08 mei 2013

Verveling is prima

Ik verveel me, zucht mijn kleindochter. De televisie blijft uit, we hebben geen Playstation en geen Wii, en van mijn laptop blijft ze af. Lees een stripverhaal, zeg ik. Maar ze blijft op haar rug liggen. Ach, misschien hebben wij er weinig tijd voor, maar soms zou het nuttig zijn dat we ons eens goed vervelen. Hoewel verveling meestal als een negatieve ervaring wordt ervaren, zitten er ook hele positieve kanten aan. Verveling zou immers de creativiteit stimuleren. De mentale afwezigheid geeft immers aanleiding tot dagdromen die tot nieuwe ideeën kunnen leiden. Zeg niet dat ik u een oor aan naai, het  is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of Central Lancashire.  Een groep proefpersonen moest gedurende vijftien minuten cijfers uit een telefoonboek kopiëren. Toen bleek dat die groep nadien creatiever was in het bedenken van toepassingen voor een reeks plastic vormen dan een controlegroep die van tevoren niet aan deze boeiende taak was onderworpen. De proefpersonen werden nog creatiever wanneer hen niet gevraagd was om de cijfers te kopiëren, maar om deze uitsluitend te lezen. "Hoe groter de verveling, hoe creatiever," schrijven de onderzoekers Sandi Mann en Rebekah Cadman op. "Op die manier zouden ook vervelende vergaderingen een bron van creativiteit kunnen blijken. Misschien moet een organisatie bewust momenten van verveling inlassen om de creativiteit te stimuleren." Maar is dit wel verstandig? Hoewel iedereen zo graag beweert dat hij creativiteit op prijs stelt, is creativiteit een sta-in-de-weg als voor wie ambitie heeft. Creativiteit wordt namelijk geassocieerd met riskant en onvoorspelbaarheid. Dat blijkt dan weer uit onderzoek van de Amerikaanse Cornell Universiteit. In de praktijk wordt toch gekozen voor mensen die aan onzekerheidsreductie doen en passen binnen de heersende normen van de groep. Mensen die creatief zijn worden er automatisch uitgefilterd. Wie originele, onorthodoxe ideeën presenteert wordt al gauw beschouwd als ongeschikt voor een hogere managementrol. Wat het oude gezegde bevestigt dat wie zijn kop boven het maaiveld uitsteekt, zijn hoofd verliest. Dat gebrek aan ambitie stoort me zeer. Het zit heel sterk in onze cultuur: je kop boven het maaiveld uitsteken wordt hier niet gewaardeerd. Zegt een vriend: “Laatst hadden we een soort competitie binnen ons ministerie. Het ging erom wie het meeste af wist van het departement. Wie hoog scoorde werd al snel als een uitslover gezien. Een zeven halen was klaarblijkelijk het optimum.”  In zo’n cultuur regeert de middelmaat. Wat is er toch mis met het streven naar excellentie? Kom, zegt ze dan, wij gaan wat schrijven, en slaat op de delete-toets.
Marc van Impe
 

16:40 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

21 mei 2012

Geen advies

Wat is jouw stemadvies, vraagt een lezer. Alsof ik dat hebben zou. Ik denk dat ik van nature voor de sociaaldemocratie ben, waar het vechten voor mensen uit de onderkant centraal staat. Maar daar ben ik te vaak en te hard in teleurgesteld. Vooral toen bleek dat de sociaaldemocraten het woordje ambitie uit hun vocabulaire geschrapt bleken te hebben. Ambitie én creativiteit hebben ze deskundig versmoord. Steeds opnieuw bleek dat onze sociaaldemocraten de doelstelling van de creatieve mens als prioriteit hebben opgegeven. Ik vond mezelf terug bij de linkse liberalen. Omdat de doelgroep steeds kleiner werd en de middenklasse steeds groter, besloot men in het Noorden reeds in de jaren zeventig een partij voor de middenklasse te worden en zich aan te sluiten bij het neoliberale streven naar meer markt en een kleinere overheid, met de zelfredzame burger als uitgangspunt. De overheid ging de weg vrij maken voor het ongebreideld ondernemen, waarbij de risico's werden afgewenteld op de burgers.  In het Zuiden deed men precies het omgekeerde. Beiden maakten een fatale keuze. Ze dwaalden. In een giftig politiek klimaat waar politiek bedrijven herleid wordt tot het zwemmen in een zee van zuur geworden soep, heeft een meerderheid  zich aangewend haar principes te offeren op het altaar van de macht. Onze sociale zekerheid is van een recht een gunst geworden en een instrument om mensen onder curatele te stellen. Op straffe van armoede moeten ze doen wat er wordt gezegd. Baanzekerheid wordt afgeschaft, verdergaande flexibilisering maakt van laaggeschoolden nomaden op de arbeidsmarkt. Binnenkort werken we weer met dagloners. Ik bedenk nu, dat ben ik eigenlijk al.  Geld is de maat van alle dingen en alles wat niet in geld gemeten kan worden, is waardeloos. En linkse liberalen zijn een uitstervende diersoort. Een stemadvies dat heb ik dus niet.


Marc van Impe

17:54 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)