08 februari 2017

Het fabeltje van de emotie-eter

Weer een mythe de wereld uitgeholpen: de emotie-eter bestaat niet. Dat concluderen Peggy Bongers en Anita Jansen, twee Maastrichtse psychologen. Een halve eeuw onderzoek heeft nauwelijks bewijs opgeleverd dat 'emotie-eten', zoals damesbladen en dieetsites ons dat voorspiegelen, wel bestaat. Wat dan weer voor een rel onder wetenschappers zorgt. Klinkt het u bekend in de oren?

De 'emotie-eter' dook in de jaren zestig van de vorige eeuw op als mogelijke verklaring van obesitas. Intussen verrees er rond emotie-eten een complete industrie, met websites, televisieshows, hulpprogramma's en vragenlijsten. Emotionele eters hebben redenen zat om te eten: ze voelen zich neerslachtig of ontmoedigd, ze hebben ruzie gemaakt, ze zijn angstig, ze troosten zichzelf.
Ze houden zichzelf vooral voor de gek, want vragenlijsten of niet, de klassieke 'emotionele eter', die bij neerslachtigheid meteen grijpt naar snacks, zoetigheid en ander troostvoedsel, blijkt vooral een fabel en een halve eeuw wetenschappelijk onderzoek heeft nauwelijks overtuigend bewijs geleverd dat er echt mensen zijn die structureel hun zorgen weg eten, stellen de Maastrichtse psychologen Peggy Bongers en Anita Jansen in een overzichtsstudie van 25 eerdere onderzoeken. Het onderzoek verscheen recent in het vakblad Frontiers in Psychology.
De 'emotie-eter' is folklore. 'Het voelt als iets logisch', zegt Bongers in De Volkskrant. 'Maar als je het onderzoekt, blijkt dat mensen die zichzelf een emotie-eter noemen bijvoorbeeld ook te veel eten als ze zich juist goed voelen. Het lijkt erop dat mensen het modewoord 'emotie-eten' aangrijpen als excuus achteraf: ik heb te veel gegeten, maar ja, ik voelde me ook zó ellendig."
Maar uiteraard zijn er tegenstanders die de uitkomst van deze meta-analyse afwijzen. Zij beschuldigen de Maastrichtenaren ervan aan cherry picking gedaan te hebben.
Zo zouden ze selectief hebben gewinkeld in de literatuur. 'Bovendien verwarren ze positieve met negatieve emoties. Emotie-eters vallen op doordat ze atypisch reageren op stress. Ze houden bij stress niet op met eten, wat de normale stressreactie is, maar vertonen de afwijking dat ze juist wél gaan eten.'
En dat is een stoornis die gewichtstoename kan geven, legt Sandra Van Strien van Radboud UMC in Nijmegen. Die dan weer de kritiek krijgt dat ze daar zakelijk belang bij heeft want Van Strien heeft auteursrecht op de 'Dutch Eating Behavior Questionnaire' , een meetlijst van eetstijlen die Van Strien in 1986 ontwikkelde.
Aan iedere persoon die hem invult, verdient ze iets. Die vragenlijst wordt in meer dan duizend wetenschapsartikelen aangehaald, werd in vijftien talen vertaald en is goedgekeurd door het Nederlands Instituut voor Psychologen. De vragenlijst zou de voedselinname voorspellen - als je je maar richt op de invullers met de extreemste antwoorden. Bongers en Jansen: wat moet je nou met een vragenlijst die meestal niet werkt?


Eén zaak is zeker: de discussie wekt veel emotie op.

Marc van Impe

Bron: MediQuality


Meer info:
http://journal.frontiersin.org/article/10.3389/fpsyg.2016...

16:15 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

16 januari 2017

PVDA roept op tot pogrom

 

Ik zit op het terras van het eiland als Cohen op Hydra en lees Homo Deus uit de bibliotheek van mijn gastheer. Ik bracht hem Graailand mee van de gewezen maoïst Peter Mertens, de compagnon de route van dr. Van Duppen, die zich warm loopt om zijn lange mars door de instellingen te maken. De aanzet is gegeven: een oproep aan de sympathisanten van de PvdA om Maggie De Block ongezouten hun mening te geven. Sommige “patiënten”, 41 om precies te zijn op het ogenblik dat ik dit schrijf, wensen de minister een enge ziekte toe waaraan ze liefst pijnlijk mag bezwijken. Operatie karaktermoord is tot zover geslaagd. De reguliere media hebben toevallig net die boodschappen overgenomen en dus nog eens herhaald waardoor het lijkt alsof de minister bedolven wordt onder een golf van boze nieuwjaarswensen.


De tijden zijn veranderd. De methode blijft dezelfde. De communistische theorie van mass media werd al in de 19de eeuw beschreven door George Hegel en later verfijnd door Karl Marx en Friedrich Engels. Lenin en Trotsky pasten ze in de praktijk toe. Begin geen lastercampagne in je eigen media maar gebruik de hefboom van de bourgeois pers. Het is zo dat ze de hervormer en socialist Kerensky ten val brachten, het is op dezelfde manier dat ze De Block voetje willen lichten. Dezelfde Soviet Theory of Mass Communication werd door de 45ste president Trump gebruikt. Hij hoefde de media niet voor zich en zijn programma in te nemen, hij nam de politiek correcte journalisten bij de elleboog en leidde ze naar de door hem gewenste richting. De fantasie wordt op 20 januari werkelijkheid. Het leven is een illusie en het politiek bedrijf is navenant.
Homo Deus is een boek dat ik u allen wil aanraden, een fascinerend boek over hoe wij allemaal in illusies leven.


De Israëlische historicus Yuval Noah Harari (1976) vertelt op een begeesterende wijze hoe het humanisme dat we sinds de verlichting dachten te hebben uitgebouwd tot het basisprincipe waarop onze humane orde moet gebaseerd zijn, verkruimeld is en hoe we nu bij het begin van de 21ste eeuw geconfronteerd worden met de nieuwe mens die daarvoor in de plaats komt. Harari schuwt de grote uitspraken niet: de mens heeft zijn dominante positie op aarde echt niet aan zijn intelligentie te danken. Dat de mens reeds één miljoen jaar het intelligentste dier op aarde is, is een illusie en de geschiedenis bewijst dat.


Wat ons onderscheidt van de andere zoogdieren is dat we gemeenschappelijke illusies kregen, ons konden organiseren in groepen die groter zijn dan de paar honderd mensen die we persoonlijk kennen en dat we ons dus met vreemden kunnen associëren. Chimpansees kunnen óók goed samenwerken, maar hun groep kan nooit groter worden dan het aantal dieren dat zij persoonlijk kennen. Maar chimps hebben geen god, geen ideologie, delen geen illusies en hebben ook geen gemeenschappelijk streven. Een aap dient geen hoger doel. Dat stukje genetische afwijking wordt nu epigenetisch versterkt door de sociale media die de massamedia vervangen hebben.


Massamedia zijn altijd voor het groteske gegaan: voor moord en doodslag, brand, rampen, politieke hanen en Houdini's, voor leiders, dus niet voor de waarheid. Niet voor het bedachtzame, het essay; de reflectie, de humor. Dat verklaart het succes van Facebook, Snapchat en Twitter. Als Luther en Calvijn daarover beschikt hadden was het protestantisme nu een wereldgodsdienst in plaats van een verkruimelde verzameling van obsessionele gedachten over de Sola Scriptura. Ik huiver voor ideologieën en godsdiensten die geloven dat alleen het Boek ons alles leert wat nodig is om verlossing van onze zonden te ontvangen. Het Boek wordt het hogere doel. Zo bouw je uiteindelijk een wereldrijk op. Proletariërs aller landen verenigt u. Make America great again. Vive la république. De individuele verantwoordelijkheid verdwijnt. Het ideaal is in de plaats gekomen. De Franse boeren lynchten de lokale markies. De communisten lynchten de grootgrondbezitters. De nazi's de Joden. Ze kenden elkaar niet persoonlijk. Maar de homo deus wantrouwt mensen uit andere sociale klassen en culturen. Onze waarden en overtuigingen omtrent de werkelijkheid zijn in wisselbare illusies die gemakkelijk kunnen verdwijnen omdat ze alleen in gedachten bestaan. We nemen ze serieus omdat andere mensen hetzelfde denken. Zoals geld alleen waarde heeft omdat anderen het eveneens waardevol vinden. Het papier zelf is niks waard. Harari geeft als vuistregel: als iets zelf pijn kan voelen is het echt. Een bankdirecteur is echt, een bank bestaat alleen in onze gemeenschappelijke gedachten. Zo is ook een minister echt, een ministerie bestaat alleen in gedachten.


Ik hoef de verdediging van de minister niet op te nemen. En ik sta ook niet achter alle maatregelen die ze neemt. Maar ik ken haar en lees haar werkstukken. De patiënten die Maggie De Block kanker toewensen, kennen haar niet persoonlijk. Zij kennen evenmin de inhoud van haar programma noch haar maatregelen. Ze zijn wel klaar voor de pogrom die de rode Trump, Peter Mertens op gang wil brengen. Ditmaal onder de leuze: iedereen gelijk. Maar ik verwed er mijn hoofd op dat er toch wel weer een paar zullen zijn die gelijker zijn. Gelukkig zijn de Belgen nogal traag van begrip. En voor Mertens heb ik slecht nieuws: Harari beschrijft de ondergang van het communisme. Bijna een eeuw lang heeft het massa's geïnspireerd. Het versloeg het fascisme, bedreigde het kapitalisme en hield hele volkeren in een ijzeren vuist. In de jaren tachtig verschrompelde het tot helemaal niets omdat de mensen er niet meer in geloofden. Het communisme heeft geen supermens gerealiseerd. Het echte grote gevaar zegt Harari is het ‘dataïsme'. Daarin wordt ieder individu ontleed in al zijn losse onderdelen, van koopgedrag tot ziektegeschiedenis, met grote voorspellende kracht. Maar daarover heb ik al iets geschreven.


Marc van Impe



Yuval Noah Harari: Homo Deus. A Brief History of Tomorrow. Vintage Publishing, 448 blz. € 29,99. De Nederlandse vertaling verschijnt in februari 2017 bij uitgeverij Thomas Rap.

 

Bron: MediQuality

16:51 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

06 januari 2017

E-health, droom en werkelijkheid

De voorbije weken passeerde het ene na het andere bericht over de geneeskunde van de toekomst. We zouden geen dokters meer nodig hebben, Star Trek-achtige apps zouden onze vitale parameters continu doorsturen. En op zijn minst zou de arts, online vanuit de cloud, over alle data kunnen beschikken om de exacte diagnose te stellen. Alle medische kennis en ervaring op afroep en in een vingerknip, als het ware.

Vorige week deed de verwarmingsketel het even niet. Ik belde niet naar mijn installateur want dat had me vorige maal 230 € gekost voor het opendraaien van twee kraantjes, die hij bij de vorige onderhoudsbeurt zelf (bewust?) had dicht gedraaid. Ik las foutcode F22 op het schermpje, googelde merk, type en foutcode en zag in een oogwenk wat er aan de hand was. Ik rebootte de ketel. Twee minuten later was het probleem opgelost. Was alles maar zo eenvoudig.
De voorbije weken passeerde het ene na het andere bericht over de geneeskunde van de toekomst. We zouden geen dokters meer nodig hebben, Star Trek-achtige apps zouden onze vitale parameters continu doorsturen. En op zijn minst zou de arts, online vanuit de cloud, over alle data kunnen beschikken om de exacte diagnose te stellen. Alle medische kennis en ervaring op afroep en in een vingerknip, als het ware. Maar in werkelijkheid staan we nog niet aan de vooravond van een technische revolutie die het concept geneeskunde totaal zal omgooien.
Maar laat me eerst enkele illusies de grond instampen.
We kunnen op het Internet voor alles en op elk moment terecht. En dat alles in gewone mensentaal, op basis van een paar lukrake zoektermen. We kunnen zelfs verbale zoekopdrachten inspreken met een slok op. Siri -of hoe ze ook mag heten- helpt u verder.
Toen Google in 2012 de Knowledge Graph lanceerde namen de zoekmogelijkheden een quantumsprong voorwaarts. Met de Knowledge Graph werd semantisch gedreven informatieverzameling op verschillende bronnen poepsimpel: de machine doet in feite het zoekwerk en structureert het resultaat.
Maar zover zijn we in de geneeskunde nog lang niet. Gezondheidsdata worden nog altijd gefragmenteerd en angstvallig bewaard in silo's en ook al werd er de voorbije jaren voorzichtig voortuitgang geboekt als het over het delen van data gaat, toch fungeren de psychologische, politieke en culturele barrières nog altijd als negentiende-eeuwse tolgrenzen.
Ik kreeg eind vorig jaar nog een bericht –onder embargo, alsof het ging om een staatsgeheim- dat twee ziekenhuizen een akkoord gesloten hadden met de VUB. Het ging om West-Vlaamse instellingen dus dit was wel wereldschokkend nieuws. In dit land waar de statistiek als het ware uitgevonden werd is er nog lang geen sprake van één enkel universeel patiënt-gecentreerd medisch dossier dat door alle universiteiten, perifere ziekenhuizen en alle artsen gehanteerd wordt.
Google's Knowledge Graph is eigendom van Google, naar diens beeld en gelijkenis wordt nu de Flow Health Medical Knowledge Graph opgezet die, gebaseerd op Machine Learning (ML) in staat moet zijn om zeer grote hoeveelheden klinische data te analyseren en daaruit patronen en ontwikkelingen af te leiden.
ML is in feite een verzameling computeralgorithmes die data omzetten in Artificiele Intelligentie (AI). De Medical Knowledge Graph sorteert en structureert al die AI zoekresultaten en giet die in een context-sensitieve en op de patiënt gerichte informatiestroom die de arts in één oogopslag kan raadplegen.
In november 2016 sloot Flow Health daarover een overeenkomst met het Amerikaanse Department of Veteran's Affairs (VA). Dat betekent dat in een klap de gezondheidsdata van 22 miljoen veteranen of ongeveer 30 petabytes aan klinische data, en 4.5 miljard beelden voor analyse ter beschikking komen.
In Londen sloot Google AI-afdeling DeepMind reeds in april 2016 een akkoord met de Londense ziekenhuizen van de Royal Free NHS Trust waardoor de data van 1.7 miljoen patiënten toegankelijk werden. Met een rijke dataset als deze kan krachtige AI worden opgebouwd.
Inzicht in de ziekte kan als nooit tevoren worden opgeslagen. En op die manier zal men de komende jaren geïndividualiseerde behandelingen en aanbevelingen kunnen voorschrijven, niet op basis van de persoonlijke opinie of ornithologische voorkeur van proffen die meer tijd besteden aan lobbyen voor hun eigen kleine labo'tje maar op basis van diepgaande kennis die het resultaat is van een grote massa gegevens. De Medical Knowledge Graph kan een echt Electronic Health Records systeem aandrijven dat bruikbaar is voor clinici en ingenieurs die apps gericht op patiënten willen ontwikkelen.
Wereldwijd staan we pas aan de vooravond van zo'n revolutie. In ons land, waar men elkaar het licht in de ogen niet gunt en waar smaldenken de norm is, staan we nog nergens. Meer dan 4.5 miljoen patiënten gaven al bewust of onbewust toestemming om hun medisch dossier te laten delen. Maar verder dan een belofte is men niet.
Hier kijkt men niet naar de foutcode op het scherm maar belt men voor een afspraak met een loodgieter die pas nadat je twee dagen in de kou gezeten hebt, langskomt en dan nog het liefst handje contantje betaald wordt.


Meer info: http://www.businesswire.com/news/home/20161129005475/en


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:43 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)