26 april 2016

Vergeet de burn-out, hier is de bore-out

Ik ben ooit, in het begin van mijn carrière, ambtenaar geweest. Ik was als werkstudent overdag opsteller op het Centraal Bureau voor Hypothecair Krediet, een grijze instelling waar grijze mensen de hele dag grijze dossiers invulden. Per week kregen we twaalf dossiers op ons bord. Meestal was ik maandagnamiddag klaar. Ik moest adres, geboortedata en loonstrookjes nakijken. Waarna ik het dossier doorschoof. De rest van de tijd las ik kranten, schreef en studeerde ik. Tot ik op een dag bij de directeur geroepen werd. Ik werd berispt voor mijn onsociale houding. Ik stresseerde mijn collega’s. Korte tijd daarna nam ik ontslag en begon als freelancer. Nu lees ik dat werken onder je niveau kan leiden tot gezondheidsklachten: de bore-out.


'Ik heb het gevoel dat mijn hersencellen afsterven,' schrijft een ambtenaar. Zij moet elke werkdag datumprikkers doorsturen. Niet voor haar eigen afspraken, maar voor die van haar oudere collega's. En als de datumprikkers de deur uit zijn, stuurt ze herinneringen naar iedereen die eerdere prikkers heeft ingevuld; of ze ook echt naar de afspraak komen. Ze heeft wel een universitaire studie afgerond, in het buitenland deed een Ersamusjaar en is beleidsmedewerker en ze verveelt zich dood.


De bore-out is net zo erg als de burn-out: je zit je stierlijk te vervelen op je werk. In de jaren zeventig en tachtig van vorige eeuw toen de werkloosheid structureel was, kreeg een werkloze universitair afgestudeerde een tijdelijk baantje, meestal in de zogenaamd sociale sector. Nu zijn steeds meer mensen hoogopgeleid zijn, terwijl er niet voor iedereen een baan beschikbaar is op zijn of haar opleidingsniveau. Zodoende krijg je steeds meer hoogopgeleiden die lagere banen invullen. Volgens de Vlaamse arts en burn-outspecialist Luc Swinnen heeft vijftien procent van de werkende bevolking te maken met burn-out- óf bore-outklachten. Ongeveer de helft is bore-out. Iemand met een bore-out vertoont dezelfde symptomen als iemand met de bekendere burn-out: stressklachten, continue vermoeidheid, cynisch zijn en jezelf zinloos voelen.


Mensen met een burn-out en mensen met een bore-out doen hetzelfde. Ze voelen zich lang onprettig maar praten er niet over. Hun overlevingsstrategie is doorzetten, hoewel ze zich slecht voelen. Ze raken steeds meer op een eiland. En daardoor gestrest.


De huisarts spreekt dan van stress gerelateerde klachten. De huisarts zelf zal er niet gauw aan lijden, maar niemand ontsnapt. De bore-out komt voor in alle lagen van de beroepsbevolking: bij jonge mensen die geen baan op hun niveau kunnen vinden, bij mensen die officieel op niveau werken maar te weinig inhoudelijk werk toevertrouwd krijgen, bij werknemers die erachter komen dat hun baan hen simpelweg niet interesseert en bij werknemers die gewoon weinig te doen hebben.


Een specialiste is Frouke Vermeulen. Ze heeft zich verdiept in het fenomeen bore-out nadat ze 2012 instortte als gevolg van een jarenlange intense verveling. Frouke is 31, hoogopgeleid en aan de slag in haar eerste job in de privésector als ze instort. De diagnose: een bore-out, na een maandenlang gevecht tegen intense verveling. Door het zware taboe dat rustte op verveling op het werk hield ze al die tijd de schijn hoog voor haar collega's, vrienden en familie. Maar op haar werk telde ze elke minuut van de dag af en haar vrije tijd bracht ze vaak apathisch door op een stoel. Tot haar lichaam voor haar besliste. "Er waren perioden dat het heel druk was, omdat we dan een project hadden, maar soms was er geen project en dan was er niets te doen. Ik vond die laatste perioden heel moeilijk. Daarnaast kwam ik erachter dat in de tijd dat we het wél druk hadden, ik het werk weinig zingevend vond." Naast het oprichten van haar coachpraktijk schreef ze een boek over bore-out "Vechten tegen verveling – gevangen in een bore-out" (verschenen september 2015 bij uitgeverij Houtekiet) en geeft ze voordrachten en workshops over dit thema. Als ervaringsdeskundige en coach kan ik je helpen uitzoeken of je al dan niet een bore-out hebt, wat de mogelijke oorzaken zijn en hoe je er weer uit geraakt. Vermeulen schreef een boek over hoe je met verveling op je werk kunt omgaan: Vechten tegen verveling - gevangen in een bore-out. Ze schetst twee typen van de bore-out: of er is heel veel werk, maar het geeft geen voldoening, of het gaat om te weinig en te makkelijk werk.


Ik zag op de reünie een oude werkmakker. Een jurist op het CBHK. Bleek dat hij in de loop van zijn carrière nooit ziek geweest was. Hij had op zijn 55ste al zijn ziektedagen opgenomen en was nu met pensioen. Hij begeleidt nu immigranten. Hij slaapt er soms niet van, zo'n ellende. Hij heeft zich nog nooit zo goed gevoeld, zegt hij.


Marc van Impe

 

Bron MediQuality

11:44 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)