13 december 2016

Een verjaardag

Ik ben altijd jarig in die rare periode dat zowat elk medium begint met voor- en achteruit te kijken. Wat zal mij bijblijven ? Eigenlijk is het beste bericht van het jaar het idee om oudere patiënten die een chirurgische ingreep moeten ondergaan, vooraf mentaal te testen. Want een ingreep is niet niets en anesthesie doet met een mens dingen die hij nooit vermoed kan hebben, vaak weken, nee, maanden later.

Ik verjaar niet. Ik ben jarig. Een contract verjaart. Een journalist niet. Die krijgt er een jaar bij. Afgezien daarvan, ik ben altijd jarig in die rare periode dat zowat elk medium begint met voor- en achteruit te kijken.

Ik kan er gif op innemen, maar mijn collega's zijn nu al bezig met lijstjes van alles wat fout ging terwijl hun collega's aan de andere kant van de koffiemok zich onledig houden met wensvol luchtig bedenksel waar je met een beetje vol verstand vanuit kunt gaan of het wel of niet waar zal worden.

De Nostradamussen en Savonarola's van de krantenredacties zijn volop aan de slag. Ik krijg er het heen en weer van. Niets wordt beter in 2017 dan in 2016. Zo, dat is gezegd. Het is maar wat je ervan maakt.

Ik heb het voorbije jaar mijn portie gehad: van oude steden waar ik ooit gepasseerd ben en die nu half in puin liggen, restaurantjes waar ik ooit humus at en shishlak, waar we wijn dronken uit Tabriz die eigenlijk niet te drinken was, waar we naar het stoombad gingen, cafés waar we opgelicht werden.

Een luchthaven die nu een ruïne is. Maar ook een nieuw Latijns Miami, een gerestaureerd Berlijn. Een bijna eeuwenoud conflict met een ijzeren autoriteit dat door het gespierd verstand werd opgelost, de prijs van antibiotica die duurder wordt, neussprays voor snotneuzers die niet langer en toch wel terugbetaald worden, steeds meer ouderen om mij heen die ophouden met werken en zowat alles, dus ook nadenken opgeven, en het wil maar niet regenen en het vriest niet hard genoeg.

Twee aanslagen overleefd en daar geen enkele vriend verloren, maar wel oude maten die boos zijn om wat ik schreef en nu geen mail meer beantwoorden. Maar ter compensatie: al mijn kinderen praten weer met ons en dat is me dierbaarder dan het bericht dat we met z'n allen vergrijzen.

Eigenlijk is het beste bericht van het jaar het idee om oudere patiënten die een chirurgische ingreep moeten ondergaan, vooraf mentaal te testen. Ik denk dat dit echt het meest hoopvolle bericht is van het voorbije jaar. Want een ingreep is niet niets en anesthesie doet met een mens dingen die hij nooit vermoed kan hebben, vaak weken, nee, maanden later. De American College of Surgeons en de American Geriatrics Society willen iedereen boven de 65 preoperatief mentaal screenen voor hij of zij onder het mes gaat. Het zou de regel moeten worden.

Mag ik de minister dit advies geven: screen iedereen boven de 65 en beslis dan of er een nieuwe heup in mag. En of hij of zij nog op de kieslijst mag. Het zal een boel geld besparen en een hoop mensen gelukkiger maken.

Want dat beetje verstand verliezen dat je nog had voor je weer kan fietsen, is rampzaliger dan dat geklungel op een elektrische fiets van de Aldi waarmee je sowieso in het decor rijdt. Dat geldt ook voor kandidaat parlementsleden.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

17:16 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

11 december 2016

Burn-out patiënten slachtoffer van gaslighting

 

Ik heb het stilaan gehad met gehandicapten die om de haverklap in de krant komen omdat ze stoer zijn. Ze doen een triatlon uit. Ze racen sneller dan hun gehandicapte concurrenten. Ze verrekken van de rugpijn maar rijden een jumping uit. Rijden blind de Mont Ventoux op.
En zwemmen het Kanaal over. De inspirerende geïnvalideerde persoon is een terreur voor wie chronisch ziek is en niet meer kan wat hij vroeger kon. En altijd is er wel een psy die klaar staat om te vertellen dat als je wil, je ook kan. Het is een kwestie van karakter. En wie niet mee wil, is ergens gestoord. Van kwade wil. Lijdt aan renteneurose misschien. Of erger nog: is depressief. Je moest maar eens echt depressief zijn.
Ik vind het choquerend dat een paralympische atlete na een zoveelste gereden rit in de krant mag aankondigen dat ze haar euthanasie nog even uitstelt. Dit soort 'inspiratieporno' wordt graag breed uitgesmeerd door de media . Ik zal wel aangevallen worden maar in deze wil ik de lezer graag tegen de haren in strijken.
Vanwaar deze uitval? De Olympische Spelen zijn al een zomer voorbij. Het is de tijd van veldrijden, crossen en zesdaagse. Aanleiding is de zoveelste keer dat een zelf uitgeroepen goeroe zich in het debat moest mengen over burn-out. Ik vrees dat het begrip burn-out van een legitieme medische aandoening aan het verworden is tot een pseudo psychiatrisch label zoals 'hysterie'.
Ik lees dat militairen na hun 56ste onvermijdelijk naar een burn-out toe gaan. Idem dito voor onderwijzers, politieagenten, treinbestuurders, lijnpiloten, brandweerlui, verplegers, facteurs en onderwaterlassers. Als ze het niet al hebben, dan zullen ze het krijgen. Burn-out.
Het doet me denken aan 'gaslighting' of mindfucking naar de film Gaslight uit 1944 waarin Ingrid Bergman de hoofdrol speelt. Het verhaal is niet simpel: een man doet er alles aan om zijn vrouw ervan te overtuigen dat ze psychologisch niet in orde is. De brave vrouw gaat twijfelen aan haar eigen inzichten, ze verliest de greep op haar eigen realiteit. De manipulatie is subtiel, haar hele omgeving wordt gecontroleerd.
De parallel met chronisch zieken is snel getrokken. De patiënt is het slachtoffer van een narcistische zorgverstrekker, die hem het gevoel wil geven dat hij psychologisch in de war raakt , zijn eigen geheugen niet meer kan vertrouwen, door dingen te doen en te zeggen die hem laten twijfelen aan zijn herinneringen, zijn kennis en zijn eigen grenzen, normen en waarden en overtuigingen.
Een chronisch zieke persoon zit in een bijzonder kwetsbare positie. Dokters hebben buitensporig veel macht over iemand met een chronische ziekte, en er is niet veel voor nodig om dat evenwicht nog meer in hun richting te doen kantelen.
Vertel iemand zo lang dat hij een burn-out heeft en hij zal er een krijgen.
Patiënten die aan myalgische encefalomyelitis/chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS) lijden hebben aan den lijve ervaren wat gaslighting betekent. Hen werd jarenlang, ook door het Riziv, aangepraat dat ze aan een psychosomatische aandoening lijden en hen werd een combinatie van graduele oefentherapie (GET) en cognitieve gedragstherapie (CGT) voorgeschreven.
De therapieën werden populair door de PACE-studie, een uitgebreide, door de Britse overheid gesubsidieerde studie die GET en CGT als behandelingen voor ME/CVS bestudeerde. De PACE-studie bevestigde wat zo vele dokters al geloofden: dat ME/CVS niks meer was dan een psychische stoornis, een combinatie van geestelijke en fysieke deconditionering die eenvoudigweg opgelost kon worden met een beetje sporten en anders gaan denken.
De idee van ME/CVS als psychosomatische aandoening was zo ingebakken, dat het vijf jaar heeft geduurd vooraleer hun onderzoeksmethoden in vraag werden gesteld. Intussen heeft dit onderzoek werkelijke gevolgen gehad voor ME/CVS-patiënten. Nu blijkt dat de hele PACE-studie een stuk wetenschappelijke fraude was.
Maar dat behandelingen zoals GET werkelijke schade aanricht bij mensen met ME/CVS, ontkent onze overheid nog altijd. het Riziv gaat de proefopstelling die ze met de KU-Leuven heeft opgezet tot het einde doorvoeren.
Ondertussen worden talloze zeer ernstig zieke ME/CVS-patiënten een diagnose of echte behandeling geweigerd. Hun eigen perceptie wordt bovendien zo verdraaid dat ze beginnen te twijfelen aan hun eigen geestelijke gezondheid. Ze zijn gaan geloven in therapieën die gericht zijn op het overtuigen van de zieke dat ze helemaal niet ziek zijn, en dat ze de ziekte kunnen overwinnen door anders te gaan denken. Door gaslighting dus.
Dertig jaar al houdt men ME/CVS patiënten voor de gek. Nu dreigt men hetzelfde met burn-out patiënten te doen. Het is een kwestie van willen.


Marc van Impe


Bron: MediQuality

 

10:42 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

09 december 2016

Nooit meer stemmen

Ik zit in de wachtzaal en lees in een oude krant de vraag: ‘Wat als we democratische verkiezingen vervangen door een systeem van kunstmatige intelligentie?' De vraag komt niet van een of andere flippo die een populair boek geschreven heeft maar van een serieuze academica, mevrouw Louise Fresco, voorzitter van de Raad van Bestuur Wageningen U&R en schrijfster.

Fresco, die ik heb leren kennen als een no-nonsens dame schrijft dit naar aanleiding van de benoeming van Trump als president van de VS, wat in onze kranten van ‘weldenkend Europa' betreurd wordt als het failliet van de democratie.
Fresco: "Toch is de kern daarvan juist dat iedere stem telt, dus ook de stem van de xenofobe, anti-homo racist die zo scherp contrasteert met al die weldenkende lezers. Alleen, wat betekent het nog dat iedere stem telt, als de jonge generatie niet meedoet? Jongeren zijn, zo bleek in het VK en de VS, niet geïnteresseerd in stemmen.
Diegenen die in de Amerikaanse steden protesteren tegen Trump gaven toe dat ze niet naar het stembureau geweest waren. Dit is het nieuwe patroon: wel uitgesproken meningen, geen stemmen. Jongeren, maar ook heel veel ouderen zeggen dat ze „niet meer geloven", in overheden, politici, partijen. Deze ideologie van tegen-zijn zonder duidelijk onderbouwde keuzes ondermijnt de democratie, die immers draait om afwegingen tussen ongelijksoortige belangen."
Ik denk aan mijn eigen generatie, die massaal de barricaden op ging om te protesteren tegen de bourgeois en om haar overtollig testosteron kwijt te raken. Want daar waren de interessante meiden te vinden. Wat een vergissing was, want de interessantste porren stonden niet binnen de sproeistraal van de waterkanonnen. Het is niet makkelijk om de democratie te vernieuwen.
Fresco lanceert een gedachte-experiment. Wat als we democratische verkiezingen vervangen door een systeem van kunstmatige intelligentie? Stel je voor dat van alle burgers de voorkeuren opgeslagen worden: wat ze lezen, schrijven, eten, met wie ze omgaan, waar ze vaak komen, wie ze goedkeuren en afkeuren.
Die mogelijkheid is echt minder ver weg dan u denkt. Het e-health platform van de heer Frank Robben gaat al veel verder dan de informatie die menselijke programmeurs hebben ingevoerd. Combineer zijn kruispuntbank met de signalen afkomstig van sensoren in apparaten die gedrag registreren, mobiliteit, koopgedrag, gezichtsuitdrukkingen, sociale netwerken en straks mogelijk ook voedselinname.
Doe daar de data van de ziekenfondsen bij . En de analyse van deze enorme, continue datastromen biedt totaal nieuwe patronen, zowel collectief als individueel. Daar kun je van alles uit afleiden, bijvoorbeeld welk gedrag leidt tot betere gezondheid of minder milieudruk.
En uit het gedrag kun je, met aanvullende enquêtes, ook de bijbehorende waarden benoemen. Die zijn te vertalen in politieke voorkeuren. Vandaar is het geen grote stap om verkiezingen overbodig te verklaren. Meningen kunnen immers permanent gevolgd worden, en als de collectieve mening omslaat, waarvoor van te voren drempelwaardes afgesproken kunnen worden, kan het beleid aangepast worden. Of de leiders. Om het gedachte-experiment in extremis door te voeren: moeten we de hele regering niet door een programma van kunstmatige intelligentie vervangen?
Nu al beschikken we over snelle zelflerende programma's. Dat kan niet van zelflerende ministers zeggen.
Fresco ziet big data niet uitsluitend als een gevaar, wat verfrissend is. Op basis van uw data weten we wat u zou stemmen en hoeft u het niet meer zelf te doen. Dus pleit ze voor de vervanging van politieke leiders door artificiële intelligentie. Waarom niet? Erger dan de mens kan het niet worden. We moeten er alleen voor zorgen dat de artificiële intelligentie die ons gaat regeren niet door stervelingen wordt misbruikt.
Binnenkort zit ik met de minister aan de tafel. We hebben een gespreksonderwerp. En mijn tandpijn is over.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

 

09:17 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)