17 juni 2015

Debat over levenswinst brengt niets op ?

Timeo Danaos et dona ferentes. Met zijn dossier over dure medicatie heeft dokter Chris Van Hul van het Onafhankelijke Ziekenfondsen het nieuws gehaald. Ik heb daar mijn bedenkingen bij. Om te beginnen was er de wijze waarop het nieuws de media werd ingesluisd. Een paar weken geleden werd een groot debat aangekondigd in het prestigieuze kader van het Brussels Diamantcenter. Alleen al het feit dat professor Lieven Annemans er in discussie zou gaan met geachte opponenten als Brieuc Vandamme, adjunct-kabinetchef van minister De Block, en Catherine Rutten, CEO van pharma.be, stond garant voor een grote opkomst. Wat werd het in de werkelijkheid?

Samen met de aankondiging van de grote namen werd simultaan met de kranten De Standaard en Le Soir gewerkt aan een bijna congruent persbericht dat gegarandeerd de voorpagina en dus de journaals van de omroepen zou halen: medicijn kost 500.000euro. Tot zover operatie profilering geslaagd. Maar voor de rest was het een hoogmis met veel wierook, kaarsen, gezang en verder geen mirakel. Want de belangrijkste vraag werd handig uit de weg gegaan. En die luidt niet: zijn wij bereid gelijk welke prijs te betalen voor onze gezondheid? Maar wel: zijn wij bereid om het even welk bedrag te betalen voor een schamele gezondheidswinst?

Op die vraag probeerde professor Prof. Dr. Ignaas Devisch enige tijd terug al een antwoord te formuleren. Devisch is professor in ethiek, filosofie en medische filosofie aan de Universiteit Gent en de Arteveldehogeschool en lanceerde voorzichtig de gedachte of we niet moeten leren omgaan met pech in het leven.

Ik ga hier kort door de bocht, maar daar komt het op neer. Het leven heeft geen ingebouwde garantie op gezondheid. De moderne mens kan zich daar maar moeilijk bij neerleggen en een deel van de medische wereld en de farmaceutische industrie speelt daar op in. Dat leidt tot een marktgerichte gezondheidszorg waar de patiënt een consument wordt  die als het moet naar zijn zogenaamde belangenverdedigers stapt als hij zijn vermeende gelijk niet haalt.  Als een ziekteverzekeraar dit thema aansnijdt weet ik dat er wat loos is. Uiteraard willen de Onafhankelijke ziekenfondsen hun patiënten niet de nodige zorg ontzeggen. Die beslissing laten ze liever aan de overheid over. Maar laten ze dat dan ook zo formuleren.

Die vraag dus werd niet gesteld. Op het laatste ASCO in Chicago werd die kwestie wel op de agenda gezet. De artsen zelf hebben daar een programma Value for Cancer opgestart dat aan de hand van een aantal parameters een logaritme gaat opstellen dat zo precies als mogelijk aangeeft of een behandeling, hoe duur ze ook is, zinvol is.

Men moet de vraag durven stellen of een paar maanden levenswinst werkelijk de prijs en de moeite waard is, of een verlenging van een leven –hoe waardevol ook- zinvol is als dat leven betekent dat men continu in een staat van quasi totale afhankelijkheid verkeert en of het hier niet gaat om een invullen van frustratie, hybris of naïviteit.

Ik zeg niet dat dit de regel moet zijn. Ik poneer alleen dat men die vraag zo concreet mogelijk moet durven stellen. Als men dat niet doet, dan gooit men een steen in de kikkerpoel en wacht men tot de kringen uitgedijd zijn. Er zullen nog wat steentjes gegooid worden. Daarna is men dat spelletje moe en gaat men naar huis. Zoals die donderdagmiddag, na het debat allen op weg naar het buffet waar de sushi en de warme vleesballetjes wachten en iedereen elkaar identificatieplaatjes probeert te ontcijferen. Een social event, heet zoiets. Geen studie.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

17:01 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

05 oktober 2012

Een geklutst ei

De onderhandelingen over de nieuwe begroting volksgezondheid zijn achter de rug. Er is nu alleen nog vijf minuten politieke moed vereist om een en ander of zo’n 26 miljard uitgaven in een wet te gieten. Na 14 oktober dus. Voor de zoveelste maal is dit een begroting van de gemiste kans.  Want er is iets fundamenteel fout in dit land, zegt Brieuc Vandamme, adviseur van vicepremier Vincent Van Quickenborne en gastdocent aan de UGent. Vandamme berekende dat de ziekteverzekering maar liefst 380 miljoen kan besparen en die kans grandioos laat liggen. De oorzaak zijn het gebrek aan moed om de patiënten zelf en de ziekenfondsen aan te pakken. De ziekenhuisfinanciering is in ons land allesbehalve transparant. Dat leidt ertoe dat ziekenhuisdirecties, die heel graag en eerst voor zichzelf zorgen, allesbehalve ethisch en deontologisch tewerk gaan. Patiënten ondergaan niet alleen teveel onderzoeken maar die zijn ook nog eens onnuttig en soms zelfs ronduit schadelijk. Een dokter stuurde ons enige tijd geleden een kopij van een mail die door de directie van een groot zuidwest Vlaams ziekenhuis werd rondgestuurd en waarin de specialisten eraan op niet mis te verstande wijze werden aan herinnerd dat de technische diensten “moesten opbrengen”.  Die arts voelde zich terecht geschoffeerd. En hij is niet de enige. De relatie tussen artsen en ziekenhuizen is al lang verzuurd: artsen zijn de melkkoeien van de kliniek geworden. Dat leidt ertoe dat de artsen zich buiten het ziekenhuis gaan vestigen waar ze niet geconfronteerd worden met afdrageregels die soms voor sommige specialisten oplopen tot meer dan 70 procent. Brieuc noemt dit de etterende wonde van de ziekteverzekering.  Hij pleit voor referentieprijzen, meer forfaitaire terugbetaling per pathologie en schaalvergroting. Maar ook voor een herziening van de nomenclatuur voor artsen. Terwijl ik dit schrijf gaat mijn neus jeuken. Is er niet al sinds 2002 een commissie voor de herziening van de nomenclatuur? Inderdaad! Maar die is nog nooit samengekomen bij gebrek aan een voorzitter. Bij wie zou die verantwoordelijkheid liggen.
Een ander idee is het persoonlijk zorgbudget (PZB). De patiënt wordt door zijn eigen ziekenfondsen beschouwd als een onmondig en onverantwoordelijk wezen. Onnozelen moeten niet geresponsabiliseerd worden.  Maar de meeste mensen hebben er een hekel aan als er voor hen beslist wordt wat goed is. Via een zorgrekening of een PZB kunnen ze zelf beslissen over hun persoonlijk zorgtraject. Daar zit een besparingspotentieel van 115 miljoen euro, zoals de ervaring in Nederland en Duitsland leerde. De ervaring heeft geleerd dat men minstens 40 procent op die persoonsgebonden uitgaven kan besparen.  En wie niet wil noch kan moet ten allen tijde terugvallen op de forfaitaire geneeskunde. Nog andere besparingen: vermindering van opnames en ziekenhuisinfecties: 90 miljoen. Nieuwe tenderwetgeving ziekenhuizen: 20 miljoen. Gebruik van biosimilaire middelen 87 miljoen. Aanpassen van de definitie goedkope geneesmiddelen: 26 miljoen. Uitbreiding van de indicatie Avastin: 26 miljoen. En een tender voor vaccin uteruskanker ook in Wallonië gebruiken: 7 miljoen. Een totaal van 380 miljoen euro dus. Vandamme noemt dit een persoonlijke denkoefening. Alleen dat al verdient een prijs. Brieuc Vandamme denkt. Het denkproces van hen die dankzij hun gewicht aan stemmen erdoor drukken wat ze denken er door te moeten drukken,  lijkt meer op het klutsen van een ei.
Marc van Impe

20:23 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)