14 augustus 2017

Broeders van Liefde straks ketters?

 
Het is al eerder gebeurd dat een gerespecteerde kloosterorde van de ene dag op de andere in ongenade viel. Een beetje paus deinst niet terug voor radicale maatregelen zoals excommunicatie. In 1773 hief Paus Clemens XIV via de bul Dominus ac Redemptor de Jezuïetenorde op omdat ze zich niet schikte. Het Vaticaan dreigt nu met een uitsluiting van de Belgische tak van de Broeders van Liefde omwille van hun euthanasiestandpunt. Ik schreef het eerder al: euthanasie wordt een discussiepunt deze zomer.

Tot de lente van dit jaar weigerden de Broeders van Liefde in al hun instellingen, wereldwijd, euthanasie. Maar in maart besliste het bestuur van de Belgische groep van de Broeders van Liefde dat met name in de psychiatrische centra van die groep nu toch euthanasie mogelijk werd, zelfs voor wie niet-terminaal is. Waar vroeger de patiënt steeds doorverwezen werd naar een andere plaats, gold die regel niet langer mits het respecteren en toepassen van de zorgvuldigheidseisen. De brief en de visietekst waren ondertekend door Raf De Rycke, de voorzitter van de raad van bestuur van de groep, en Koen Oosterlinck, gedelegeerd bestuurder. Dat zijn twee leken, die zelf dus geen deel uitmaken van de Orde. De Rycke was jarenlang de rechterhand van broeder René Stockman, toen die de groep op Belgisch niveau voorzat. Die is nu generaal-overste van de congregatie in Rome en keurde die koerswending uitdrukkelijk af. De Belgische bisschoppen waren diplomatischer en riepen op tot "grote terughoudendheid en volgehouden dialoog" betreffende euthanasie bij ondraaglijk psychisch lijden.


Eerder had de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging aan de alarmbel getrokken: in ons land zou het gros van de psychiatrische patiënten geen euthanasie kunnen krijgen. De Humanisten wilden daarom in België aparte ‘euthanasieklinieken' oprichten. Zorgnet Vlaanderen, waar de instellingen van de Broeders bij aangesloten zijn, had daar negatief op gereageerd. "De voorzieningen aangesloten bij Zorgnet Vlaanderen passen de euthanasiewet wel degelijk toe," reageerde Peter Degadt, toen gedelegeerd bestuurder van Zorgnet Vlaanderen. "Het is onjuist te blijven verkondigen dat onze voorzieningen verboden worden de wet toe te passen. Het is bovendien unfair tegenover de honderden zorgverstrekkers, artsen, verpleegkundigen, ethische commissies die in de concrete praktijk gestalte geven aan menswaardige zorg bij het levenseinde. Waar ligt dan wel het verschil?… Een boekje opstellen met voorschriften van wat wel en wat niet mag, is simplistisch en dekt de complexe realiteit niet. Daarom is – meer dan ooit – een ethische visie de leidraad. In die ethische visie vertrekken wij van een solidair mensbeeld. Euthanasie is voor ons niet uitgesloten, maar de laatste keuze.


…En inderdaad, euthanasie "op verzoek" van een psychiatrische patiënt, daar zijn we niet zo voor te vinden. Menig psychiater kan voorbeelden aanhalen van patiënten die om euthanasie vroegen en, na behandeling en begeleiding, komen bedanken dat er op hun toenmalige vraag niet werd ingegaan." De Broeders van Liefde maakten eind april bekend dat ze hun visie over euthanasie hadden bijgesteld. Vanaf dat moment konden psychiatrische patiënten binnen hun instellingen euthanasie aanvragen, ook al waren ze niet terminaal ziek. De Belgische tak van de Broeders van Liefde benadrukte toen wel dat bescherming van het leven het uitgangspunt bleef.


De Congregatie voor de Geloofsleer in het Vaticaan noemt de euthanasienota van de Broeders van Liefde in België nu onverenigbaar met de leer van de kerk. Broeder René Stockman krijgt wat hij gevraagd heeft en moet nu de nodige maatregelen nemen. De Broeders Van Liefde krijgen een maand de tijd om een geschreven verklaring te ondertekenen waarin ze hun volledige instemming met de katholieke leer bevestigen, en dat ze hun visietekst herzien. Indien niet, dreigen de bestuurders persoonlijk uit de orde te worden gezet. De Belgische instellingen van de Broeders van Liefde zouden zich dan ook niet meer katholiek mogen noemen. Volgens Geert De Cubber, journalist bij het weekblad Tertio, is dit een zware sanctie. Hij noemt de reactie van het Vaticaan "profetisch", in de lijn der verwachtingen. "In de ogen van de Kerk is de mens niet geplaatst om zelf een einde aan het leven te maken. Euthanasie is een uitzonderlijk heikel punt binnen de Kerk."


Maar de dreigementen van het Vaticaan maken niet de verwachte indruk. In een reactie zegt bestuurder Matthias Devriendt dat hij eerst intern wil afstemmen met iedereen die bij de zaak betrokken is. "Pas als iedereen zijn zeg heeft kunnen doen, zullen we naar buiten komen met ons antwoord." Hij neemt alvast zijn tijd: in de zomer wordt er geen raad van bestuur bijeengeroepen, zodat de kwestie pas besproken zal worden op de volgende vergadering, in september.


Of het effectief tot een scheuring zal komen valt te betwijfelen. Raf De Rycke zei in mei in De Standaard dat dat zeker niet de bedoeling is. "De Broeders van Liefde zijn een congregatie naar pauselijk recht en dus zijn ze canoniek verantwoording verschuldigd aan het Vaticaan. Maar het bestuur van de psychiatrische centra zit in een vzw, en dus kan het Vaticaan niet op hun werking ingrijpen", zei De Rycke toen. Waarschijnlijk komt het tot een de facto compromis zoals dat bestaat voor kwesties als echtscheiding, contraceptie en abortus. In naam zullen de broeders de katholieke leer volgen, in de instellingen gaan de artsen met de grootse discretie tewerk. Van alle bedden in psychiatrische ziekenhuizen in ons land is 60 procent in handen van de Broeders van Liefde. Ze stellen hier zowat 12.000 mensen te werk. Hun instellingen zijn Sint-Amandus Beernem; Sint-Kamillus Bierbeek; Multiversum Boechout-Mortsel; het Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain Gent; Sint-Alexius Grimbergen; de Zoete Nood Gods Lede; het St.-Bernard Manage; het Saint-Martin Dave; het Asster Sint-Truiden; de Psychiatrische Kliniek Alexianen Tienen; Sint-Jan-Baptist Zelzate, en de woonzorgcentra Huize Sint-Arnold Beernem, Mariatroon Dendermonde, Huize Nazareth en Sint-Alexius Tienen en Klooster-Rustoord Sint-Jan in Zelzate.


Marc van Impe

Bron: MediQuality

16:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

13 augustus 2017

Eet geen yoghurt in een Vlaams ziekenhuis


In Frankrijk kan je kiezen welke wijn je bij je lunch krijgt. Hoe het daar gaat leest u in een vakantiebijdrage hiernaast. In Vlaanderen mag je blij zijn dat je kan kiezen tussen plat- of spuitwater. Hier is het in onze ziekenhuizen culinair gezien een ramp. Knack publiceert deze week het rapport van het FAVV over de kwaliteit van onze ziekenhuiskeuken: 38 ziekenhuizen of 1 op de 3 kregen een slecht rapport - een even slechte balans als vijf jaar geleden. Op de gevangeniskeukens na scoorde in 2016 geen enkele ander type grootkeuken (zoals ook die in scholen, kinderopvang, melkkeukens, rusthuizen) zo slecht.


Vlaanderen telt 116 ziekenhuiskeukens die zelf voedsel bereiden. Maar de regel wat we zelf doen, doen we beter, geldt hier niet. Dat blijkt uit het tweejaarlijks rapport van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV). Dat controleert, aan de hand van verschillende checklists, onder meer de infrastructuur, inrichting en hygiëne van de keukens, de traceerbaarheid van producten, en allerhande administratieve verplichtingen. Dominique Vandijck, directeur kwaliteitsbeleid van de Vlaamse ziekenhuiskoepel Zorgnet-Icuro is verrast maar er is geen reden voor paniek: 'Patiënten hoeven niet bang te zijn: het eten in Vlaamse ziekenhuizen zal hen niet nog zieker maken. Ja, je kunt er al eens een potje yoghurt aantreffen dat over datum is. Maar de kans is minimaal dat je een maag-darmontsteking door besmet voedsel oploopt. ' Tiens, in Kortrijk trof de inspectie in 2014 'diverse vervallen yoghurtpotjes' aan, 'vervallen kaas en beschimmelde room'. En in de Izegemse Sint-Jozefskliniek bleek dan weer de yoghurt te warm (11,8 °C); om diezelfde reden nam het voedselagentschap in het AZ Delta in Roeselare yoghurtpotjes in beslag. In het Sint-Andriesziekenhuis in Tielt stond yoghurt met een verstreken TGT-datum in de koelkast van een afdeling. Op dessertjes in de patiëntenkoelkast ontbrak dan weer de houdbaarheidsdatum. Ook in het psychiatrisch ziekenhuis Gezondheidszorg H. Familie in Kortrijk trof de voedselinspectie 'diverse vervallen yoghurtpotjes in ontbijtkarren en afdelingsfrigo's' aan. Verder lag er in een afdeling 'vervallen kaas in grote frigo' en 'beschimmelde vervallen room'.


De bewaartemperatuur is een van de belangrijkste aandachtspunten. Wat blijkt? 17 Vlaamse ziekenhuiskeukens zondigden tegen de temperatuurnorm voor gekoelde levensmiddelen; 4 keukens overtraden de norm voor diepvriesproducten. Enkele voorbeelden. Tijdens een inspectie bij het Imeldaziekenhuis in Bonheiden troffen de inspecteurs een half karton consumptie-ijs aan dat meteen moest vernietigd. In het Centrum voor Psychotherapie in Kapellen troffen de inspecteurs in een koelvitrine couscoussalade aan op 12,3 °C. In het Koningin Elisabeth Instituut in Oostduinkerke bleek de temperatuur van gesneden groenten te hoog, net zoals die van de diepvriescel in de warme keuken. Op Campus Gasthuisberg en Campus Pellenberg van het UZ Leuven gold hetzelfde voor de temperatuur van de saladbars. In het AZ Monica in Deurne werden bereide producten, zoals de zalmsalade, niet snel genoeg gekoeld. In 12 Vlaamse ziekenhuiskeukens werden bedorven levensmiddelen aangetroffen. In het AZ Sint-Elisabeth in Zottegem vond het FAVV 3 pakken gerookte kalkoenreepjes die al een dag vervallen waren. Ook in het AZ Diest bleken 2 stukken gebakken vleeskoek 'met 1 dag overschreden'. Nog andere delicatessen waren over tijd: gerookte zalm in de Sint-Jozefskliniek in Izegem (2 dagen over tijd), 1 pak knolselder en 2 porties pudding op de Campus Reepkaai van het AZ Groeninge in Kortrijk en een verpakking van 1 kilo koolsla (3 dagen over tijd) in het AZ Lokeren. In de koude keuken van het AZ Delta, Campus Menen was een 'stuk vlees' zelfs vier dagen over tijd. Vers voedsel is dus geen garantie, maar voeding uit blik al evenmin. De besmetting begint al bij de opening van het blik. 7 Vlaamse ziekenhuiskeukens overtraden die norm. Zoals het Gentse AZ Jan Palfijn, site Watersportbaan waar de pin van de open vuil was. Zelfde vaststelling in het Imeldaziekenhuis in Bonheiden en het AZ Lokeren. Maar er is meer. Het FAVV stelde in liefst 33 Vlaamse ziekenhuizen vast dat de keukeninstallaties smerig waren. Zo noteerde een inspecteur bij de Leuvense Campus Oude Baan van het UPC Sint-Kamillus: 'Broodkeuken: frigo vuil, vensterbank raam stoffig, in hoek, snijmachine opgedroogde resten. Ziekenhuiskeuken: rubbers diepvriezer vuil, plint onderaan kast kapot.' Bij de Bundeling Zorginitiatieven Oostende bleek de magnetron in de warme keuken vuil en was het schoonmaakmateriaal in afwasruimte 'niet proper'. In het AZ Zeno, Campus Blankenberge, vertoonde het rubber van de koelkast in de cafetaria schimmelvorming. Op de wielen van sommige voedselkarren zat roest. Uit dat inspectieverslag: 'Alle ruimtes zijn verouderd, tegels aan de muren vertonen barsten, deuren vertonen verfafschilfering, radiators vertonen roestvorming (...) in de koude keuken zijn de tegels gebarsten en is de muur op verschillende plaatsen vuil.' In de Izegemse Sint-Jozefskliniek bleken de magnetrons in de cafetaria en op een afdeling 'niet proper'. Daar zag de controleur ook 'stofvorming ter hoogte van de ventilator in de afwaskeuken' en 'schimmelvorming ter hoogte van het plafond aan de transportband'. In het Psychiatrisch Centrum Sint-Hiëronymus in Sint-Niklaas was het rubber van het koelelement in het restaurant bevuild, in het AZ Delta, Campus Wilgenstraat in Roeselare troffen de inspecteurs vuile magnetrons en roestvorming in de warme keuken aan. In het Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg in Antwerpen noteerde het FAVV: 'Heel wat voedingsresten op de keukenkasten, microgolfoven, croque-ijzer, broodrooster, in de lades en op het kookmateriaal/servies.'


De op een na meest frequente inbreuk is de 'contaminatie' van levensmiddelen. 28 Vlaamse ziekenhuiskeukens overtraden die norm. In een koelcel van het Imeldaziekenhuis Bonheiden werden, bereide producten niet afgedekt. 'Er staan eveneens vuile producten en karton in deze koelcel.' Verder noteerde de inspecteur dat in het restaurant en in de koelcel soep op de grond werd gezet, niet afgedekt. In het AZ Zeno, Campus Blankenberge bleek de rooster van de ventilator in de zuivelkoelkast vervuild. In het Leuvense Heilig Hartziekenhuis drupte water van de airconditioning op de verpakkingsmachine van de charcuterie. Bij het Psychiatrisch Centrum Sint-Hiëronymus in Sint-Niklaas stelde het FAVV vast dat de siliconen aan de werktafel van de vaatwasser beschimmeld waren en de airco in de vaatwasruimte bevuild. En in het Medisch Centrum Kaai 142, een hulpdienst in de Antwerpse haven, stonden op een schap aan een keukenwand voeding, verpakkings- en kookmateriaal en boodschappentassen door mekaar. Op een schap naast de voeding trof het FAVV zelfs een spuitbus tegen mieren aan. Vijf jaar geleden leidde het verslag van het FAVV tot parlementaire vragen. Volgens Dominique Vandijck is het de fout van het personeelsbeleid: 'De verhouding verpleegkundigen/patiënten is nergens in Europa, op Spanje na, al zo laag als in België. Moet er op de personeelsuitgaven bespaard worden, dan komen logischerwijze eerst de niet-zorgdepartementen aan bod, zoals de keukens. Ook op de vorming, training en opleiding van het keukenpersoneel wordt gemakshalve sneller bespaard.' Ook is de infrastructuur van de Vlaamse ziekenhuizen is relatief verouderd. Ten slotte wijst Vandijck op het klassieke argument: de 'budgettair precaire tijden'.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

13:52 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

11 augustus 2017

Het ei van fipronil: communicatie

 
"De vraag is: wie was er allemaal op de hoogte van de ontdekking van fipronil, begin juni? Als, zoals de procedures voorschrijven, de ministers van Landbouw en Volksgezondheid op de hoogte waren, hebben Willy Borsus (MR) - toen nog minister, nu Waals minister-president - en Maggie De Block (Open Vld) een probleem: dan moeten ze hun politieke verantwoordelijkheid nemen, want dan zijn ze medeplichtig aan het gebrek aan informatie. In 1999 zijn Pinxten en Colla ook moeten aftreden. Waren de ministers niet op de hoogte, dan draagt het hoofd van het FAVV een kolossale verantwoordelijkheid.”


Freddy Willockx, sp.a'er en in 1999 als regeringscommissaris belast met het oplossen van de dioxinecrisis, heeft bloed geroken. "In dat verband denk ik dat het rapport van de federale ombudsman opnieuw naar boven zal komen. Dat rapport maakte, eind juli, melding van aanwervingen bij het FAVV die niet volgens de regels verliepen. Het rapport wijst op een malaise bij het personeel, en dat kan een voedingsbodem zijn voor een slechte werking."


Communiceren is niet de sterkste kant van onze overheidsinstellingen. Zeker niet als het gaat om de volksgezondheid en de voedselveiligheid. Dat komt omdat de ambtenarij achttien jaar na de dioxinecrisis nog altijd niet geleerd heeft hoe men echt communiceert. De ambtenarij houdt het liever bij achterkamertjesoverleg met zogenaamde experts, niet zelden professoren die aan wetenschappelijke anemie lijden, en zich dan maar bezig houden met geven van zogenaamd technische adviezen die niet zelden de houdbaarheidsdatum allang overschreden hebben en op zijn best nutteloos zijn. De zogenaamde Hoge Raden zijn verworden tot seniorieën voor academici, waar het jonge personeel enthousiast zijn best doet om er nog wat van de maken, terwijl de oude sasa's bij een kopje thee en een speculaasje mijmeren over wat ze gemist zouden kunnen hebben. Dat geldt net zo goed voor antibioticabeleid, kippeneieren als varkensvlees.


In dit geval is de politieke niet de gezondheidsschade niet te overzien. Het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) was al bijna twee maanden op de hoogte van de aanwezigheid van fipronil in eieren van kippenkwekers. De academici zijn met vakantie, de communicatie liet men over aan een woordvoerster, terwijl de verantwoordelijke ministers in reces zijn. De schade gaat veel verder de Benelux: de Duitse minister van Landbouw Christian Schmidt heeft zich al gemeld bij de Belgische minister van Landbouw Denis Ducarme (MR). Het Verenigd Koninkrijk en andere landen zullen volgen.


Misschien kan Ducarme advies vragen aan baron dierenarts Piet Vantemsche, die bracht het van veterinair inspecteur tot de dioxinecrisis van 1999 tot kabinetschef van de toenmalige minister Karel Pinxten. Hoe die crisis is afgelopen weten we. Vantemsche weet dat ook: hij werd er in 2002 na zijn boetetocht naar Compostella ervoor beloond met de functie gedelegeerd bestuurder van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), en vanaf 2006 administrateur-generaal van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten. In 2007 was hij interministerieel commissaris influenza. En als klap op de vuurpijl werd Vanthemsche (onder) datzelfde jaar voorzitter van de Belgische Boerenbond. Als er één expert is in de ons-kent-ons-techniek dan is het wel deze Aalstenaar die de "architect van het ketenoverleg" genoemd. Dit is een overlegorgaan waar de landbouworganisaties, de voedingsindustrie en de detailhandel elkaar ontmoeten, problemen bespreken en naar oplossingen zoeken. Gelijk kan hij naar een Europees compromis werken want sinds 21 december 2015 is hij voorzitter van het European Food Centre. Als er iemand weet wat een ‘afgesproken EU-grenswaarde' is en wat ‘geen gevaar voor de volksgezondheid' dan is hij het wel. Piet Vanthemsche roept ondertussen op om wat vertrouwen te hebben in het FAVV, "dat zelf wel zal weten wanneer het wat kan communiceren".


Dit moet het soort rustige vastheid zijn, waar Herman Van Rompuy, zijn vroegere baas, het over had. Ergens stelt het mij gerust dat hij en zijn collega's nog altijd niet geleerd hebben dat de consument van vandaag ondertussen al lang op het internet op zoek is gegaan naar informatie die ons allen aangaat? Vantemsche en het FAVV, net zoals het gros van de administraties vertrouwen de burger niet. En dat is wederzijds. Vertrouwen kan pas dankzij een open, transparante communicatie, waarbij niets wordt achtergehouden. En kijk, die indruk is er vandaag wel. Daar doen de Willockxen en Calvo's van deze wereld hun voordeel mee.


Ducarme, Borsus en De Block zijn gewaarschuwd.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

09:38 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)