15 juni 2016

Qu'ils cessent de faire l'autruche !

Un enfant sur cinq en Wallonie vit au sein d‘une famille où personne ne travaille. C'est dans le journal. Donc ça doit être vrai. Le chômage structurel, l’habitat insalubre, les maladies chroniques, la violence et les accidents, Bruxelles et la Wallonie enregistrent de bien piètres résultats pour chacun de ces cinq points. Il est grand temps que les responsables politiques régionaux sortent la tête du sable. Qu'ils cessent donc de faire l'autruche!

Près d'un enfant wallon sur cinq (18,5%) et un sur quatre bruxellois (25,7%) vit dans une famille où personne n'a d'emploi. Aucun autre pays européen n'affiche un pourcentage plus élevé dans ce domaine. Le contraste avec la Flandre peut difficilement être plus grand. En Région flamande, un mineur sur 15 (6,6%) seulement vit dans une famille dont aucun membre n'a un boulot. C'est ce qu'écrivait ces derniers jours 'De Tijd' sur la base des chiffres fournis par le VDAB, le service d'emploi public de la Flandre.

La mauvaise prestation wallonne est surtout une conséquence de la désindustrialisation, mais la faute en revient aussi à la politique, selon le professeur Luc Sels de ‘Steunpunt Werk' (WSE, Point d'Appui Travail). « La Wallonie a commencé beaucoup plus tard à accompagner intensivement les demandeurs d'emploi dans la recherche de l'embauche. La qualité de l'enseignement y est de surcroît en dessous de la moyenne. »  Le ‘Steunpunt Werk en Sociale Economie (WSE, Point d'Appui du Travail et de l'Économie Sociale) est reconnu par le gouvernement flamand comme un Point d'Appui pour la Recherche Stratégique (Steunpunt Beleidsrelevant Onderzoek.)

Il s'agit d'un organe consultatif interuniversitaire qui réalise des études préparatoires. Cela signifie que l'une ou l'autre chose est en cours de réalisation. Vu d'une perspective wallonne, cela n'augure pas grand-chose de bien. La teneur est donnée. « Les chiffres indiquent une marginalisation d'une partie de la population qui est complètement coupée du marché du travail, » indique Willem Vansina du VDAB. « Les enfants issus de telles familles ont beaucoup de mal à sortir de leur situation précaire. La pauvreté se transmet de génération en génération. »

Les mêmes tendances se retrouvent dans les statistiques de la santé publique. Alors que 21% des habitants de la Région flamande ne sont pas satisfaits de leur état de santé, cette proportion grimpe à 26% de la population dans les Régions bruxelloise et flamande. Les habitants de la Région bruxelloise citent plus souvent des problèmes liés à leur habitat (46% contre 26% en Région wallonne et 21% en Région flamande), et évoquent le fait d'être plus souvent gênés à domicile par des facteurs liés aux nuisances ambiantes dans leur quartier (49% contre 27% en Région wallonne et 23% en Région flamande). Les habitants de la Région bruxelloise (21%) ont plus souvent des problèmes de confort à domicile, suivis par les habitants de la Région wallonne (13%) et ceux de la Région flamande (8%).

En passant, notons que les ménages flamands habitant la Région flamande fument moins à domicile (20%) que les ménages qui habitent Bruxelles (26%) et que ceux de la Région wallonne (27%). Et le pourcentage des habitants qui n'aèrent pas quotidiennement leur domicile est plus élevé chez les habitants de la Région wallonne (21%) que chez ceux habitant la Région flamande (12%) et chez ceux de la Région bruxelloise (15%). Il y a aussi une prévalence de la Wallonie en matière d'affections chroniques par rapport à la Flandre. Mais les différences s'amenuisent cependant entre la Flandre et la Wallonie, selon certaines indications. Les cas de diabète, de maux de tête graves, comme la migraine, de fatigue chronique et d'ostéoporose étaient encore significativement plus élevés n Wallonie qu'en Flandre en 1997, alors que ce n'était plus le cas en 2008.

En Belgique, 7% de la population nécessite des soins médicaux à la suite d'un accident et cela implique une hospitalisation ou d'autres types de soins de santé dans 56% des cas. Alors que 44% des personnes concernées consultent de préférence un médecin ou une infirmière. Le pourcentage de blessés devant être admis dans un hôpital ou dans une autre infrastructure de soins de santé est significativement plus élevé chez les personnes ayant reçu un enseignement de base (78%) que chez les personnes qui ont pu faire des études supérieures (48%). Notons encore que la prévalence d'accidents est plus élevée en Région flamande (8%) que dans les Régions bruxelloise et wallonne (6% dans les deux cas), et ceci surtout pour ce qui concerne les accidents survenus dans le cadre d'activités liées aux loisirs (3% en Région flamande contre 2% en Région wallonne).

Le pourcentage d'accidents nécessitant une admission à l'hôpital ou dans une autre infrastructure de soins de santé était cependant inférieur en Région flamande (45%) qu'à Bruxelles (74%) et qu'en Région wallonne (77%). Le pourcentage de victimes de la violence était en outre plus bas en Région flamande (9%) qu'en Wallonie (12%) et qu'en Région bruxelloise (15%). Le pourcentage de victimes de vols, de cambriolages et d'agressions (à main armée) a augmenté depuis 2004 (de 3% à 4% en 2013). Cette augmentation est liée à celle de la hausse de ce type de violence en Région wallonne (de 3% en 2004 à 5% en 2013). Des faits de violence domestique ou conjugale sont aussi signalés plus souvent dans les Régions bruxelloise et wallonne (5% dans les deux cas) qu'en Région flamande (4%).

La violence et aussi un problème de santé qu'il convient de ne pas ignorer. Les chiffres ci-dessus sont basés sur des interviews face-à-face réalisés par l'ISP (Institut Scientifique de Santé Publique). Les travailleurs du secteur de la santé ont un rôle à jouer dans l'identification et la documentation de la violence qui sévit dans la société, et surtout les formes cachées ou « privées » de violence, y compris la maltraitance des enfants, les intimidations infligées par l'un ou l'autre partenaire d'un couple, et les abus commis sur les personnes âgées. La Santé publique doit trouver des moyens d'intervenir en proposant des solutions novatrices et créatrices afin de permettre aux responsables des politiques de Bien-être – une compétence régionale – de prendre les mesures qui s'imposent.

Il est aussi frappant de constater dans ce contexte que les manières de concevoir la politique de prévention sont totalement différentes en Flandre, à Bruxelles et en Wallonie. Il est plus que temps que les communautés et les régions tirent des leçons de ce que font les unes et les autres. Faute de quoi des groupes entiers de la population risquent de se retrouver simples spectateurs dans une société nationale à laquelle ils appartiennent ! Ils sont réellement exposés au danger d'être profilés sur une base ethnique.

C'est bien sûr fort tentant. Mais si les connaissances acquises par l'expérience doivent déterminer la perception, nous nous éloignerons de plus en plus loin de l'objectivité et de l'équité. Mais cela ne doit pas être une nouvelle excuse pour que les décideurs et les politiciens qui sont confrontés à des chiffres moins positifs plongent la tête dans le sable. La situation est de toute évidence moins favorable au sud et dans le centre du pays. Prenez donc les choses en main alors !

Marc van Impe

Source MediQuality

09:05 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

14 juni 2016

Het verband tussen kip curry en de psychoanalyse

Ik ben onderweg naar Wallonië en rijd net het dal van Wellin in als de telefoon gaat. Hij belt naar aanleiding van mijn stukje over de pedante psychiater Erik Morsch, alias Rozing, die meende te moeten mengen in het Belgische euthanasiedebat. “Wat ik toch tegen psychiaters heb?” vraagt hij, “Daar moet toch een jeugdtrauma achter zitten?” Om te beginnen heb ik niets tegen maar iets mét psychiaters. Letterlijk dan nog wel. En dat bevalt me best. En dat jeugdtrauma? Ach, dat is een mooi verhaal.


Dat komt zo: Toen ik vijftien was, was ik al een fervent lezer. Ik verslond alles. De Rode Ridder, Pilote, Life, Salut les Copains, Der Stern, P.G. Woodhouse, San Antonio, maar ook Voltaire's Candide, Huizinga's Ondergang van het Avondland, Droomduiding van Freud, Kazantzákis, Kerouac, de Russen, het Pantheon van de Nobelprijswinnaars en Hugo Claus.


Ook mocht ik uit de schoolbibliotheek graag martelarenverhalen lezen –ik zat op een katholiek internaat- hoe gruwelijker, des te beter. Het was de enige manier om te ontsnappen aan het dagelijkse bestaan dat begon met een vroegmis en via rituele koude wasbeurt, rondjes lopen op het binnenplein, lauwe koffie, lessen Latijn en Grieks, gehaktballen in vloeipapiersaus, eindigde met vespers en handen boven de lakens in een chambrette van 1.5 op 2. Omwille van dit atypische leesgedrag maakten mijn cipiers van het Heilige Hart zich zorgen, ook omdat ik geen deel wou uitmaken van de clubjes die op een paterskamer sigaartjes rookten en andere onnoemelijke dagelijkse zonden begingen.


Ik leefde liever in mijn literaire, ingebeelde droomwereld. Op de duur werd het teveel. Toen ik de zoveelste verplichte boekbespreking over de Congolese avonturen van een missionaris weer eens niet gemaakt had en zei dat ik alleen nog wou schrijven als het iets opbracht, ontplofte het hoofd van pater Hecht. En zo belandde ik weer thuis, van school weg gezonden, wegens persistent recalcitrant gedrag. Mijn ouders werd een goede kinderpsychiater aangeraden.


Zo togen we voor verschillende avondlijke sessies naar de Antwerpse Markgravenlei. Terwijl mijn ouders in de antichambre een oude Paris Match uit het hoofd leerden, had ik gesprekken met een jonge veertiger met een Himmler-brilletje. Hij liet me een boerderij bouwen met plastic koeien en varkens. Ontlokte me de meest waanzinnige antwoorden op de Rorschach-test. Deed me associatief fantaseren. Ik vertelde hem over een meisje dat in een melkfles plast. Een verhaaltje dat ik leende van Claus. Dat vond hij bijzonder interessant. Ik herinner me dat we na de avondlijke sessies telkens bij een Chinees uit eten gingen. Het was onveranderlijk nr 6 loempia met zoetzure saus en nr 21 kip met curry – met frieten. Op een avond zette mijn vader een uitroepteken achter mijn eerste ervaringen met de psychiatrie. Dat was dus ook het einde van mijn culinair uitstapje.


Ik heb er niets kwalijks aan overgehouden denk ik. Behalve een sterk ontwikkelde zin voor humor en controverse en een afkeer van pedanterie en pose. En van kip in een groenig gele saus die naar ik later leerde dat ze niets maar dan ook niets met de Chinese keuken te maken heeft. Zoals zovele schijnwaarheden die ze ons ingelepeld hebben.


Ik leef en ik droom goed. Ik lees en herlees nog altijd Natuurgetrouw, de columns van Hugo Claus. Als ik schrijf, brengt het wat op. Ik hou me aan het adagio van de Griekse schrijver: In order to succeed, we must first believe that we can. Since we cannot change reality, let us change the eyes which see reality. A person needs a little madness, or else they never dare cut the rope and be free.


Voor de rest moet ik gewoon opletten dat ik niet teveel hoest in mijn slaap.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

 

11:16 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

28 mei 2016

Het mag gerust ietsje meer zijn

Eerst was ik jarenlang te mager. Ik dronk, rookte en at onregelmatig, sliep te weinig en dreef op stress. 1.83 m en 70 kg was allesbehalve een ideaal gewicht. Toen ik stopte met roken, zo’n dertig jaar geleden, passeerde ik snel mijn ideale gewicht. Ik haalde op een bepaald moment ruim de 110. Sinds ik vorige zomer het roer omgooide ben ik van maatje 56 naar een kleine 52 gezakt, wat voor een behoorlijke knauw in mijn begroting zorgde. Ik zou nu mijn ideale gewicht bereikt hebben. En dat ligt niet aan mij maar aan de veranderende normen.


Het ideale gewicht om zo lang mogelijk te leven is de afgelopen 30 jaar immers toegenomen. In de wilde jaren zeventig had punker van 21 die droog aan de haak 68 kilo woog en 1,70 meter lang was de beste kansen om oud te worden. Ondertussen zou het optimale gewicht voor een hipster van die lengte gestegen zijn naar 78 kilo. Een verschil van 10 kilo in veertig jaar tijd.


Over het ideale gewicht werd de voorbije honderd jaar even hard gediscussieerd als over het gewicht der engelen tijdens de val van Constantinopel. Ik las op 9 mei in de JAMA een Deens rapport dat grofweg stelt dat sinds de gemiddelde Deense BMI gestegen is, het aantal overlijdens ten gevolge van cardiovasculair lijden gedaald is. (https://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=2520627 ).


Maar de Wereldgezondheidsorganisatie haast zich om dit tegen te spreken: de Denen zijn iets te dik. Nochtans had Katherine Flegal, tien jaar geleden al in de JAMA aangetoond dat een laag BMI net zo goed als obesitas geassocieerd moest worden met een hoger sterfterisico. (http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=200731 )


Drie jaar geleden werd die conclusie nogmaals bevestigd door een enorme meta-analyse van Amerikaanse onderzoekers in de JAMA (2 januari 2013). Die enorme meta-analyse had 2,88 miljoen deelnemers waarvan er 270.000 waren overleden. Een BMI tussen de 25 en 30 biedt de grootste kans op een hoge leeftijd.


Die JAMA-studie lag direct na publicatie al onder vuur omdat de bekritiseerde auteurs veel verstokte rokers, al doodzieke mensen en ondervoede Aziaten in de groep met de ‘gezonde' BMI van 18,5 tot 25 hadden meegenomen. Geen wonder dat in vergelijking daarmee de groep wat dikkere mensen, met een BMI van 25 tot 30 er op termijn wat beter vanaf komt.


Vorige week weerlegden Noorse onderzoekers op basis van een andere meta-analyse van 207 publicaties over 230 cohortstudies waaraan 30.361.918 patiënten deelnamen dat je juist moet slank blijven voor een lang leven: voor mensen die nooit hebben gerookt is een BMI van 22 tot 24 het best. Rokers en ex-rokers kunnen beter wat dikker zijn: een BMI van 24 tot 27,5 past het best bij een lang leven. (http://www.bmj.com/content/353/bmj.i2156 )


Het gaat steeds om dezelfde BMI, het gewicht in kilo's gedeeld door het kwadraat van de lengte in meters, zoals de formule luidt die door de Gentenaar Adolphe Quetelet (1796-1874) werd uitgevonden. Om te beginnen was Quetelet geen medicus maar een wiskundige en sterrenkundige, met ideeën over de "gemiddelde mens". Hij deed metingen bij dienstplichtigen, en legde daarmee de basis van de niet onomstreden disciplines antropometrie en biostatistiek, vanwaar de BMI.


Het apocriefe verhaal luidt dat die BMI gedefinieerd werd om de zonen van de begoede klasse, die op jonge leeftijd al een embonpoint hadden ontwikkeld, medisch ongeschikt te laten verklaren voor de militaire dienst. De Wereldgezondheidsorganisatie, de Amerikaanse overheid en de verzekeringsmaatschappijen zijn nog altijd vurige adepten van die statistische methode. Voor de actuarissen van de verzekeraars is de BMI het argument bij uitstek om het risico –lees: de te betalen premie- hoger in te schatten. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie ligt een normale, gezonde BMI vanouds tussen de 18,5 en 25. Een BMI tussen de 25 en 30 betekent: overgewicht. Meer dan de helft van de Belgische volwassenen heeft tegenwoordig een BMI boven de 25, wat doemdenkers goed uitkomt.


Punt van kritiek dat tegenwoordig vaak wordt genoemd dat die is gebaseerd op levensverzekeringsgegevens waarin de BMI's van onevenredig veel jongere mensen zijn verwerkt. Een zaak is zeker, naarmate je ouder wordt, wordt de BMI minder belangrijk. Er is zelfs onderzoek waaruit blijkt dat voor 65-plussers de levenskansen in relatie tot overgewicht pas afnemen bij een BMI boven de 33. En dat mager zijn voor ouderen behoorlijk riskant is ( American Journal of Clinical Nutrition , 22 januari 2014 online).


Uit onderzoek blijkt wie over een vetlaagje beschikt meer kans heeft om een verblijf op de intensieve zorg beter te doorstaan. En dat dikkere chronische zieken met hartfalen, nierziekten of afweerziekten langer met hun ziekte in leven blijven dan mensen die mager door de boze hand geraakt worden.


Roken ga ik niet meer beginnen, eten doe ik sowieso minder. En ook de inname van wijnen en bieren is matig geworden. Maar dat komt omdat ik, nu ik wat ouder wordt, nauwelijks nog 's avonds op stap ga. Ik ben dus gedoemd om met mijn iets te hoge BMI chronisch oud te worden. zoals mijn goede vader, die statistiek doceerde, zei: de statistiek is nuttig om achteraf te zien of je gelijk of ongelijk had. Maar laat er je leven niet door bepalen.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

18:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)