18 mei 2015

Het vertrouwen in de integriteit van de ziekenfondsen is weg

Negentig procent van de 128 artsen en apothekers die reageerden op onze vraag of ze eventuele onregelmatigheden bij audits van ziekenfondsen verwachten, antwoordden JA. Het gaat om een beperkte maar significante peiling. Het vertrouwen in het beleid van de ziekenfondsen is zowel in Noord als in Zuid extreem laag. Als afscheidnemend voorzitter Marc Justaert van de Landsbond van Christelijke mutualiteiten in zijn Rerum Novarum-boodschap van 14 mei dus zegt dat de uitdaging voor de komende jaren het handhaven van de kwaliteit en betaalbaarheid van onze gezondheidszorg wordt, rijst onmiddellijk de vraag waarom hij al jaren gewacht heeft om daar werk van te maken. Justaert weet beter dan wie ook wat er te gebeuren staat.

Als het huis van de ziekteverzekering aan de voorkant bekeken een indrukwekkende gevel toont, dan ligt daarachter een netwerk van aanbouwen, verbouwingen, koterijen, veranda's, volières en een verwilderde tuin. De verantwoordelijkheid voor die toestand ligt in de eerste plaats bij de beheerders van de ziekteverzekering. België heeft het beste gezondheidszorgsysteem ter wereld, luidt het. Ik mag graag de vergelijking met de spoorwegen maken.  Ook daar waren we ooit de eerste en de beste. Maar er is niemand die er aan twijfelt dat een halve eeuw wanbeleid de NMBS op de rand van het faillissement gebracht heeft.

Men kan niet de ingenieurs en de machinisten,  noch de reizigers  verwijten dat zij het zover hebben laten komen. Maar de reizigers zijn wel boos en roeren zich. Net op die manier is het gegaan met onze gezondheidszorg. Tot nu toe laten de patiënten nauwelijks van zich horen. Integendeel, de patiënt doet zijn best. Het hoger onderwijsniveau leidt tot gezondere levenswijzen en preventieve maatregelen waardoor men op de lange termijn geen beroep meer  hoeft te doen op dure behandelingen.

Maar de patiënten verwachten in toenemende mate wel  kwaliteit en efficiëntie in de zorg. Dankzij de met rasse schreden voortschrijdende ontwikkelingen in de informatietechnologie zijn zij beter geïnformeerd over het zorgaanbod op Europees niveau en kunnen zij steeds beter een geïnformeerde keuze maken. De patiënten willen ook  door zorgverleners, maar ook door de overheid actief bij de zorg worden betrokken. Bovendien verwachten zij meer openheid over de prestaties en kwaliteit van zorginstellingen. De patiënt weet dat zijn recht op gezondheidszorg verankerd is in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.  Hij neemt het ook niet dat de toegang tot de zorg samenhangt met zijn sociale status.  Marc Justaert heeft het verder alleen over fiscale maatregelen ten gunste van de chronisch zieken, maar er is veel meer.

Toen de Britse socialist Aneurin Bevan   in 1947 het Britse gezondheidszorgsysteem (National Health Service) oprichtte, mocht je blij zijn als je je pensioen haalde. Bevan kon niet voorzien dat we nu met zijn allen ruim 77 jaar gaan worden. Dat is te danken aan de invoering van een universele dekking voor ziekte en invaliditeit, de gestegen levensstandaard, verbeterde levensomstandigheden en betere gezondheidsvoorlichting.  In vergelijking met de rest van de wereld zijn de algemene gezondheidstoestand en de zorgstelsels in de Europese Unie uitzonderlijk goed.

En zoals de mantra luidt: het Belgische systeem is het beste.  Alleen is dat systeem in zijn huidige vorm onbetaalbaar geworden.  Kort door de bocht genomen kan je stellen dat zijn gezondheidszorgsysteem waarop ook onze ziekteverzekering geënt is, is het slachtoffer van zijn eigen succes:  de toegankelijkheid, de kwaliteit en de betaalbaarheid waarborgen van onze gezondheidszorg zorgen ervoor dat diezelfde zorg steeds moeilijker te financieren wordt.  De zorgstelsels van alle Europese lidstaten worden voor drie grote uitdagingen gesteld: de vergrijzing, de meer geavanceerde, maar daardoor ook duurdere geneeskunde en de steeds veeleisender geworden patiënt, die zich feitelijk als 'zorgconsument' opstelt.

Het bevolkingsaandeel van 65-plussers in de EU zal van 16,1 % in 2000 toenemen tot 27,5 % in 2050, terwijl het percentage 80-plussers zal stijgen van 3,6 % in 2000 tot 10 % in 2050. De aangroei van die leeftijdsgroepen leidt tot een nieuwe, langdurige vraag naar zorg. Als de basisscenario's van Eurostat uitkomen, zouden de overheidsuitgaven voor gezondheidszorg in de periode 2000-2050 met 0,7 tot 2,3 punten van het BBP kunnen stijgen. De totale uitgaven voor de gezondheidszorg stegen tussen 1970 en 1998 van circa 5 % tot ruim 8 % van het Europese BBP. In veel landen stegen ook de overheidsuitgaven voor de gezondheidszorg sneller dan het BBP. 

Daarom moeten de structuur, de financiering en de organisatie van de zorg worden aangepast. Behalve de groeiende behoefte aan gekwalificeerd personeel, omdat onze klassieke familiestructuren uiteen gevallen zijn, is er het probleem van de financiering van de ontwikkeling van nieuwe medische technologie. De vraag is waar dat geld vandaan moet komen. In haar rapport http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/ALL/?uri=CELEX:...  van 5 december 2001 schreef de EU Commissie al dat er duidelijke, doorzichtige en efficiënte regelingen voor uitgavenbeheersing moeten komen. Alleen zo kan gegarandeerd worden dat zo veel mogelijk mensen in aanmerking komen voor nieuwe producten en behandelingen. 

2015 is een kanteljaar.  Het is het jaar voor een nieuw begin. In nog geen zes maanden tijd nemen drie belangrijke actoren binnen de gezondheidszorg afscheid van de actieve politiek, twee voorzitters van het grootste artsensyndicaat, een voorzitter van het grootste ziekenfonds. Tezelfdertijd is er een nieuwe vakminister aangetreden, dei bewijst dat ze van aanpakken weet en die –zoals uit de peilingen blijkt- op de massale steun en het respect van de bevolking in Noord en Zuid kan rekenen.

Daarom is het van wezenlijk belang dat alle betrokken partijen, de federale en regionale overheden, de professionele zorgverleners, de  instanties voor sociale zekerheid, de verzekeraars voor aanvullende verzekeringen en de gezondheidsconsumenten nu intensiever gaan samenwerken.

Voor de CM moet vermeden worden dat de betaalbaarheid enkel nog gegarandeerd zou worden voor sociale categorieën, zoals werklozen, invaliden, lage pensioenen en lage inkomensgroepen. ‘Dit zou het draagvlak voor de sociale zekerheid echt in het gedrang brengen', waarschuwt Justaert alsof hij hiermee de middenklasse en de hogere inkomens de daver op het lijf wil jagen.  Het is cynisch te moeten vaststellen dat sociale organisaties die, sinds het sociaal pact dat in 1944 in Londen gesloten werd, de verantwoordelijkheid hebben opgeëist voor de emancipatie en verdediging van de bevolking nu moeten toegeven dat er dringend maatregelen moeten genomen worden ten gunste van achterstandsgroepen, waaronder geesteszieken, migranten, daklozen, alcohol- of drugsverslaafden enz. Maar dat zijn geen leden die bijdragen betalen. Om in de stijl te blijven die Justaert dierbaar is, we hebben genoeg van de valse musette, het is tijd voor een 'Tango Nuevo' .

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

16:38 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)