14 mei 2017

Tijd voor een richtlijn voor de opname van het consultatiegesprek


Patiënten mogen stiekem opnames maken van een gesprek met hun dokter én ze mogen die ook gebruiken als bewijsmateriaal in een rechtszaak, zegt meester Evelien Delbeke, gastprofessor leerstoel Gezondheidsrecht en Gezondheidsethiek aan het Ahlec.


AHLEC staat voor Antwerp Health Law and Ethics Chair. Dit komt dat niet in conflict met het privéleven, aldus Delbeke, die zich baseert op een arrest van het Hof van Cassatie van 17 november 2015, in een zaak tussen cliënt en advocaat. Volgens mij gaat de juriste kort door de bocht. De cliënt maakte heimelijke geluidsopnamen zijn gesprekken met zijn advocaat, omdat hij hem ervan verdacht dat die hem wou oplichten. Er was dus fundamenteel wantrouwen vanwege de cliënt. Maar ik me moeilijk voorstellen dat dit de basis is voor een relatie tussen de arts en zijn patiënt.  Zoals dokter Marc Moens al zei: "Waarom gaat die patiënt dan langs bij die arts, vraag ik me af?" De zaak ligt anders als men als patiënt uitgenodigd wordt op gesprek bij een verzekeringsarts. Daar kan wantrouwen gepast zijn.


Toch ben ik niet a priori gekant tegen de opname van een consultatiegesprek mits toestemming van de arts. Uit Nederlands onderzoek –maar daar is de burger een stuk mondiger – blijkt dat één op de drie artsen daar wel eens heeft meegemaakt dat het gesprek met de smartphone werd opgenomen. De Nederlandse overheid wil het recht op opname zelfs inschrijven in de wet.


De verwachting is dat patiënten dit immers steeds vaker zullen willen doen. Patiënten onthouden door spanning, emoties en medisch taalgebruik niet alle informatie die een arts tijdens een gesprek geeft. De behandeling kan daar onder lijden. Net zo goed kan de patiënt iemand meenemen die noteert wat de arts zegt.


Een geluidsopname kan patiënten dus helpen om grip te krijgen op hun ziekteproces, zich verder daarin te verdiepen en zich voor te bereiden op wat nog komt. Maar voor heel wat artsen voelt zo'n opname ongemakkelijk aan.


Onvermijdelijk zal dit van invloed zijn op de wijze waarop arts en patiënt met elkaar communiceren. Opname laat de non-verbale communicatie niet horen, wat tot verschillende interpretaties van het gesprek kan leiden. Door het opnemen van het gesprek zouden patiënten zich ook op een andere manier kunnen gaan gedragen. Ook zou dit leiden tot over-diagnostiek en overbehandeling.


En dan is er het risico dat het gesprek via de social media zijn eigen leven gaat lijden. Nu al circuleren er op chatsites de meest fantastische, ingebeelde verhalen over wat sommige artsen hun patiënten zouden toevertrouwd hebben. Komt daarbij dat, volgens Belgisch onderzoek, 1 op de 4 artsen al eens geconfronteerd werd met romantische gevoelens bij een patiënt(e). Men kan zich voorstellen wat gemonteerde geluidsopnames teweeg kunnen brengen.


In elk geval moet de juridisering van de arts-patiëntrelatie vermeden worden.


Daarom zou het nuttig zijn dat de overheid een richtlijn opstelt die bepaalt dat opname voor privégebruik én na de arts hierover te hebben ingelicht, mag. De arts zou bepaalde patiënten, die bijvoorbeeld (beginnende) geheugenproblemen manifesteren, actief kunnen uitnodigen om het gesprek op te nemen. Basisvereiste is dat de geluidsopname alleen voor eigen gebruik bedoeld is.


Openbaar maken op internet moet uitdrukkelijk verboden worden. De arts zou daartoe ook een aankondiging in de wachtkamer kunnen plaatsen. Overigens verdient het aanbeveling in voorkomend geval zelf een kopie van de opname te maken, zodat bij meningsverschillen weerwoord mogelijk is. Elektronische patiëntendossiers bieden overigens de mogelijkheid om er geluidsopnames aan toe te voegen.


Tenslotte nog dit: niet elke patiënt (op leeftijd) is even digitaal geschoold als een tienjarige. Daarom - en omdat voorkomen beter is dan herstellen - waarom zou u als arts zelf niet aanbieden het gesprek op te nemen, om dat na afloop digitaal op te slaan in het elektronisch patiëntendossier, wat de patiënt dan ook thuis kan terugluisteren.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:45 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)