03 maart 2014

De grote leegloop van het bestaan

Het zand van de storm is enigszins gaan liggen, maar de rust is een valse rust. Het echte offensief moet nog komen. Wacht tot het zomer wordt, zegt mijn vriend de jonge specialist die tegen beter weten in hoopt op een academische carrière aan zijn geliefde Alma Mater. De vorst uit het Oosten heeft ons binnen gedreven. Het is te koud om te wandelen, laat staan dat je bij dit weer de helling naar Conrad neemt. Het worden dus homeopathische glazen trappist en een gecorrigeerde koffie voor de gezondheidsfanaten. We bespreken het vertrek van niet zomaar een kniechirurg uit een zeer bekend universitair ziekenhuis.

 

Dat het om het geld zou gaan, daar lachen ze mee. Ik hoor verhalen over werkdagen van 20 uur, over zalen en afdelingen waar Schotse clans elkaar het leven zuur maken. Over naarstig studiewerk dat moeiteloos gerecupereerd wordt door een diensthoofd prof en onder zijn naam verschijnt. En door collega’s die in seriële een-tweetjes elkaars gewoonten en tradities tot evidence based medicine verheffen door middel van publicaties die van elkaar een doorslagje zijn. Over patiënten waarover terwijl de kamerdeur nog wagenwijd open staat in de meest minachtende taal commentaar gegeven wordt. Over syndicalisme en verkiezingen die om de haverklap de sfeer versjteren en het debat beheersen.

 

Maar ook verhalen over overwinningen die gehaald worden, soms tegen beter weten in. Over patiënten die het redden, ondanks de voorgeschreven behandeling. Over familieleden en mantelzorgers en mantelzorgers die in het verweer gaan. Die het niet pikken dat ze uren in de wachtzaal moeten sudderen. Over romances die sterker zijn dan een Duitse soap en over vechtscheidingen die zorgen voor ijzige stiltes. Er is het verhaal van die prof die zijn hele gezin vergat maar door zijn staf en patiënten op handen gedragen werd. En de prof die er alles voor zou doen om toch nog maar eens in de media te komen.

 

Kortom, het leven zoals het is en dat de meeste artsen wel gedurende een korte of lange periode gekend hebben.

 

Mijn vriend die beter moest weten geeft een laatste rondje en het besluit: het is zoals ons woongedrag: er was een tijd dat de academie de periferie leegplukte, iedereen ging in de stad wonen. Nu gebeurt het omgekeerde, het is beter in de periferie te wonen.

 

Buiten giert de Oostenwind. We zitten in het oog van de storm Er is zeker geen beterschap op komst.

 

 

 

Marc van Impe

 

16:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

19 september 2012

Van leven ga je dood

De Vlaamse arts Kris Verburgh heeft in de academische soep gespuugd. En zoals dat gaat in ons land is de reactie van de academie hard en onverbiddelijk. Net zoals toen vorig jaar een onderzoeker durfde te beweren dat zout helemaal niet zo slecht is en geridiculiseerd werd door zowat al wie een adviserend postje heeft bij de dienst Volksgezondheid, zo ontsnapt dokter Verburgh niet aan de woede van de academie. Verburgh, -voor wie het nog niet weet-, heeft een boek geschreven dat de voedselpiramide in vraag stelt en dat een zandlopermodel als alternatief voorstelt. Niets bijzonders. Er verschijnen wekelijks boeken, nationaal en internationaal, die een nieuw dieet voorstellen. De damesblaadjes grossieren in afslankdiëten,  seizoendiëten tot en met zwangerschapsdiëten. En niet zelden worden in die flutverhaaltjes de geleerde heren van de academie opgevoerd die ons komen vertellen dat we vooral zus en absoluut niet zo mogen eten. Geen haan die daar naar kraait. En wie is er nog niet buiten gelopen bij een voedingsdeskundige  met een snelle uitdraai van alles wat hij of zij absoluut niet mag en wel moet eten?  Wat heeft Verburgh dan toch extra stout gedaan dat hij figuurlijk bij de ballen gepakt wordt? Nou, daar zijn heel wat redenen voor. Om te beginnen is Verburgh jong, 26 om precies te zijn en dat is –zo is geweten- te jong om in de medische wereld een eigen mening te mogen hebben. Ten tweede is Verburgh mediageniek. Dat kan niet van elke academicus gezegd worden. Verburgh kan het goed uitleggen en dat “pakt” bij de pers. Dat maakt ook dat academici die zich onfeilbaar  en verzekerd van hun autoriteit achtten plots hun plaats ingenomen zien door een nieuwkomer. Dat is een deuk in hun ijdelheid. Verburgh kan ook goed schrijven en dat maakt zijn boek leesbaar, dus verkoopbaar, dus een bestseller. Dat kan van de meeste academici niet gezegd worden. Zij zijn meer van het “van dik hout zaagt men planken” type. Hun betuttelend toontje staat het publiek niet aan. Verburgh rijdt ook tegen de kar van een uiterst belangrijke lobby in ons land: de Boerenbond. Die hoort niet graag dat melk en brood en aardappelen met mate moeten geconsumeerd worden. Niet verboden! Maar als extraatje. En als je zeker weet dat je bijvoorbeeld geen lactose of glutenintolerantie hebt. Verburgh citeert ook buitenlandse bronnen en loopt daarbij keurig voorbij diezelfde academici die internationaal echt niet zoveel voorstellen. Wereldberoemd in Wilrijk betekent nog niet dat je veel in de wetenschappelijke pap te brokkelen hebt, om maar eens een culinaire vergelijking te gebruiken. En tenslotte is Verbrugh afgestudeerd magna cum laude. Men mag er dus van uitgaan dat hij een niet zo onverstandige jonge dokter is. En tenslotte, Verburgh is good looking. Zoals een Gentse hoogleraar interne geneeskunde ooit zei, je kan niet alles hebben: de looks en de brains, en hij buisde zijn mooie studente.
De voorbije jaren zijn talloze urban legends weerlegd. Zout, suiker, alcohol, ketchup, boter, snoep, je kan het zo gek niet verzinnen of ze kregen het label “levensgevaarlijk” opgekleefd.  Allemaal weerlegd. Een zaak is zeker: van leven ga je dood.
Marc van Impe

15:42 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

03 september 2012

Zonder professoren

De Nederlandse Parijzenaar Willem Frederik Hermans schreef ooit in Onder professoren: “Ik heb altijd gelijk”. Hij had gelijk. Het is altijd hetzelfde. Schrijf je een stukje over een belangrijk nieuwsfeit en citeer je een buitenlander dan ben je zowat een landverrader. Hebben wij misschien geen waardevolle wetenschappers? Hoe vaak heb ik die vraag al moeten horen. Natuurlijk wel. Maar die hebben zo hun eigenaardigheden. Zo mail of zend ik minstens eenmaal per week een bericht uit een vaktijdschrift naar een min of meer geleerde professor met verzoek om een reactie. U kunt zelf nagaan hoe vaak onze academici aan het woord wensen te komen. En ik beperk me niet tot de academische speeltuin. Ook in de periferie zijn er heel wat verstandige collega’s van de geleerde vrouw te vinden. Laatst was het weer zover. In de Journal of the American Heart Association stond een artikel over een onderzoek dat uitwees dat de zogenaamde “goede” cholesterol HDL, in combinatie met apolipoproteïne C-III net zo schadelijk is als de verdoemde LDL.  En dat apoC-III diezelfde LDL dodelijk maakt. Scientific American nam het artikel over en noemde het een van de spraakmakende artikels van dit jaar. Niet voor ons Belgisch publiek. “Ik heb dit alles besproken met Dr D., hier gekend als de man van  de studies,” meldt ons de ziekenhuiswoordvoerder. “Hij ziet geen meerwaarde in de studie, en denkt ook dat dit de meeste medici niet zal interesseren.” Ach, zegt de geleerde vrouw, trek het je niet aan en ze citeert Mahatma Ghandi: eerst negeren ze je, dan lachen ze je uit, dan bestrijden ze je en dan win je.” Gandhi citeerde op zijn beurt Schopenhauer die zei: “Elke waarheid doorloopt drie stadia voor ze erkend wordt. Eerst wordt ze belachelijk gemaakt. Vervolgens wordt ze bestreden. En tenslotte wordt ze als vanzelfsprekend geaccepteerd.”  En de Amerikaanse vakbondsman Nicholas Klein voegde daar aan toe: "En bouwen ze monumenten voor je.” We bevinden ons dus in goed gezelschap.  Zonder professoren.

Marc van Impe

11:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)