27 december 2017

Tweetaligheid? Goed voor IQ en tegen Alzheimer


Dr. Evy Woumans (vakgroep Theoretische en Experimentele Psychologie) van de UGent onderzocht de positieve effecten van tweetaligheid op cognitie en de hersenen. De bevindingen van haar doctoraatsonderzoek zijn duidelijk: tweetaligheid brengt verschillende cognitieve voordelen met zich mee. Tweetaligheid blijkt bovendien zowel bij kinderen als bij ouderen gunstige effecten te hebben op het brein.

In het onderzoek werden 54 kleuters onder de loep genomen, waarvan de helft tweetalig onderwijs kreeg aangeboden. De kinderen werden getest voordat het tweetalig onderwijs begon, en opnieuw nadat ze het een jaar lang hadden gevolgd. Zo kon hun progressie worden bijgehouden ten opzichte van hoe ze waren begonnen. Rekening gehouden met hun sociaal-economische achtergrond was er een duidelijk verschil te zien tussen de twee groepen. De tweetalige kinderen scoorden gemiddeld 20 IQ-punten hoger dan de eentaligen. Kinderen worden dus slimmer van tweetalig onderwijs, concludeert Woumans. Ze ontwikkelen meer cognitieve vaardigheden, waarmee ze inzicht krijgen in complexe structuren.

Uit een andere studie dat Woumans deed naar ouderen (in samenwerking met UZ Gent en UZ Brussel) werd duidelijk dat tweetaligheid de negatieve cognitieve symptomen van Alzheimer met vier tot vijf jaar kan uitstellen. De ouderen die op hun vragenlijst invulden tweetalig te zijn, waren langer cognitief gezond: de eentaligen met Alzheimer waren gemiddeld 70, terwijl de tweetaligen zo'n vier jaar later pas de eerste verschijnselen van de ziekte kregen.

Bovendien toonden nog twee andere onderzoeken aan dat ook gewone, gezonde volwassen tweetaligen cognitief beter presteren dan hun eentalige leeftijdsgenoten. Vooral tweetaligen die vaak met taal bezig zijn, zoals tolken, vertoonden de grootste voordelen.

In een laatste studie ging Evy Woumans na hoe tweetaligen in elke situatie steeds de juiste taal kunnen selecteren. Zij vond dat het gezicht van de gesprekspartner hierin een cruciale rol speelt. Indien een bekend gezicht steeds één bepaalde taal spreekt indien men het ziet, wordt bij het zien van dat gezicht automatisch die taal geactiveerd. Als een gezicht twee talen gaat gebruiken, zoals het geval is bij tweetalige sprekers, worden bij de luisteraar beide talen actief bij het zien van dat gezicht. Op basis van al deze resultaten is het algemene besluit van het proefschrift dan ook dat tweetaligheid de hersenen traint. Dit leidt tot cognitieve voordelen bij kinderen, normale volwassen en patiënten met een neurologische aandoening zoals Alzheimer.

Marc van Impe

Bron: Zorggids Vlaanderen https://biblio.ugent.be/publication/8530947

 

Bron: Marc van Impe

07:29 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

26 december 2017

Nieuwe behandeling invaliderende loopproblemen bij Parkinson


‘Freezing of gait’, benen die volledig blokkeren tijdens het lopen, is een invaliderend gevolg van de ziekte van Parkinson. Een schoen met daarop een laser die een lijn op de vloer projecteert in het ritme van de voetstappen, maakt dat patiënten tóch doorlopen. Ze hebben er veel baat bij, blijkt nu uit onderzoek van de Universiteit Twente en het Radboudumc wat op 20 december verschijnt in Neurology, het wetenschappelijke tijdschrift van de American Academy of Neurology.

Mensen met Parkinson hebben vaak ernstige loopproblemen. Met name ‘freezing of gait' is een ernstig symptoom, dat doorgaans optreedt in een verder gevorderd stadium van de ziekte. Het kan seconden tot minuten duren en optreden door de stress van een onbekende omgeving, of doordat de medicatie ontregeld is. Omdat de voeten op de grond blijven plakken, maar de rest van het lichaam wel naar voren komt, kan de patiënt door het bevriezen gemakkelijk uit balans raken en vallen.

 Strepen

Loopblokkades zijn te verhelpen door gericht naar objecten op de grond te kijken (‘visuele cues') en daar overheen te stappen, zoals bij een zebrapad. Dit helpt om andere circuits in het brein te activeren, waardoor de patiënt kan doorlopen. In huis worden hiervoor vaak strepen op de vloer gebruikt. Om ook buitenshuis beter en veiliger te kunnen lopen zijn de laserschoenen ontwikkeld. Het principe is eenvoudig: de linkerschoen projecteert een lijn voor de rechtervoet zodra de hak van de schoen de grond raakt. De patiënt kan hier vervolgens naartoe stappen. Dit activeert de laser op de rechterschoen en zo verder.

Gunstig effect

Het huidige onderzoek laat bij een grote groep patiënten een gunstig effect van het gebruik van de laserschoen zien. Bij gebruik van de schoen neemt het aantal episoden van ‘freezing of gait' met 46 procent af. Ook de tijdsduur van een loopblokkade halveert. Beide effecten zijn het sterkst wanneer de parkinsonmedicatie van de patiënten niet goed werkzaam is. Juist dan ondervinden patiënten veel loopproblemen. Maar ook wanneer de medicatie wel goed werkte, zagen de onderzoekers een gunstig effect.

Dagelijkse omgeving

Onderzoeker Murielle Ferraye: "Onze tests vonden plaats in een gecontroleerde laboratoriumsetting, zowel met als zonder medicijnen. Verder onderzoek in hun dagelijkse omgeving is nodig. Dat gaan we doen met laserschoenen die inmiddels op de markt zijn." Van de 19 patiënten die de schoenen hebben getest, zou de meerderheid de schoen graag in gebruik nemen. Dat de laserschoenen altijd ingeschakeld zijn, ondervinden de proefpersonen niet als hinderlijk. Murielle Ferraye: "Maar het mooist zou zijn als je zou kunnen detecteren dat de blokkade gaat optreden, om dan pas de laser in te schakelen, maar zo ver is het nog niet. Freezing is een erg complex fenomeen."

Murielle Ferraye, die de laserschoen heeft ontwikkeld, voerde haar onderzoek uit bij het Donders Instituut van het Radboudumc en het MIRA Instituut voor Biomedische Technologie en Technische Geneeskunde van de Universiteit Twente.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

19:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Sfeerkaarsen branden in huis ongezond?


Ik reik bij deze onze huis-luchtzuiveraar dr. Christophe Depamelaere het onderwerp voor een volgende bijdrage aan. Kent u de film The Boy in the Plastic Bubble van Randal Kleiser? John Travolta speelt daarin Tod Lubitsch, een jongen die is geboren zonder immuunsysteem en daarom moet leven in een ziektevrije plastic ruimte. De film is gebaseerd op de echte levens van David Vetter en Ted DeVita die door een ziekte geen immuunsysteem aan konden maken. We schreven 1976 en lachten ons kapot.

We schrijven straks 2018 en binnenkort moet wie gezond wil leven de bubbel in. We zijn al opgehouden met roken, we durven geen diesel meer rijden, we houden de ramen gesloten tegen het fijn stof van buiten, we houden onze winden op omdat we geen methaan willen lossen, we hebben de haard gedoofd, we koken inductief, we barbecueën niet meer, we steken geen kampvuurtje meer aan, we schilderen alleen nog met waterverf, we gebruiken geen cfk-spuitbussen meer en we steken geen vuurwerk meer af.

En nu gaan we ook geen kaarsen meer aansteken. Van de milieupolitie mag het niet meer. Het bericht dateert van 2009 maar duikt nu weer op in de dagbladen: Amerikaanse onderzoekers zouden hebben ontdekt dat kaarsen, waarin meestal paraffine zit, het risico op kanker, astma en allergieën verhogen. Maar ook kaarsen van bijenwas of soja zijn dodelijk. De European Candle Association (die bestaat echt) blies de kaars van de onderzoekers uit met een eigen studie uit 2007, waaruit geen enkel risico was gebleken. Maar ze kreeg ongelijk.

Precies uit het land waar zowat de hele bevolking 's avonds onder een dekentje kruipt met een kopje thee of een glas glühwein komt het rampzaligste nieuws: bij het branden van kaarsen - of wat dan ook - komen áltijd schadelijke stoffen vrij. Uit een eerste Deense studie uit 2013 in 56 huizen in Kopenhagen bleek dat in de helft van die huizen kaarsen brandden. Die kaarsen waren verantwoordelijk voor zo'n 60 procent van de ultrafijne, schadelijke stofdeeltjes in de lucht binnenshuis. Een andere Deense studie toonde in 2014 aan dat een verhoogde concentratie fijnstof in huis door kaarsen kon leiden tot verminderd functioneren van de luchtwegen.

Die tweede studie (https://www2.mst.dk/Udgiv/publications/2017/04/978-87-935...) toonde ook aan dat dit niet alleen kan leiden tot acute ademnood maar ook hoofdpijn, kortademigheid en zelfs migraine kan uitlokken. Wie thuis kaarsen brandt is dus hoogst onverantwoordelijk meer -zo'n 10 tot 20 procent extra- blootgesteld aan roet en stikstofoxiden, wat vergelijkbaar is met 'meeroken'. Als je al niet meer in de wagen mag roken als je kinderen op de achterbank zitten dan is de conclusie logisch: alleen nog led-lichtjes op de kersttafel. Overigens kan fijnstof in de binnenlucht ook van andere bronnen komen: zoals van andere klassieke eindejaartradities als fonduen of gourmetten op hoge temperatuur. Je kan dus ziek worden van Kerst.

Wat het effect op de gezondheid op lange termijn is, is niet duidelijk. Maar er is dus wel enige aanleiding tot bezorgdheid, stelt Bert Brunekreef, hoogleraar milieu-epidemiologie aan de Universiteit Utrecht.

Ik ga ervan uit dat de hele omgeving toch al naar de verdoemenis is, dus een kaarsje zal het verschil niet maken. En de tijd dat ik de hele badrand vol waxinelichtjes zette om mijn geliefde te verromantiseren is ook al voorbij. En ik ga ook geen raam openzetten. Maar nu heb ik wel een argument meer om niet ter kerke te gaan. Ik doe het niet voor mijn gezondheid. Ik weet het al: 2018 wordt het jaar van de bubbel.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

12:43 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)