et de l’imagerie médicale.
"Bien que ce soit bien sûr autre chose que de la fraude. Mais s'attaquer à la surconsommation peut aussi donner d'importants résultats." Les hôpitaux ne commettent donc pas de fraude, ils font de la surconsommation.
Il y a trente ans, lorsque l'érudite épouse entama sa carrière clinique dans un grand hôpital de Flandre-Occidentale, elle fut rappelée à l'ordre par la direction après deux mois environ: elle avait autorisé l'achat d'un nouvel appareil digital d'électroencéphalographie (EEG) et celui-ci devait donc être rentable. Chaque patient avait quand même le droit de bénéficier d'un EEG ? Ou non ? Elle fut aussi poliment priée d'être plus solidaire avec tous ses autres collègues et leur envoyer un peu plus de patients… Lorsqu'elle quitta cet hôpital, on lui exigea le versement d'une somme supplémentaire parce qu'elle n'aurait pas effectué suffisamment de prestations techniques. Il n'y eut pas la moindre réaction de l'INAMI, ni du cabinet Dehaene à la suite de la plainte qui avait été déposée à ce sujet. Elle perdit son procès contre l'hôpital car le tribunal jugea que celui-ci n'avait fait qu'appliquer les us et coutumes de la région.
Il y a une quinzaine de jours environ, un médecin néerlandais qui effectue son travail de doctorat chez nous, exprima son étonnement du fait que les patients de son hôpital universitaire devaient chaque fois se soumettre aux mêmes examens de routine. Ne pouvait-on pas aborder cela plus simplement ? Ne disposaient-ils pas d'un Dossier Médical Electronique (DME) ?  
Dirk van Duppen, de l'organisation ‘Médecine pour le Peuple',  a mis le doigt sur la plaie: "Plus on fait d'examens, plus les revenus de l'hôpital et du médecin augmentent. Cela entraîne des abus."
La ministre libérale déclare qu'il faut éliminer les pommes pourries, mais elle ferait mieux d'en sélectionner les pommes intactes ou alors de jeter toute la corbeille.
Le SECM, composé d'anciens cadres des mutuelles qui sont donc les gestionnaires des hôpitaux, aura encore beaucoup de travail à faire pour lutter non pas contre la fraude mais bien contre la surconsommation.
 
Marc van Impe

Source: MediQuality

Nederlandstalige versie zie: De rotte appels liggen al dertig jaar in de mand.

12:22 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

14 april 2013

Wetenschapsfraude: de logica van de autofabriek

 

Als er een zonde is die in Vlaanderen enthousiast beoefend wordt dan is het wel de hypocrisie.  We zijn hypocriet als het gaat over ons bankwezen, onze zwarte economie, onze sport, onze politiek en nu ook blijkbaar over onze wetenschap. Ik lees in alle kranten dat er  geschokt gereageerd wordt op de wetenschappelijke fraude door een biowetenschapper van de VUB. Wat er niet in de krant staat is dat men niet zozeer geschokt is over de manier waarop het zogenaamd wetenschappelijkonderzoek gevoerd werd en hoe uitslagen gemanipuleerd werden, maar over het feit en de wijze waarop de waarheid aan het licht is gekomen.  
Ach, je hebt studies die de uitkomsten van vorige onderzoeken nuanceren of bijstellen, ten gunste of ten ongunste. Meestal bestaat daar weinig twijfel over. En ze passeren meestal onopgemerkt. Dan heb je studies die uitkomsten van vorige studies radicaal tegenspreken. Die zijn meestal  wél juist.  Om de eenvoudige reden dat niemand die bij zijn hoofd is zijn carrière gaat riskeren door de publicatie van totale nonsens.  Die studies vangen wel de meeste tegenwind want zijn vaak politiek niet correct. Neem nu de befaamde zoutstudie. Of de recente cortisolstudie. En dan zijn er de studies die een vooraf ingenomen politieke stelling bevestigen. Die studies dienen niet de wetenschap maar beleidslijnen, die uitgestippeld werden door ziekenfondsen, FOD’s of ministers. Die laatste zijn in ons land legio: meestal kondigen ze weinig goeds aan. Alle auteurs van al die studies staan onder druk.  
De vraag is hoe men de fraude wil bestrijden. KULeuven-rector Mark Waer had al een idee, het klinkt -hoe kan het anders- katholiek: sensibilisering, controle en repressie. Too little too late, zeg ik.
Wetenschappelijke fraude is niet nieuw. Op dezelfde dag dat het fraudenieuws van de VUB bekend raakte, publiceerde het tijdschrift EOS namelijk een enquête waarin één op twaalf Vlaamse medische wetenschappers toegeeft onderzoeksmateriaal te verzinnen of minstens te “masseren”.  Vlaamse rectoren reageren unaniem geschokt op dit nieuws. Dat is op zijn minst hypocriet. Ofwel waren ze ziende blind ze onbekwaam. Of ze knepen een oogje dicht, en dan zijn ze corrupt.  In elk geval  oogsten ze wat ze gezaaid hebben.  Zoals de Gentse professor Paul Verhaeghe het al overtuigend beschreef ,- en hij is de enige niet, zie het Slow Science Manifesto van de Vooruitgroep - zijn universiteiten op relatief korte tijd geëvolueerd naar corporate bastions waar enkel nog kwantiteit en rendement van belang zijn, met alle gevolgen van dien.  Aan de basis van dat alles ligt het onderwijsdecreet van Frank Vandenbroucke dat gebaseerd is op het romantische beeld van de Angelsaksiche elite universiteit. Dat decreet financiert universiteiten  op basis van hun output. Het perfide resultaat is niet alleen meer geslaagde studenten maar ook een toegenomen aantal publicaties in Engelstalige toptijdschriften, meer afgeleverde doctoraten, meer lezingen op internationale congressen, meer citaten  door collega’s en dus ook meer externe projectgelden. Kwaliteit wordt vervangen door kwantiteit. Giet daar de saus van de evidence based leugen over, waarbij het aantal eensluidende citaten primeert boven de onthutsende afwijkende mening van de dappere eenling, en men heeft altijd gelijk. Aan de universiteiten heerst nu de rendementslogica van de autofabriek. Die logica zorgt er voor dat jaarlijks honderdduizenden voertuigen moeten teruggeroepen worden omwille van een ingebouwd mankement. Alleen, auto’s kan je nog terugroepen. Patiënten overleven het onverstand vaak niet. Of zouden ze dat nu bij Ford en Opel ook beseffen?
Marc van Impe

21:15 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

04 november 2012

Altijd gelijk

 

‘Is het niet merkwaardig,’ zeg ik, ‘ dat in de psychologie bijna elke proef lukt?’ We zitten op een Ardens terras en genieten van het milde herfstweer. Mijn vriend de huisarts rijdt nu met panty’s aan, de apotheker heeft alvast twee fleeces aangetrokken en de zielenknijper is aan zijn derde Orval toe. We eten er hete creoolse worst bij waarmee de lokale slager een nationale prijs gewonnen heeft en bruin, hard gebakken brood van biergist. Ik had net naar aanleiding van een vorige column een oud stukje op Plos gelezen van wetenschapsonderzoeker Daniele Fanelli van de Universiteit van Edingburgh (PLOS One, mei 2009) die op basis van een meta-analyse van 18 enquêtes over wetenschapsfraude ontdekte dat maar liefst 20 procent van de onderzoekers in de psychologie bekende wel eens gegevens verzonnen/vervalst of veranderd te hebben. De klap op de vuurpijl: maar liefst 33,7% van de respondenten gaf van zichzelf toe dat ze onwelgevallige gegevens weglieten of niet-bevestigde hypothesen niet rapporteerden. Volgens emeritus hoogleraar Aafke Komter van de faculteit sociale wetenschappen van de Universiteit Utrecht, ligt ‘onderrapportage uiteraard voor de hand, dus de echte prevalentie is mogelijk hoger.’ In 2010 deed Fanelli een vervolgonderzoek op 2.434 gepubliceerde artikelen en kwam tot de vaststelling dat er significant meer positieve resultaten verschenen op het gebied van sociale wetenschappen met name de psychologie, psychiatrie, economie en bedrijfskunde. Wat die twee laatste disciplines betreft hebben we dat aan den lijve kunnen vaststellen en daar betalen we nu allemaal de prijs voor.  Maar wie betaalt de prijs voor de psychologische fraude?  Een zaak is zeker: het zelfreinigende vermogen van de psychiatrie en psychologie is benedenmaats. ‘Ach jongens,’ zegt onze vriend van de Raad van State die net is komen aanfietsen. Hij zet zijn fiets op dubbelslot, kijkt om zich heen of er niemand is die hem kent en bestelt dan een rondje. ‘Had dan Rechten gekozen. Wij hebben altijd gelijk.’ We horen een klap en dan het geluid van een band die leegloopt. ‘Dacht jij soms dat het terras een zelfreinigend vermogen heeft,’ vraagt de geleerde vrouw. Ik krijg een borstel en blik in de handen geduwd. De mannen moeten ineens opstappen.

Marc van Impe

22:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)