22 augustus 2017

De angst voor fipronil? Pure chemofobie


Het lijkt wel of je betaald wordt door de chemische industrie, schrijft een lezer me via mijn privé mailadres naar aanleiding van een column over de fipronileieren. Ik mag u gerust stellen, van de industrie krijg ik geen eurocent. Maar heb wel iets tegen de hysterie die deze zomer de media teistert. Niet gehinderd door enige kennis van zaken overdonderen mijn gerespecteerde collega’s hun nieuwsconsumenten met de grootste nonsens. Ik ben niet alleen.


Om te beginnen dit: ik heb decennia na elkaar dagelijks fipronil ingenomen. En ik ben er geen dag ziek van geweest. Net zoals meer dan anderhalf miljoen Belgen heb ik geruime tijd katten en af en toe een hond in huis gehad. (In 2014 hadden 1.092.000 huishoudens minstens één hond, en 1.339.000 families hielden minstens één kat).


Mijn huisdieren droegen altijd een vlooienband, en regelmatig spoot ik zo'n klein tubetje fipronil in de vacht in hun nek. Ik masseerde het spul er stevig in en waste daarna mijn handen. Maar uiteraard streelde ik mijn kater of kwam hij langs mijn benen flemen. Geen firponilalarm dat af ging. Nochtans kreeg ik toen telkens meer dan de wettelijk toegelaten dosis aangesmeerd. Nooit kreeg ik de minste klacht.


"We zijn overdreven bang, onwetend en hypocriet als het om ons eten gaat," zegt ook de Nederlandse hoogleraar en dierenarts Frans van Knapen, "Dit is pure chemofobie. Zodra we te maken krijgen met chemische stoffen komen er draconische maatregelen. Elke stof is potentieel schadelijk, het gaat om de dosis. Neem keukenzout. Als je daar een kopje mee vult en de inhoud opeet ga je dood. Toch staat keukenzout niet achter slot en grendel. Fipronil is een stof die niet in levensmiddelen voor mag komen, dus moeten de eieren worden vernietigd en verantwoordelijken gestraft. Maar word je er ziek van? Nee, niet in deze doseringen.''


Van Knapen heeft gelijk. In 1999 is er geen Belg doodgegaan aan een hap dioxinekip. Maar menig kippenkweker ging kopje onder. In 2011 was de E. colibacterie die op komkommers zat een potentiële massamoordenaar. In Duitsland gingen dertig mensen dood. De komkommerverkoop stortte in, vijf jaar later was die nog altijd niet op het oude niveau. De industriële landbouw had de bonen gevreten. Dat de bacterie uiteindelijk afkomstig bleek van biologisch (!) gekweekte taugé, verscheen ergens in een rechterbenedenhoekje op pagina 8.


En geen krant die schreef dat de E. colibacterie aanzienlijke hoeveelheden vitaminen produceert en meestal gunstig is voor het lichaam vanwege het remmende effect dat deze bacterie heeft op de groei van schadelijke bacteriesoorten. Slechts een klein deel van de E. coli stammen zijn in staat om de enterohemorragische E.coli (EHEC) te veroorzaken.


Ik citeer in deze nogmaals professor Van Knapen: "Eten is emotie geworden. Dat terwijl het binnen houden van dieren juist heeft gezorgd dat we veel ziektes – toxoplasmose bij varkens bijvoorbeeld - uit konden bannen. Het gaat er in megastallen hygiënischer aan toe dan in een academisch ziekenhuis. Je moet intekenen, douchen, beschermende kleding aan. Als ik mijn buitenlandse studenten dat laat vergelijken met een academisch ziekenhuis, schrikken ze zich rot.


En dat er bijvoorbeeld veel antibiotica gebruikt zou worden, is inmiddels een fabel. De reductie die plaatsvond is gigantisch, er zijn hele scherpe regels. Denk je dat een kip naar buiten wil? Welnee! Als je het hok open zet, gaan alleen een paar dommeriken naar buiten. Die kippen willen iets boven hun hoofd, anders kunnen ze zo gepakt worden door een havik.


Zonder beschutting ontstaat er stress, de paniek is gigantisch als er daadwerkelijk één gegrepen wordt. Kippen zo in de buitenlucht, dat heeft niks met dierenliefde te maken. Het romantische beeld uit de jaren vijftig van een boerderij met varkens in de modder zou verboden moeten worden. Wel eens een varken vol brandblaren gezien? Dát gebeurt er als ze buiten in de zon staan. Ze rollen in de modder om zich te beschermen.


Als varkens al buiten zijn, dan horen ze in het bos om te wroeten. Op de boerderij kregen ze ook nog eens alleen maar afval te eten: oude schillen, beschimmeld brood. Middeleeuwse toestanden, dáárvan werden ze ziek. Het publiek ziet niet wat er nu in de stallen gebeurt, kan zich daar door de grote aantallen en de complexiteit geen voorstelling van maken.''


"Ik kan niet anders zeggen, onze relatie met eten is volkomen hypocriet. Dat een ei nu hetzelfde kost als in de jaren zestig, daar hoor je niemand over.'' Van Knapen wil maar zeggen: en wij maken ons druk over een beetje fipronil. Zoals hij besluit: ,,Het is van god los.''


Tenslotte nog dit: Van Knapen heeft geen ambitie om rector te worden. Hij blijft als professor met zijn voeten op de grond. Aan de KU Leuven daarentegen voelen professoren zich blijkbaar steeds vaker geroepen om veel medialawijt te maken, of ze nou viroloog, psychiater of toxicoloog zijn.

Marc van Impe


Bron: MediQuality

07:57 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)