03 september 2016

Toch een rentree

Terwijl u dit leest zit ik ergens in de Balkan op een terras te genieten van een koel glas Vugava. Veertig jaar geleden niet te zuipen wegens te zoet en teveel alcohol, nu een frisse wijn met verfijnde en intense smaken. Waar het kapitalisme al niet goed voor is. Vanavond eten we salata od hobotnice en daarna geroosterd brood met pršut. En zo gaat dat nog een weekje door.

Daarna ben ik gaarne bereid mijn terugkeer in het drukke openbare leven te overwegen. U begon eergisteren aan de rentree zoals dat heet. Ik niet. Ik ben zoals de meeste jaren deze zomer niet weggeweest en moet dus ook niet terugkomen. Ik heb eigenlijk niets met de rentree. Voor mij is het een kunstmatig iets zoals Valentijn en uitgevonden door grootgrutters in schoolgerief en televisieprogrammamakers. Want zeg nu eerlijk, wat verandert er? Krijg je een cadeautje? Eten we gebraden lijsters? Verschijnt er een bonus op je rekening? Nee, de dossiers voor woonkrediet verhogen bij BNP Paribas Fortis en dat is nog maar een begin.

Je weet dat het jaar nog vier maanden lang duurt, je moet weer vroeger op, de files zijn er weer, en het wordt alleen maar regenachtiger en kouder om te eindigen met een slippartij gevolgd door een kop-staartaanrijding en een najaarsdepressie van jewelste die bovendien een gat zal slaan in je portefeuille. Echt iets om naar uit te kijken.

Er komen een aantal vakantiedagen aan waar je in principe maar weinig aan hebt. De herfstvakantie is meestal een sof. Van 11 november wordt je al niet veel vrolijker. En dan is er Sinterklaas en sinds een paar jaar al het politiek correcte gesteggel rond Zwarte Piet, die dit jaar wat mij betreft best een boerkini aan mag, en vervolgens de eindejaarsfeesten. De zoektocht naar het juiste cadeau, de wachtrijen in de supermarkten en de oorwurmen van de kerstliedjes. De geur van natte overjassen aan de porte-manteau in het café, je krant die nat wordt, de mensen met volle boodschappentassen in de tram, vergeten sjaals en reclame voor neustissue. De tijd van snotneuzen, raspende kelen en wintertenen. En oh dear, daar komen de alcoholcontroles, de BOB-campagnes, de ritten naar het onvermijdelijke familiebezoek, de koppijn de dag nadien.

Welgemutst het najaar in? Welaan dan, ik kies er dus voor om er nu een week tussenuit te trekken en me dan weer ongemerkt tussen de massa in te voegen. Nu zijn er geen jonge vaders met krijsende kinderen bij het zwembad, geen opdringende Duitsers, Russen of andere mede-Europeanen bij het ochtendbuffet. Alleen maar beleefd hotelpersoneel, een onberispelijke service en op de achtergrond een indian summer die van jetje geeft.

Dan hoor ik mijn kleindochter, die naar het eerste leerjaar gaat, een gedichtje van Annie M G Schmidt oefenen:

September is een nieuw begin

ik ga mijn best weer doen.

Ik heb drie nieuwe schriften,

een paars, een geel, een groen.

En ieder potlood heeft een punt

zo scherp dat je prikken kunt.

Ik zit nu in een nieuwe klas,

daar kom ik binnen met mijn nieuwe tas.

Het lokaal ruikt lekker fris

omdat het weer september is.

 

Dus toch, een rentree. Ik kijk al uit naar haar nieuwjaarsbrief.

Marc van Impe


Bron:  MediQuality

09:35 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

02 september 2016

Prof. Lieven Annemans: de dieven moeten eruit

Als je een lunchafspraak hebt met Lieven Annemans dan heb je geen tijd om te eten. Het gesprek met deze professor is een aaneenschakeling van ideeën, anekdotes, nuanceringen en nieuwe gedachtenpistes. De voorbije vijftien jaar heeft deze onorthodoxe gezondheidseconoom een curriculum en een bibliografie opgebouwd die niemand in dit land evenaart. Daarmee is hij in het gezondheidsdebat incontournable geworden, zoals de Franstaligen dat zo elegant weten te zeggen. Aanleiding voor het gesprek is zijn jongste boek dat de toepasselijke titel draagt 'Je geld of je leven, in de gezondheidszorg'.

Het is een stukje vakliteratuur dat ik ieder van u van harte wil aanraden. Ik hoop alleen maar dat er snel een Franse vertaling zal volgen. Lieven Annemans is hoogleraar in de Gezondheidseconomie aan de Ugent. Hij was gedurende 8 jaar voorzitter van de Vlaamse Gezondheidsraad en is erevoorzitter van de internationale vereniging voor farma-economie. Hij is laureaat van de Belgische Francqui Leerstoel en adviseerde het kabinet Volksgezondheid van Frank Vandenbroucke. In zijn vorige boek De prijs van uw gezondheid stelde hij een hervormingsplan van onze volksgezondheid voor dat uit tien pijlers bestaat. Daarin demonstreerde hij aan de hand van praktijkvoorbeelden hoe men in het verleden weliswaar bespaarde op de uitgaven maar ook dat dit vaak gebeurde ten koste van de kwaliteit van de zorg.

De ziekenfondsen waren daar niet gelukkig mee. De ambtenarij beet op zijn sjiek. Annemans: " Bij het kabinet De Block heeft men dat boek goed gelezen." De professor is content: "Deze minister bewijst dat het anders kan, haar aanpak is niet politiek of ideologisch maar pragmatisch. We zijn op de goede weg. Maar we zijn er nog niet. Daarom schreef ik Je geld of je leven."

Annemans maakt beelden van reële situaties . Geen academische zinnenbrouwerij maar gewone mensentaal. Dat is zijn sterkte. "Je vorige boek was een handleiding voor politici," zeg ik, "dit boek is een vragengids voor de volksvertegenwoordiging. Wie voor de verandering eens een interessante vraag wil stellen in de Kamer vindt hier volop inspiratie." Hij is het met mij eens. Annemans beschrijft hoe hij op onwaarschijnlijke situaties gestoten is. Hoe de cenakels functioneren waar de beslissingen –soms over leven en dood van de patiënt- genomen worden. "Ik heb moeten vaststellen dat meestal één figuur het hoge woord voert, de rest van het comité volgt. Laat staan dat er kritische vragen gesteld worden."

Als je dan al weet wat soms de wankele wetenschappelijke basis is waarop die beslissingen genomen worden, dan begin je te begrijpen waarom anomalieën bestaan. "We hebben nood aan een public appeal," zegt Annemans. "Laten we beginnen met de beslissingen rond het al dan niet terugbetalen van nieuwe onderzoeken, preventieve acties of behandelingen openbaar te maken. Het is voor de gewone burger vandaag absoluut niet duidelijk op basis waarvan men zulke beslissingen neemt.

De notulen van die vergaderingen moeten toegankelijk zijn zodat de burger weet waarom en hoe een beslissing tot stand komt. De wet op de openbaarheid van bestuur voorziet daarin. Ze zullen dan wel tweemaal nadenken in plaats dat ze zich er zomaar vanaf kunnen maken." Annemans verguist de ambtenaar niet. "Integendeel, er zijn duizenden mensen die hun opdracht naar best vermogen invullen. Maar er zijn ook de seingevers van de koers, geef ze een lint om de arm en een spiegelei en ze verworden tot de tergende controleur die alles stillegt als zijn arm dat wil. Dan zijn ze echt een commissielid in de slechtste zin van het woord." Maar ook de medische stand krijgt ervan langs.

"De uitwassen, de fraudeurs, die moeten weggesnoeid worden, zoals de dieven van een tomatenplant," zegt Annemans, " de ervaren tuinder knipt die dieven weg. Zo moet het ook in de geneeskunde. Geen kwaad woord over de tienduizenden artsen, tandartsen, apothekers, verpleegkundigen, kinesisten, psychologen en andere gezondheidswerkers die dagelijks voor honderdduizenden patiënten zorgen, hen bijstaan, hen soms een nieuw leven geven. Elke dag worden er in onze gezondheidszorg prachtige resultaten behaald, en elke dag staan al die gezondheidswerkers klaar om nieuwe wonderen te verrichten.

Het lijkt een beetje ondankbaar om dan een boek te schrijven waarin alleen maar verhalen staan over wat er fout gaat. Maar dit boek moest er komen, vond ik. Excellente zorg, zowel preventief als genezend, moet er zijn voor iedereen. Het is een fundamenteel recht. En iedereen heeft ook het recht om te weten en te begrijpen welke beslissingen er met het geld van de ziekteverzekering worden genomen en waarom. Want het geld van de ziekteverzekering, dat is ons geld. Tegen de fraude is een veel hardere aanpak nodig. Om te beginnen met een meldpunt waar mensen verdachte financiële praktijken aan het licht kunnen brengen. Zo'n meldpunt mag niet enkel via een website bereikbaar zijn.

Er moet ook een eenvoudig telefoonnummer komen. En naast de pure fraude zal de overconsumptie er ook aan moeten geloven. Het ziekenhuis van de toekomst gaat resoluut voor kwaliteit en houdt zich niet meer bezig met financiële achterkamerpraktijken om de omzet te maximaliseren. Ziekenhuizen mogen enkel nog die zorg aanbieden waarin ze het meest bekwaam zijn. Onnodige behandelingen en opnames zijn uit den boze. Het geld dat we daardoor kunnen recupereren, moeten we dan gebruiken voor meer preventie en nieuwe technieken en behandelingen – áls die hun geld waard zijn."

Annemans' sterk analytisch vermogen, zijn kennis van zaken, zijn no nonsens aanpak en zijn flair maken hem tot een auteur waaraan men niet voorbij kan gaan. Het enige wat ik in zijn verhaal mis is een hoofdstuk over patient empowerment. Het gaat in de gezondheidszorg niet alleen om geld, maar ook om data en dus om privacy. Sommigen hadden misschien gehoopt dat het bij dit boek zou blijven. Hier ligt een onderwerp voor een volgend werkstuk klaar. De lunch is over. Het is bij een koffie en een glas gebleven. Annemans is al weer onderweg naar een volgende afspraak.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

 

15:33 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

31 augustus 2016

Bijna een incident

Het gebeurt halfweg tussen het ziekenhuis en de flat. Het is de tweede maal dat ik deze afstand met één kruk afleg. Een prima oefening, zegt de kinesist, maar ik ben doodmoe. Mijn rechterarm zeurt, de kuit links schiet net niet in een kramp. Het is stoffig en heet. Ik heb mezelf een fris glas bier beloofd als ik aangekomen ben.

"Bonjour Pépé, t'as pas une cigarette ? » Een Afrikaanse medemens, zo'n jaar of zestien staat voor me. Naast hem een iets noordelijker type, en in aflopende grootte een rossig ketje. Ze dragen hun baseballpet achterstevoren, het hemd uit de broek zoals dat hoort tegenwoordig. Op het kanaal vaart een zandlichter voorbij. Verder geen omstaander in de buurt.

"Non, je ne fume pas, désolé," antwoord ik. Voor mijn voeten ligt de gescheurde verpakking van iets wat ooit halal was. En verder veel peuken, een lege aansteker, een stuk folder van de Aldi.

"Peut-être vous avez cinq euro ? » dringt hij aan. De adrenaline duwt de kramp weg. Ik ga van de weeromstuit wat rechter zitten. Dit wordt een interessant gesprek. Naast mij ligt Het boek van de schoonheid en de dood van Wim Kaizer, wat ik lees terwijl ik op mijn beurt wacht. Korte stukjes droefheid, vreugde, verwondering, gedachtestromen. Ik voel hoe de oudste van de drie de situatie inschat. Het plein onder de brug is leeg. Boven raast het verkeer. Je hoort jezelf nauwelijks praten.

Dan komt er een koppel bejaarden op een elektrische fiets aangereden. De man keurig voorop, zoals het hoort, zij op zo'n meter of drie afstand. Hij rijdt om de jongens heen en zet dan de voet aan de grond. "Alles OK," antwoordt hij op zijn eigen vraag. "Deze jongeman vroeg net of ik vijf euro kon wisselen," zeg ik. "Maar helaas, geen enkel geld op zak." "Ach, dat is zo geregeld," zegt hij en parkeert zijn fiets.

Dan moeten de jongens er ineens vandoor. Een eind verder blijken hun veel te kleine fietsen tegen de struiken te liggen.

Nu, een jaar later, zit de Afrikaanse jongen in de wachtzaal tegenover mij. Hij is tien centimeter gegroeid. Zijn enkel in het gips. Hij hoort en ziet niets: twee oortjes in, de ogen dicht, alsof hij in trance is. Dan kijkt hij op. Hij herkent mij. Een stralende glimlach.

"Bonjour Pépé."

 

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

 

15:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)