27 maart 2017

Prof. Elke Van Hoof (VUB) over hoogsensitiviteit: ‘Ik weet wat het is om je anders te voelen’


Hoogsensitiviteit, sommige artsen hebben het er moeilijk mee. Ik las in een verslag van een verzekeringsarts, die de vloer aanveegde met zowat alle argumenten die de behandelende geneesheer aandroeg: “En natuurlijk lijdt patiënte ook aan de nieuwste modeziekte, de zogenaamde hoogsensitiviteit.”


Hoogsensitiviteit bestaat wel degelijk, zegt klinisch psychologe Elke van Hoof in het boek ‘Hoogsensitief'. Van Hoof (40) is professor klinische psychologie aan de VUB gespecialiseerd in psychodiagnostiek, trauma, stress en burn-out. En is zelf ook hoogsensitief. En hoogsensiviteit is geen ziekte, haast ze zich toe te voegen.


Ze stelde haar boek voor in de Faculty club van de KUL, want wetenschappers van die universiteit hebben een behoorlijk aandeel gehad in de research. Het begon drie jaar geleden. Van Hoof die zich voordien al gebogen had over de CVS-problematiek en burn-out bij journalisten, voor dit een huis-, tuin- en keukenterm geworden was, zei toen nog: ‘Quatsch!' ‘Het leek wel een modeverschijnsel', zegt Elke Van Hoof, ‘met veel esoterie en bijna gekaapt door de zogenaamde experts van de damesbladen, en dan krijg je al snel iets met Bach bloesems, aura's en chakra's. Nonsens dus.'


Dit geleuter zet de nekharen van sommige wetenschappers rechtop. Je krijgt dus believers en non-believers. Iets wat Van Hoof ook al zag in haar onderzoek naar het chronisch vermoeidheidssyndroom. ‘En burn-out tien werd tien jaar geleden ook fel gecontesteerd. Er zijn nog altijd dokters die ontkennen dat die ziekte bestaat, al is er inmiddels een ruime wetenschappelijke consensus over.'


Van Hoof steekt met dit boek dus haar nek ver uit want een consensus over hoogsensitiviteit is er nog lang niet. Nochtans is zij niet de eerste die het fenomeen beschrijft. In de jaren dertig al schreef de Zwitser Fritz Schweingruber over ‘sensible Menschen'. Maar het was de Amerikaanse psychologe Elaine Aron die in de jaren negentig de term HSP bedacht. Samen met haar man Arthur Aron schreef ze er in 1997 een artikel over in het gerespecteerde Journal of Personality and Social Psychology. Het onderzoek kreeg weinig bijval in wetenschappelijke kringen, maar het bracht wel de verkoop op gang van Elaine Arons zelfhulpboeken. De teller staat intussen op ruim 1 miljoen.


Van Hoof ontdekte de ernst van hoogsensitiviteit door de literatuur. Ze overwon de eigenwaan die zoveel psy's eigen is, ging verder dan het inpalmen van een zogezegd onbezet therapieterrein, ook waar die zachte sector specialist in is, maar stapte over naar een wetenschappelijke analyse. Dan vielen de puzzelstukken in elkaar.


‘Toen ik kind was, zwom ik in clubverband. Na wedstrijden kon ik totaal uitgeput zijn van het lawaai en de opwinding. Soms moest ik er een week van bekomen. Ook veel dingen die misliepen op mijn werk, kon ik eraan koppelen. Het gebeurde zo vaak dat ik voelde: ‘Dit klopt niet.' Dan onderbrak ik iemand tijdens een presentatie om kritische vragen te stellen. Collega's apprecieerden dat niet altijd. Vooral omdat ik niet altijd met feiten kon staven wat ik voelde.' Voelen wat er is, beter voelen dan wat anderen met hun papillen niet tasten, kortom: een eigenschap die heel wat niet vreemd is.


‘Het is geen ziekte, maar een aangeboren eigenschap die evenveel bij mannen als vrouwen voorkomt', zegt Van Hoof. Die schat dat 15 tot 20 procent van de bevolking hoogsensitief is. 1 miljoen Vlamingen dus. Plus 600.000 Walen. Je zou het niet zeggen. Maar ze zijn er wel. Geen kleine groep mensen die prikkels diepgaander verwerkt in de hersenen. En die daar niets aan kunnen doen. ‘HSP is niet iets wat je kan krijgen, je bent het'. Hersenwetenschapster Jadzia Jagiellowicz ontdekte in 2011 een neurale basis voor hoogsensitiviteit. Haar proefpersonen kregen onder een MRI-scan plaatjes te zien. Bij HSP's gingen merkbaar meer gebieden in de hersenen oplichten dan bij niet-HSP's. ‘Zij verwerken zintuiglijke informatie dieper', zegt Van Hoof.


‘Daardoor merken ze meer dingen op: een schilderijtje dat op een andere plek hangt of een vriend die stiller is dan gewoonlijk. Maar ook smaken, geluiden, kleuren, vormen, de veranderende sfeer in een groep: het komt allemaal veel sterker binnen. Dat is geen zogenaamd zesde zintuig, integendeel. Met hun vijf zintuigen hebben zij hun handen al meer dan vol.' HSP is een voor- én nadeel: hoogsensitieven hebben een lagere responstijd en maken minder fouten. Maar ze hebben ook meer stressgerelateerde krachten.

Twee jaar geleden ontdekten onderzoekers dat de hersengebieden die verband houden met empathie bij HSP's extra actief zijn. Hoogsensitieven zouden meer spiegelneuronen hebben. Hoogsensitieven zijn niet altijd de gemakkelijkste collega's, net omdat ze zoveel opmerken. Ze geraken ook snel overprikkeld. Door de diepe verwerking hebben hun hersenen meer hersteltijd nodig. Nemen ze onvoldoende rust, dan zijn ze erg vatbaar voor stressgerelateerde klachten, zoals burn-out. Hoogsensitieven scoren opmerkelijk goed in contextonafhankelijk denken.


Ze zijn goed in out of the box denken, iets wat de medische wetenschap meer dan ooit goed kan gebruiken. Hoogsensitieven zijn extra kwetsbaar voor stressgerelateerde problemen, maar alleen in een negatieve context. Ze zijn de eersten die lijden onder een verstoorde werksfeer. Omgekeerd bloeien ze in een goede omgeving meer open dan wie ook. Ze worden creatief en nemen extra taken op zonder er iets voor terug te verwachten. In tijden waarin veel werkgevers op zoek zijn naar werknemers die de ‘extra mile' willen afleggen, is dat een interessant gegeven.


Van Hoof organiseerde vorig jaar een eerste internationaal congres over hoogsensitiviteit aan de Vrije Universiteit Brussel en ontwikkelde een verbeterde test om hoogsensitiviteit te detecteren. Ze is op zoek naar collega's, artsen die mee willen gaan in dit onderzoek. Maar ze heeft een hekel aan bevlogen alterneuten. ‘Ik ben een wetenschapper, zij het een hoogsensitieve. Ik ben alleen geïnteresseerd in feiten, niet in interpretaties.'


Ik hoorde deze week dat de betrokken verzekeringsarts de gracht in reed. God is rechtvaardig en straft de ruwen van geest.


Marc van ImpeMeer info:
Hoogsensitief, wat je moet weten door Elke Van Hoof , Lannoo Campus, € 24,99

 

Bron: MediQuality

08:05 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

16 februari 2017

CVS blijkt een metabole stoornis te zijn.

 

CVS blijkt een metabole stoornis te zijn. Dat blijkt uit Noors en Australisch onderzoek. Officieel gelooft Volksgezondheid nog altijd dat CVS een psychosomatische aandoening is en dat de beste behandeling een combinatie is van kinesitherapie en cognitieve gedragstherapie. Een groot voorstander van deze stelling is professor Dirk Vogelaers van de UGent en adviseur van Volksgezondheid, die zich beroept op de grote, invloedrijke, in 2011 gepubliceerde PACE-studie.

Inmiddels zijn de Britse onderzoekers die deze studie deden, teruggefloten en hebben ze toegegeven dat ze fouten hebben gemaakt. Noorse onderzoekers stellen nu dat het chronische vermoeidheid syndroom (CVS) wordt veroorzaakt doordat het lichaam overschakelt naar minder efficiënte manieren van energieopwekking . Hun stelling wordt bevestigd door verschillende onafhankelijke onderzoeksresultaten die suggereren dat CVS-patiënten hun vermogen verliezen om op een normale manier uit koolhydraten cellulaire energie op te wekken. Wie aan CVS lijdt wekt geen energie op uit suiker zoals gebruikelijk, maar gebruikt andere brandstoffen, met lagere opbrengst, zoals aminozuren en vetten. Dit soort van de metabole switch produceert lactaat, wat zich ophoopt in de spieren en verklaring is voor de pijn. Dit gebrek aan energie, de opstapeling van lactaat en de kortademigheid zou verklaren waarom zelfs milde oefening vermoeiend en pijnlijk kan zijn. Kinesitherapie is dus geen goed idee. Cognitieve gedragstherapie is zinloos.


Øystein Fluge van  het Haukeland University Hospital in Bergen , Noorwegen, en zijn collega's, bestudeerden aminozuren in 200 mensen met CVS en 102 mensen zonder de ziekte. De niveaus van sommige aminozuren in het bloed van vrouwen met CVS waren abnormaal laag – in het bijzonder wat betreft de soorten aminozuur die door het lichaam als een alternatieve brandstofbron gebruikt kunnen worden. Deze tekorten werden niet gezien bij mannen met CVS, maar dat zou wordt verklaard doordat mannen de neiging hebben om aminozuren uit hun spieren te halen, in plaats van uit hun bloed. En het team zag hogere niveaus van een specifiek aminozuur wat een teken is van een dergelijk proces. "Zowel mannelijke als vrouwelijke CVS patiënten delen wellicht dezelfde obstructie in de koolhydraatstofwisseling , maar de mannen compenseren dit anders," zegt Fluge in de Journal of Clinical Investigation.


Beide geslachten hadden hoge niveaus aan verschillende enzymen die de pyruvaatdehydrogenase (PDH) onderdrukken. De PDH is essentieel voor de verwerking van koolhydraten en suikers in de mitochondriën van een cel. Fluge denkt dat de PDH-functie gestoord is bij mensen met CVS, maar dat het gebrek spontaan kan herstellen. Chris Armstrong van de Universiteit van Melbourne, Australië, ontdekte eveneens anomalieën in de aminozuurniveaus. Hij vergelijkt het mechanisme achter CVS met de hongerdood: "Wanneer mensen met honger worden geconfronteerd, gebruikt het lichaam aminozuren en vetzuren voor de energievoorziening en om de glucoseniveaus die essentieel zijn voor de hersenen en de spieren, zo hoog mogelijk te houden. Het lichaam eet zichzelf op."


Maar wat triggert de overstap van het lichaam naar een ander metabolismemethode? Fluge denkt dat iemands eigen immuunsysteem op de PDH inwerkt, wat mogelijk veroorzaakt wordt door een milde infectie. Zijn team heeft eerder al aangetoond dat het teniet doen van een specifieke soort witte bloedcellen, B-cellen genoemd, verlichting lijkt te brengen. Deze witte bloedcellen maken antilichamen aan en Fluge vermoedt dat sommige van die antilichamen ook de PDH verstoren.

Het team heeft in Noorwegen een grote trial opgezet met het kankermedicijn rituximab, die deze antilichamen vernietigt. De resultaten worden volgend jaar verwacht. Kort gezegd suggereren deze metabole benaderingen dat CVS een biochemische oorzaak heeft. "Het is zeker een fysiologisch effect dat we observeren, en niet psychosomatisch, daar verwed ik mijn hoofd om," zegt Armstrong in The New Scientist. Een paar weken geleden promootte de minister nog kinesitherapie voor CVS-patiënten.


Marc van Impe

Bron: MediQuality


Journal reference: Journal of Clinical Investigation, http://dx.doi.org/10.1172/jci.insight.89376

 

 

 

09:00 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

07 december 2016

Kinesitherapie voor fibromyalgie wél terugbetaald door ziekenfonds

Kinesitherapie voor fibromyalgie wordt minder terugbetaald door ziekenfonds, titelt Het Belang van Limburg. “Vroeger konden deze patiënten rekenen op een tussenkomst bij 60 beurten, nu komt het ziekenfonds enkel nog tussen bij 18 beurten. Met deze maatregel wil minister van Volksgezondheid Maggie De Block 4,2 miljoen euro besparen.”


Volgens Het Belang van Limburg spreekt De Liga voor Fibromyalgie over een echte ramp. "Deze wekelijkse kine-beurten deden de patiënten echt deugd. Zijn we dan nu verplicht om terug over te schakelen op veel sterkere pijnstillers?" klinkt het. En tot overmaat van ramp: "Maggie De Block zal met deze maatregel 4,2 miljoen euro besparen."


Dat bericht is niet alleen onwaar maar ook tendentieus. Niet alleen werd de Liga niet gecontacteerd door de betrokken journalist maar het kabinet bleek ook niet gepolst om een reactie. Een stukje vanuit de achterkeuken geschreven op een tafel bedekt met toile cirée. In de Technische Raad Kiné (laatst samengekomen vorige vrijdag) werden de leden ook al geconfronteerd met veel kritiek en vragen van de patiënten.


Daarom de juiste versie, advies aan de Minister: ontwerp KB aanpassing van het persoonlijk aandeel voor de kinesitherapie verstrekkingen voor fibromyalgie en CVS.
De verstrekkingen voor de patiënten met fibromyalgie en chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) werden verwijderd uit de lijst « Fb » waar ze sinds het koninklijk besluit van 23 maart 1982 stonden, en geplaatst in specifieke rubrieken van artikel 7 van de nomenclatuur. Fibromyalgie en CVS worden dus geschrapt in de Fb lijst van de kiné. Dat wil zeggen de lijst van de specifieke aandoeningen (niet de zware aandoeningen want dat is de Fa lijst) die recht geven op 60 zittingen kiné van 30 minuten.


De terugbetaling van de kiné wordt NIET geschrapt maar werd verschoven naar de rubriek "courante verstrekkingen" en daardoor hebben deze patiënten recht op 18 zittingen aan hetzelfde tarief als in de Fb lijst en ook hetzelfde PA. Dus financieel blijft dezelfde situatie voor de patiënten.


En de arts kan altijd opnieuw 18 zittingen voorschrijven als het nodig is. Er zijn ook nieuwe voordelen: zo duren de zittingen nu 45 minuten, dat is de helft langer in tijd en aantal. Normaal duurt een kine-beurt 30 minuten, en de internationale aanbeveling bedraagt 10 à 12 zittingen.


Volksgezondheid geeft er 18 (omdat dat de courante verstrekkingen zijn in de nomenclatuur). Deze beslissing werd door de Technische Raad kiné genomen NA consultatie van alle Belgische universiteiten (experten artsen en ook kinesisten) dus een compleet panel van mensen die weten waar ze mee bezig zijn. Ook wetenschappelijke literatuurstudie –overgemaakt door artsen uit de praktijk- en KCE rapport werden geraadpleegd. De eerste zittingen worden gebruikt voor informatie en leren leven/omgaan met de ziekte. Vervolgens probeert men via oefentherapie de patiënt te motiveren tot revalidatie…


Bovendien zijn de formulieren voor de aanvraag Algemene Raad niet meer nodig en dat is op het Verzekeringscomité van vorige maandag beslist. Een voorschrift van de behandelende arts volstaat dus.


Men verwacht niet altijd beterschap, zeker niet na al die jaren in de kou te hebben gestaan, maar de waarheid is niet altijd hard bij les en soms beter dan verwacht. Een zelfde boodschap ging uit van het Vlaams Patiënten Platform. De LUSS reageerde niet.


Marc van Impe

Bron: MediQuality

 

08:36 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende