08 november 2017

Orde blijft ondoorzichtig, artsen pikken dit niet


Meer dan driekwart van de artsen die wij ondervraagden wil dat de Orde doorzichtiger handelt en partijen in een geschil op de hoogte houdt. Maar eerst dit: Ik word aangesproken op mijn column over het seksisme in eigen land. Waar ik het vandaan haal om de reputatie van een gerenommeerde Alma Mater door het slijk te halen? Ach, België heeft zijn eigen Harvey Weinstein, en in het Vlaams luistert hij naar de roepnaam Walter.


De internationaal gereputeerde psychiater en hoogleraar aan de KULeuven Walter Vandereycken (68) moest vijf jaar geleden opbiechten dat hij twintig jaar lang geheime seksuele relaties had met zijn vrouwelijke patiënten. Geen enkele van zijn collega's was niet op de hoogte, zo bleek achteraf, maar een voor een lieten de christelijke zielenknijpers het na in te grijpen. Vandereycken, de zogenaamde specialist eetstoornissen die blijkbaar leed aan een aantal seksuele en morele stoornissen hield altijd vol dat die relaties er altijd met wederzijdse toestemming kwamen, zijn slachtoffers spraken dat resoluut tegen.


Eens te meer kwam de zaak uit via de media. Kristien Hemmerechts schreef eerst een verhaal over een anorexiapatiënte. Dan bracht een reportagemaker van het Eén programma Terzake de zaak uit. Vandereycken die een mooie carrière uitgebouwd had als professor en psychiater, bleek in realiteit al twee decennia als een seksueel roofdier over de campus in Tienen en Leuven te zwerven.


‘Ik ben een relatief bekend persoon en heb een lange carrière achter de rug. Maar er zit een heel donkere bladzijde aan waar ik ook moreel in de knoei mee lag', vertelde hij. ‘Ik zat privé in een crisis en werd verliefd op een patiënt. Meteen heb ik die therapie stopgezet en ben ik een kortstondige, geheime relatie begonnen. Nadien gebeurde dat opnieuw. Ik ben toen zelf in therapie gegaan.' Het klinkt Spacey-achtig, vol zelfbeklag, met halve excuses, niet helemaal zijn schuld. De zonde is een remspoor dat in de witwas verdwijnt. Dertien jaar later werd hij opnieuw verliefd. En opnieuw op een patiënt.


‘Er speelden zich een aantal crisissen af waardoor die vrouw dringend opgenomen moest worden. Ik heb haar meermaals naar het ziekenhuis gebracht en ben toen ook opnieuw in therapie gegaan. Het was fout.' De psychiater voelde zich naar eigen zeggen enorm schuldig. ‘Ik heb brokstukken gemaakt die ik nooit meer kan lijmen, ik kan de klok niet meer terugzetten.' Vandereycken was "vastgelopen". "Als mijn geloofwaardigheid weg is, zal ik net voor mijn pensioen de consequenties daarvan aanvaarden."


Uiteraard hield hij vol dat zijn seksuele handelingen altijd met wederzijdse toestemming gebeurden. De Broeders Alexianen in Tienen, waar Vandereycken twintig jaar afdelingshoofd van de psychiatrische kliniek was, wisten zoegnaamd van niets. Nochtans waren tal van collega's al jarenlang op de hoogte van het misbruik. Sterker nog, onder druk van bevriende artsen was hij in het verleden in therapie gegaan. Maar niemand vond het nodig de Orde te waarschuwen. Niemand nam maatregelen. Niemand bood excuses aan. De toenmalige Leuvense rector Mark Waer verdween in het zand van de vergetelheid.


"Ik heb fouten begaan maar kan de klok niet terugzetten. Het begon twintig jaar geleden toen ik in een privékliniek verliefd werd op een patiënte. Ik heb toen de therapie stopgezet en een kortstondige relatie gehad. Daarna heeft dat zich herhaald en ben ik nog verliefd geworden op patiëntes. Er stelde zich daarbij een belangrijk probleem: dat van de afhankelijkheid. In welke mate kan iemand ja of neen zeggen?", erkent Vandereycken. Het is alsof je de reportage over Harvey Weinstein leest: een ex-patiënte zei dat de psychiater met de grenzen speelde van wat kan en niet kan. "Zo moest ik hem aanspreken met Walter, moest het licht uit tijdens de therapie en kwam hij naast me zitten. Ik voelde me zeer oncomfortabel, zeer onveilig. Ik was bang."


Geert Dom, de toenmalige voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Psychiaters, reageerde geschokt. Volgens hem kon dit deontologisch gezien helemaal niet door de beugel, onder welke vorm dan ook. Hij pleitte voor de invoering van een wettelijke meldingsplicht voor hulpverleners die weet hebben van misbruik door collega's, zoals in Nederland. Ook de procedure bij de Orde der Artsen moest transparanter. De Orde moest de mogelijkheid krijgen patiënten te informeren over het verloop van de procedure en de sancties.


Wij vroegen onze lezers of zij van mening waren dat de Orde der Artsen moet hervormd worden. 72% van de artsen, in Noord en Zuid, zijn die mening toegedaan. 76 % van de artsen vindt ook dat de wie een klacht indient bij de Orde van het verloop van de behandeling op de hoogte moet gebracht worden.


Mijn gesprekspartner is het daar absoluut niet mee eens. Hij en ik kennen menig psychiater die zich aan Freudiaanse vrijpostigheden te buiten gaat. In 2012, het jaar van de zaak Vandereycken waren er in de loop van de voorbije vijftig jaar amper een zestigtal klachten binnengekomen over seksueel misbruik. Dat lage aantal zou het gevolg kunnen zijn van de weinig doorzichtige procedure, aldus de Orde toen. Er is ondertussen nog niets veranderd. Vandereycken zette aanvankelijk zijn activiteiten verder in de groepspraktijk Crescendo in Kessel-Lo.


De Orde besliste pas in 2015 dat Vandereycken nooit nog als arts mag werken. De Orde der Artsen zegt dat ze met deze uitspraak nadrukkelijk de kant van de slachtoffers koos. Dr. Walter Vandereycken staat nog steeds erkend als neuropsychiater met privé praktijk in Kessel-Lo. Ondoorzichtigheid lijkt me een onnauwkeurige omschrijving.

Marc van Impe


Bron: MediQuality

08:59 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

07 november 2017

Nieuw in de Kanaalzone: belasting op een vrij beroep


Als vrij beroeper maak je een en ander mee. Ik heb ooit in een gemeente gewoond waar je belasting op schilderijen moest betalen. Eenmaal per jaar kwam een agent langs en telde het aantal kunstwerken aan de wand. Nu woon ik een stadje aan de Zenne waar de burgemeester het te bont maakt. Ik word namelijk belast op mijn economische bedrijvigheid.


Daarvoor moet ik mijn bedrijfsoppervlakte mededelen, het vermogen van mijn motoren in kW, mijn warmtevermogen, het aantal maanden activiteit die ik per jaar heb, mijn opslagcapaciteit in ton/m3, mijn opslagcapaciteit in liter en krijg ik ook nog een ambtshalve aanslag.


Vervolgens moet ik "de verschuldigde belasting op basis van de oppervlakte vergelijken met de belasting die wordt berekend op basis van de andere parameters, de belasting is dan gelijk aan de grootste van de twee". Letterlijk! Ik bel de stem achter de dienst Financiën en zeg dat ik in de 45 jaren dat ik met de pen en het woord mijn brood verdien nooit zoiets onnozels heb meegemaakt. Tja, de man weet het ook niet. De Stad beslist, hij voert uit.


"Wij baseren ons op de gegevens van de kruispuntbank," zegt hij, "u hebt als zelfstandige een ondernemingsnummer dus bent u een bedrijf, dus betaalt u € 125 belasting. Voor opmerkingen, wendt u zich tot de burgemeester." "Maar mij geleerde vrouw heeft ook een vrij beroep, dus een ondernemingsnummer," zeg ik. "Dat betekent dat ook zij vanaf volgend jaar diezelfde belasting zal betalen," zegt de brave man. "Elk vrij beroep is vanaf nu een bedrijf en moet stedelijke bedrijfsbelasting betalen." Mijn accountant valt van zijn stoel. "Ik wist niet dat dit nog bestond," zegt hij. "Het werd pas ingevoerd," zeg ik.


In mijn dorp aan de rivier in de Ardennen bestaat er een taks op beeldschermen. Als ze tenminste los van de computer staan. Een taks op laptops, iPads of smartphones hebben ze daar nog niet bedacht.


De wondere wereld van de fiscaliteit verbergt veel creatieve denkers. De paar honderd dokters van Vilvoorde zijn gewaarschuwd: volgend jaar komt er € 125 belastingen bij. De burgemeester heet niet voor niets de Bonte Hans.

Marc van Impe


Bron: MediQuality

10:56 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

04 november 2017

Een nieuwe discipline: Eugenembryonics


Deze week heeft de jaarlijkse vergadering van de American Society for Reproductive Medicine plaats. Bij die gelegenheid werd door artsen en wetenschappers de stelling geponeerd dat het testen van embryo's op de vatbaarheid voor aandoeningen als Alzheimer, ethisch gerechtvaardigd zou zijn. Dat heet dan de "reproductieve vrijheid" van ouders. Wetenschappers worden steeds meer bedreven in het selecteren van embryo's voor implantatie. Ze willen de grenzen verleggen.


In de toekomst zal er onvermijdelijk een discussie op gang komen over de vraag of deze praktijk legaal of illegaal moet zijn. Overheden zullen hierover referenda houden. Niet alleen analyseert men nu al de data van grootschalige populatiestudies om aan de hand daarvan een algoritme uit te werken dat het risico op een aangeboren chronische, genetische ziekte helpt te berekenen, het probleem is dat dezelfde tools ook gebruikt kunnen worden om grootte, gewicht, huidskleur of zelfs intelligentie te programmeren. Alhoewel de juistheid van deze polygene risicoscores nu nog twijfelachtig is, bestaat het risico dat omwille van een paar oppervlakkige eigenschappen bepaalde embryo's wél en andere niet worden uitgekozen.


Ik zag ooit Gattaca, een Amerikaanse sciencefictionfilm uit 1997 onder regie van Andrew Niccol. Alles in Gattaca draait om DNA profiling. Vanaf je geboorte is er bekend wat je mogelijkheden zijn, of vooral wat niet. De hoofdpersoon Vincent is een ouderwetse liefdesbaby van ouders die dachten dat het wel los zou lopen en die kozen voor de natuurlijke weg: seks dus en niet de optie voor genetische manipulatie. Ondanks een schijnbaar goede gezondheid – op een oogafwijking na – is in het DNA van Vincent een ernstige hartkwaal zichtbaar, waardoor zijn wensdroom buiten bereik ligt: een ruimteschip naar Saturnus besturen.


Dan ontmoet Vince ene Jerome, die bij een ongeluk een dwarslaesie opliep. Jerome ruilt met Vincent zijn identiteit, waardoor deze laatste kan worden toegelaten tot de astronautenopleiding van de Gattaca Corporation, en geeft Vincent zelfs lichaamsmaterialen (zoals haar en bloed) en een geluidsopname van zijn hartslag, wat hem door alle tests heen loodst. Als een paar dagen voor de lancering de missieleider vermoord wordt en men op de plaats des onheils een echte wimper van Vincent vindt, begint de echte film. "Er is geen gen voor de menselijke drijfveer" is het motto van Gattaca.


In Silicon Valley doet Genomic Prediction (http://genomicprediction.com/) wat in Gattaca nog fantasie is, en test nu al embryo's welke voor IVF in aanmerking komen en welke in de diepvries zullen blijven. Een van de ziekten waarop GP focust is diabetes Type 1, maar ook andere meer zeldzame ziekten, zoals cystische fibrose, een neurotische persoonlijkheid, of een dwerggroei worden opgespoord. Dergelijke "polygene risicoscores" worden nu reeds gebruikt in direct tot consument gerichte gentesten, zoals 23enMe (https://www.23andme.com/ ) die klanten vertellen wat hun genetische kans op overgewicht is.


Een volwassene kan met die wetenschap doen wat hij wil, maar een embryo is overgeleverd aan de pipet van de geneticus. De wetenschappers staan op het punt om deze "pre-implantatietests" algemeen in te voeren, nu ze steeds verfijnder worden.


Nu komt de clou! Die wetenschappelijke vooruitgang is te danken aan een groeiende stroom van genetische gegevens die continu uit grote populatiestudies gezeefd wordt: lees uit elektronische medische dossiers, ziekenhuisdata, epidemiologische onderzoeken en ook apps. Dat zorgt voor een controversiële kant aan het eHealth-gebeuren, zegt Nathan Treff, de topwetenschapper van het bedrijf, die samen met de oprichters van Genomic Prediction Stephen Hsu (foto), een natuurkundige die ook vicepresident Research is aan de Michigan State University, en de CEO Laurent Tellier, een Deense bio-informaticus die we in Brussel ontmoetten.

a1.png

Zowel Hsu als Tellier zijn nauw betrokken geweest bij een project in China dat de genomen van wiskundige genieën opvolgt, in de hoop licht te werpen op de genetische basis van het IQ. Als die informatie over een embryo wordt gegenereerd, kan dat tot existentiële gevolgen leiden: wie wordt geboren en wie blijft in een vrieskast.


Het concept van het bedrijf, de preimplantatie genetische tests of ePGT noemt, gebruikt een foto van een ijsberg om het idee over te brengen. "We geloven dat het een standaard onderdeel zal worden van het IVF-proces," zegt Tellier, "net zoals een test voor het Downsyndroom een standaard onderdeel van de zwangerschapsproces geworden is."


Hsu denkt echter al verder. In 2014, Hsu schreef hij een essay met de titel "Super-Intelligent Humans Are Coming," waarin hij beweerde dat volgens zijn selectiemethode het IQ met liefst 15 zou opgekrikt worden. Genomic Prediction verzekert dat het enkel de kans op ernstige afwijkingen wil opsporen, maar Hsu denkt op zijn blog veel verder: "Stel, dat ik je zou kunnen vertellen dat embryo één de grootste zal zijn, embryo twee de slimste, embryo drie zeer antisociaal zal zijn.


Stel dat je voor de keuze staat. Wat doe je dan? Dat is de nabije toekomst van wat wij als beschaving zien. Dit zal hier werkelijkheid zijn ". In 2013 ontstond er een rel toen bekend raakt dat 23andMe een patent gekregen had op een doe-het-zelf DNA-test die ouders zou toelaten zelf de keuze te maken welk donorsperma of –eicel ze wensten te gebruiken, op basis van bv. de kleur van de ogen van de donor. Een interessant detail 23andME is een spin-off van Google, dat datzelfde jaar een akkoord sloot met de Britse NHS voor het gebruik van meer dan een half miljoen patiëntendata afkomstig van de U.K. Biobank, wat bij ons Smals heet.


Die data bevatte van elke vrijwilliger een kaart met ongeveer 800.000 single-nucleotide polymorfismen, of SNP-punten die aangeven waar hun DNA enigszins verschilt van dat van anderen. Daarin, lichaamslengte, gewicht, ziektes, sociaal profiel, opleiding, autobezit tot en met de dagelijkse broodconsumptie. De release veroorzaakte nauwelijks opschudding in de media maar veroorzaakte een ware goudkoorts onder genetici die hun berekeningen moesten actualiseren.


Tenslotte nog dit: ik vroeg Tellier of het waar was dat Nathan Treff, de hoofdonderzoeker van GP, aan diabetes Type 1 lijdt? "Klopt", zegt hij. " Ik herinner mijn partners daar regelmatig aan. Als mijn ouders deze test hadden gedaan, dan zou ik hier nu niet aanwezig zijn," zegt Treff, een bekroond expert op het gebied van diagnostische technologie, die meer dan 90 wetenschappelijke papers heeft geschreven. De man heeft ook nog gevoel voor humor.


Onderstaande grafiek toont hoe Amerikaanse artsen tegenover ePGT staan.

a1.png

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

 

 

14:37 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)