30 maart 2017

Affaire Van Gool: integriteit heeft zijn prijs


Waarom bleef dokter Stefaan Van Gool na 2014 nog meer dan een jaar, tot september 2016, verbonden aan de KU Leuven? Wetenschappelijke integriteit is als maagdelijkheid, je kan niet een beetje onbevlekt zijn. De vergelijking is niet overtrokken. Huidig rector en kerkjurist Rik Torfs zei ooit in De Standaard dat de omgang van universiteiten met wetenschapsfraude net zo delicaat is als het seksueel misbruik in de kerk: ‘Doen alsof je neus bloedt, is schuldig verzuim.’ En in De Morgen: ‘Een doofpotoperatie is onmogelijk en als we dat volhouden, zal de politiek ingrijpen.

Maar wetenschapsfraude is van alle tijden en gebeurt op alle plaatsen, ook daar waar men dit het minst verwacht. De VUB kende vorig jaar zijn schandaal met het onderzoek naar epilepsie. Dat de KU Leuven nu in zwaar weer zit, verwondert niet. Wel wonderlijk is het feit dat de man die nu in de Vlaamse pers als een "gekke professor" wordt afgeschilderd niet alleen aan het werk bleef tot het begin van dit academiejaar maar dus ook de prestigieuze titel ‘professor aan de KU Leuven' mocht blijven dragen.


Sterker nog, de KU wist wat er aan de hand was maar liet de man ook ongestoord optreden in de spectaculaire reeks Topdokters op de commerciële zender Vier. Het is door de actie van een patiënt die een oproep lanceerde in de pers dat de Leuvense Alma Mater en het UZ slachtoffer werden van een stevige reputatieschade. Torfs verdedigt in De Standaard zijn aanpak. ‘In deze concrete zaak denk ik niet dat er iemand mee gediend was dat we dit op straat gooien … Dit is dus géén doofpotoperatie.'


Het lijkt alsof Torfs zijn lesje in Washington geleerd heeft en het over alternatieve feiten heeft. Is het dan ook fake news dat een en ander te maken heeft met een stichting die tot nu toe in de luwte van de Naamse straat bestond: het Olivia Hendrickx Research Fund? Het Olivia Fund werd opgericht door de ouders van een tweejarig patiëntje van Van Gool dat in 2000 overleed aan een hersenstamtumor en steunt "vernieuwend kankeronderzoek dat jonge patiëntjes betere overlevingskansen geeft en concreet bij hun genezing helpt".

Het fonds telt onder zijn ereleden op Herman De Croo na, uitsluitend KU Leuven prominenten: Baron Prof. Dr. Ir. Paul De Meester, oud-decaan faculteit toegepaste wetenschappen KU Leuven, Baron Prof. Dr. Ir. André Oosterlinck, ererector KU Leuven, Prof. Dr. Marc Vervenne, ererector KU Leuven, en als gewoon lid Prof. Dr. Mark Waer, ererector van dezelfde "beste universiteit van het land", om het met de bescheiden woorden van de huidige rector te zeggen.


Professor Van Gool was dan wel een gereputeerd onderzoeker, een goed financieel beheerder was hij niet. Reeds in 2013 was het duidelijk dat hij een put van ettelijke honderdduizenden euro's gegraven had. Maar in een reactie op de interne audit die dit financiële wanbeheer bij het begin van dat academiejaar aan het daglicht bracht verzekerde Van Gool dat het tekort in 2014 zou aangezuiverd worden door het Olivia Hendrickx Research Fund. Nog in 2013 doneerde dat fonds 400.000 euro … voor het onderzoek van Van Gool.


Toen deze noodgedwongen naar zijn Duitse privé kliniek vertrok verzekerde het fonds dat er niets zou veranderen aan de ‘hechte, inspirerende relatie' tussen Van Gool en het fonds. En tot vandaag financiert het Olivia Hendrickx Research Fund ook nog altijd het Leuvens kankeronderzoek. Zo postte het fonds gisteren nog een bericht onder de kop Kinderen die genezen van kanker kunnen daar nog lang de gevolgen van meedragen. Het fonds steunt een onderzoek van kinderpsychiater in opleiding Iris Elens, neuropsycholoog Jurgen Lemiere en professor Rudi D'Hooge van de KU Leuven.


Geen woord over de affaire Van Gool. Voorzitter Ilse De Reze nam gisteren in Herentals de telefoon niet op.


Toen we in februari 2014 berichtten over de ophefmakende campagne van Van Gool die zich samen met 160 andere kinderartsen in een open brief richtte tot de Kamervoorzitter, waarin ze zich tegen de geplande uitbreiding van de euthanasiewetgeving voor minderjarigen verzetten, waarschuwde men ons. Noli me tangere, luidt het vers in de Bijbel (Johannes 20:17). Zijn netwerk was sterk, zijn arm reikte ver. In elk geval ver genoeg om nog anderhalf jaar de schijn op te houden. Het is het goed recht van eenieder om zich met alle middelen te verdedigen. Maar mistoestanden verzwijgen is schuldig verzuim. Niet alleen in Leuven is men daar schuldig aan. Ook de ziekenfondsen, het Riziv, het FAGG wisten dat het werk van Van Gool niet koosjer was.


Tenslotte nog dit: in 2014, dus na het eerste interne onderzoek en toen het alarm al was afgegaan ontving het UZ Leuven Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, in audiëntie bij professor Van Gool. ‘Ergens wil je een verschil maken. Als je als arts een kleine vingerafdruk achterlaat, is je carrière geslaagd. Dan heb je een klein beetje aan de vooruitgang van de wetenschap gewerkt.' Aldus dokter Van Gool in Topdokters op Vier. In diezelfde uitzending maakte Van Gool zich ook druk over ‘administratieve pesterijen' van het geneesmiddelenagentschap, dat op het volgen van de procedures hamerde. De druk van zijn patiënten was te groot om aan te weerstaan. Hij was hun laatste kans. Van Gool werd god.


Een citaat zal ons bijblijven: ‘Als Steve Jobs bij ons was behandeld, dan leefde hij wellicht nog', zei hij eind 2011 in het ledenblad van SP.A. Het slachtoffer van de hoogmoed en de compliciteit zijn de patiënten: de kinderen en de volwassenen voor wie de professor de laatste hoop was. Als ze tenminste 50.000 euro bij elkaar gesponsord kregen.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

07:13 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

29 maart 2017

Affaire Van Gool: tot nu toe geen enkele paper teruggetrokken


De KU Leuven blijft achter de publicaties van dokter Stefaan Van Gool staan. De onderzoekscommissie die Van Gool’s onderzoek onder de loep nam, was nochtans van mening dat de KU Leuven de uitgevers van de vakbladen waarin deze publiceerde moesten gewaarschuwd worden.


‘Er is een sterk vermoeden van fraude als in publicaties gesteld wordt dat er een goedkeuring is gegeven door de ethische commissie en die achteraf niet aangetoond kan worden. Hetzelfde geldt voor de informed consent van de patiënten, die in vele gevallen bij audit ontbreekt'. Maar tot op heden werd geen enkele publicatie ingetrokken. Die maatregel zou voorkomen dat andere wetenschappers hun eigen onderzoek zouden baseren op de twijfelachtige gegevens van Van Gool. Eind 2014 oordeelde de commissie dat die maatregel aangewezen was.


In ten minste zeven papers gepubliceerd in zes verschillende tijdschriften, beschrijven Van Gool en zijn co-auteurs de resultaten van tumorvaccinproeven. Een van de papers verscheen zelfs na zijn vertrek uit het UZ Leuven. Volgens Stefaan Van Gool is er geen reden om een van zijn papers in te trekken. Volgens hem zijn de gegevens nog steeds geldig. Wim Robberecht, vice-rector magnificus aan de Universiteit van Leuven, is het daarmee eens. De universiteit nam wel contact op met de redactie van de betrokken tijdschriften.


Vaak worden studies voor minder ingetrokken. Volgens Ferric C. Fang, hoofdredacteur van Infection and Immunity die daar een editorial aan wijdde, kunnen publicaties worden ingetrokken wanneer hun bevindingen niet langer betrouwbaar worden geacht als gevolg wetenschappelijk wangedrag of een dwaling, als het om plagiaat gaat, of wanneer ethische richtlijnen niet gevolgd werden.

Hoewel de retractie van een paper relatief zeldzaam is, is dit proces essentieel voor het corrigeren van de literatuur en onderhouden van het vertrouwen in het wetenschappelijke proces. Het rapport van de interne en externe experts die zich in 2014 over de studies van Van Gool had gebogen, is onverbiddelijk: de klinische studies van dr. Van Gool beantwoordden niet aan de strenge normen. Sterker nog, de patiënten waren niet op de hoogte van de risico's én ze betaalden grote sommen geld om onwetenschappelijk behandeld te worden. Daarom kwalificeerden de ethici de studies van dr. Van Gool als ‘wetenschappelijk wangedrag'. Niet voldoen aan ethische en juridische vereisten is even erg als plagiaat, vervalsing en verzinnen van data.


https://www.researchgate.net/profile/Stefaan_Gool/publica...

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3187237/

 

Marc van Impe

 

 

Bron: MediQuality

17:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Vluchtelingenwerk: welfare bricolage of fraude?


Dokters van de Wereld gebruikt een volstrekt illegale omweg om medicatie op voorschrift toch tegen terugbetalingstarief bij vluchtelingen te krijgen.


Een paar jaar geleden zette de NGO in Oostende een consultatie op waar artsen en verpleegkundigen een keer per week pro deo patiënten zien en waar deze gratis medicijnen krijgen. De artsen schrijven de medicatie voor op naam van een vrijwilliger of buur die ze dan tegen terugbetalingstarief kan gaan kopen. "Door al onze creativiteit uit de kast te halen om die mensen te helpen, houden we het systeem net in stand", citeert Knack een medewerker.


In de Oostendse hulppost worden mensen zonder papieren behandeld die niet zelden aan besmettelijke ziektes als tuberculose en mazelen lijden en die wegens geen sociaal statuut niet aan de nodige medicamenten geraken. Komt daar bij dat velen van hen niet gevaccineerd zijn, en dat ze in onhygiënische omstandigheden moeten leven, ongezond eten en amper naar de dokter gaan.


Volgens huisarts Dirk Lafaut, die aan de VUB een doctoraatsonderzoek doet naar de zorg voor mensen zonder papieren, moet je ook geluk hebben want in de ene stad krijg je in één keer toestemming voor alle medische verzorging die je nodig hebt, in de andere moet je voor elke behandeling of ieder onderzoek terug naar het OCMW. "In Antwerpen controleert het OCMW bijvoorbeeld of de behandeling die een arts voorschrijft wel echt nodig is," zegt hij in Knack. In sommige steden krijgen illegalen zelfs amper toegang tot medische zorg als ze niet willen meewerken aan een terugkeertraject. Maar ook huisartsen willen liever geen daklozen in de wachtzaal, zegt Tine Wyns.


"Ze zijn ongewassen, brengen hun hond mee, hebben soms gedronken, zijn onrustig of hebben wanen", zegt Wyns. "Ik kan me zo een paar mensen voor de geest halen die ik liever niet zou tegenkomen als ik in de wachtkamer van mijn eigen huisdokter zit. Ik kan wel begrijpen dat veel artsen bang zijn dat die kwetsbare mensen hun gewone patiënten zullen wegjagen." Daarbij komt nog dat een dokter niet altijd goed weet hoe hij met hen moet omgaan. "Het cultuurverschil kan enorm groot zijn. Niet alleen bij mensen van vreemde origine maar ook bij armen", zegt Wyns.


"Sommige artsen sturen kwetsbare mensen systematisch door naar een wijkgezondheidscentrum, waar ze geen remgeld hoeven te betalen," zegt huisarts Dirk Lafaut. De laatste uitkomst is de ngo: "Welfare bricolage noemen de Britten dat fenomeen."


In ons land moet nochtans iedereen toegang hebben tot noodzakelijke gezondheidszorg. Maar volgens Stéphan Heymans, operationeel directeur van Dokters van de Wereld zijn het niet alleen de mensen zonder papieren die in nood komen, "Door de groeiende armoede in de steden bestaat die doelgroep al uit zo'n 200.000 mensen." De ‘klassieke' daklozen zoals vluchtelingen, Roma, krakers zijn lang niet de enige.


Ook voor ‘gewone' mensen met een leefloon is een doktersbezoek een onbetaalbare luxe. Uit onderzoek van de Christelijke Mutualiteit blijkt dat in totaal 900.000 Belgen zijn die doktersbezoeken om financiële redenen op de lange baan schuiven, ondanks het feit dat ze een beroep kunnen doen op de zogenaamde derdebetalersregeling. Maar volgens het ziekenfonds zijn ze daar niet van op de hoogte en ‘nogal wat dokters hebben weinig zin in het papierwerk dat erbij komt kijken'.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:37 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)