13 september 2016

Waarom dokters zelfmoord plegen

Het is de ultieme oxymoron: de suïcidale arts. En toch zijn er alleen al in Vlaanderen elk jaar minstens vijf artsen die er zelf bewust een einde aan maken. En zoals Domus Medica zelf toegeeft: waarschijnlijk zijn het er veel meer. Over Franstalig België bestaan geen cijfers. Zelfmoord is een beroepsziekte bij dokters. Ik heb er in elk geval een aantal gekend die tegen een boom geëindigd zijn, die uit het raam gesprongen zijn, die in de auto bleven zitten met een slang in de uitlaat en dan heb ik het niet over de zovele niet-bewezen suicides met pillen of een plastic zak over het hoofd. En dan houden we nog geen rekening met de zovelen die zich letterlijk dood zuipen. Dus waarom? Wat is er gaande?

En waarom is dit zo'n publiek geheim? Waarom willen zoveel mensen "die mensen willen helpen" zelf dood? Het is not done, maar ik zeg het toch: vaak valt de oorzaak van de wanhoopsdaad te vinden in de directe omgeving van de arts, in zijn werkmilieu.

Ik ontmoette als jong journalist ooit op een receptie bij mijn schoonvader de onderzoeksrechter, een gerechtsarts die zijn beklag maakte over een collega: "Als je dan toch besluit zelfmoord te plegen, dan doen het beter van de eerste keer goed. Je zou van een arts toch mogen verwachten dat hij dat op een nette manier doet en zijn familie en de samenleving niet achterlaat met alle shit." Waarop hij me een beknopte handleiding gaf hoe netjes naar de andere kant te gaan.

Volgens deze bekende professor bestond er geen grotere schande dan een mislukte zelfmoord. Hij was een man van de harde school die ook van mening was jonge artsen in opleiding 72 uur achter elkaar wachtdienst mochten draaien. Toen ik veertig jaar geleden hierover een artikel schreef was de aanleiding een kleine zelfmoordepidemie onder artsen in opleiding aan zijn alma mater. Alma mater mag dan wel "zorgende moeder" betekenen maar een opleiding geneeskunde was toen niet moederlijk en zeker niet zorgzaam. En dat is ze nog niet. Slaapdeprivatie is een oud zeer in de ziekenhuizen waar geneeskunde aangeleerd wordt. Slaapdeprivatie is nochtans een marteltechniek die door de conventie van Génève verboden wordt. Ook nu nog worden artsen "betrapt" als ze een powernap nemen.

Ik weet niet of het een goed idee is om artsen medisch te keuren. Onze medische scholen, universitaire ziekenhuizen, klinieken veroorzaken geestelijke gezondheidsproblemen bij artsen, vervolgens gaan ze die artsen culpabiliseren en willen ze hen dwingen om hun vertrouwelijke medische gegevens vrij te geven. Om vervolgens, tot besluit, de licentie voor de uitoefening van hun beroep in te trekken? Verliest zo'n arts die over zijn grens van weerbaarheid gegaan is zijn RIZIV nummer? Of zal de Orde een (tijdelijk) beroepsverbod uitspreken?

Ik ken dokters, zelf actief in de geestelijke gezondheidszorg, die over de grens psychiatrische hulp zoeken. Precies omwille van het stigma dat ze van hun collega's opgelegd dreigen te krijgen.

Voor de patiënten moet de ideale dokter een rots in de branding zijn, een man of vrouw die zelfzekerheid uitstraalt, die van zijn patiënten houdt en naar hen luistert. Maar wat als die dokter dagelijks moet werken in een omgeving waar hij of zij nauwelijks aanspraak krijgt van de collega's? Wat als op mails niet gereageerd wordt? Waar men doet of je niet bestaat? Waar haantjesgedrag de regel is, waar men elkaar het licht in de ogen niet gunt en waar je een meester moet zijn in Japanse gevechtssporten wil je een kans op overleven te maken? In een bedrijf zijn de HR-diensten verantwoordelijk voor het welzijn van hun personeel. In een ziekenhuis is er de preventieadviseur die waakt over het geestelijk welzijn van het verplegend, administratief en logistiek personeel: geen discriminatie, racisme, verbaal geweld, stalking of pesterijen. Maar de dokters vallen buiten dit vangnet.

Ik spreek hierover de CEO van een groot ziekenhuis aan. Het was hem niet bekend dat artsen suïcidaal zouden zijn. Hij wist niet eens dat een arts het slachtoffer kan zijn van een cyclus van misbruik die begint bij de opleiding wanneer hij nog een idealistische student is. En hij begreep niet dat misbruikte geneeskundestudenten misbruikte artsen worden die op een dag misbruik dreigen te maken van hun collega's artsen én van hun patiënten.

De basisvraag is niet hoe je misbruikte artsen gaat helpen, maar hoe je het institutionele misbruik voorkomt. Meldpunten binnen onze ziekenhuizen of binnen de kringen zijn mooi. Weerbaarheidscursussen zijn prima. Waarom geen mindfulness klasjes voor medische studenten? Maar is het de hoofdbedoeling om slachtoffers te leren omgaan met misbruik? Of om een einde te maken aan het misbruik zelf?

De medische cultuur en het geneeskundeonderwijs moeten veranderen. Maar culturen veranderen niet omdat je het hen vraagt , zelfs niet als er sprake is van eigenbelang. Ze veranderen alleen wanneer ze zijn gedwongen worden om te wijzigen. Daarom ben ik voorstander van een systeem dat reeds binnen een aantal bedrijven bestaat waarbij management en medewerkers die zich niet eervol gedragen gesanctioneerd worden. Wie de bullebak uithangt, krijgt een dosis van zijn eigen medicijn. En als het moet volgt ontslag.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:22 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

08 september 2016

Het einde van de komkommertijd

Niet veel komkommertijd gehad, de voorbije zomer. Het nieuws hield niet op. Daarom zitten we nu pas bij de bocht van de rivier en hebben we de gelegenheid om bij te praten. Het gesprek gaat over een kennis van ons, een man zo verheven boven het medisch voetvolk dat hij helemaal geen tijd heeft noch kan maken voor enkele filosofische gedachten bij een glas Orval. Nee, hij moet denken, praten, discussiëren en vooral publiceren. We komen automatische bij het thema ijdelheid.

IJdelheid is des mensen Maar bij sommige mensen, zeker binnen de academie, is ze meer prominent aanwezig dan bij andere, dat zal de lezer niet verwonderen. Ik heb daar geen moeite gezien enige ijdelheid mezelf niet vreemd is. Mijn vriend de huisarts daarentegen is de vlees geworden bescheidenheid. En dat bewijst hij zo om de veertien dagen met ingezonden brieven naar de reguliere en niet-reguliere media waarin hij zijn bescheiden mening ten beste geeft.

Ik las deze zomer dat die ijdelheid van academici gemeten is. In het vakblad Physics and Society werd deze zomer een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat nagenoeg tien procent van de citaten uit "mannelijke" wetenschappelijke publicaties eigenlijk referenties waren naar eigen, eerder gepubliceerd werk. De auteurs gingen niet licht tewerk en screenden maar liefst 1.5 miljoen publicaties. En nu komt het: als men de publicaties van de twee laatste decennia leest, wordt men geconfronteerd met het feit dat mannelijke auteurs maar liefst 70 procent vaker zichzelf citeren dan hun vrouwelijke collega's.

Ik leerde in de journalistenopleiding altijd dat je absoluut moet vermijden uit eigen werk te citeren, maar daar storen de (jongere) mannelijke wetenschappers zich absoluut niet aan. Ook blijkt nog dat vooral in de psychologie en psychiatrie het eigen gelijk graag bewezen mag worden aan de hand van een citaat van zichzelve. Zoals bekend maakte de bekende entomoloog Sigmund Freud uitgebreid gebruik van die techniek. In heb in het Leuvense een professor psychiatrie gekend die niet alleen zichzelf continu citeerde maar ook zijn assistenten tot zijn eigen dochter toe zijn citaten liet herhalen, waarbij hij de techniek van me, myself and I tot sublieme hoogten bracht. Nu hij het emeritaat bereikt heeft, zwijgt iedereen zedig over dit staaltje hubris. De academie kan ook mild zijn.

Wat me onvrijwillig bij het boek van Lieven Annemans brengt. Deze bezondigt zich niet aan het citeren van zijn eigen zelve maar maakt ruim plaats voor getuigenissen en ervaringen van echte patiënten. Hij spreekt soms in parabels, die Annemans, maar hij slaagt erin de vinger op zere wonden te leggen. De reacties waren navenant. Reeds op de dag van het verschijnen regende het negatieve en bozige commentaren van artsen die zich op een teer lichaamsonderdeel getrapt voelden. Merkwaardig hoe helderziend ze waren. Het boek was nog niet op de markt, de eerste interviews verschenen pas woensdagochtend, en toch leverden ze gedegen kritiek.

We bestellen nog een rondje Orval. Faut pas deconner, zegt onze Waalse collega. Hij heeft gelijk. Hij heeft trouwens een raadsel voor ons: vanwaar die Vlaamse uitdrukking "komkommertijd". In het Frans bestaat die helemaal niet. Hoewel hij ze leuk vindt. Ik ken het antwoord. In het Engels spreekt men ook over cucumbers time. Als men het heeft over nieuws uit nieuwsarme tijden. Mijn vriend de linguïst beweerde ook dat het begrip uit het Duits komt: daar heeft men het over de Sauregurkenzeit. De zomer is inderdaad de tijd dat men gurken oplegt. Maar helaas, ook al citeert hij zichzelve graag, hij dwaalt. Het Duitse woord is afgeleid van het Yidische Zoeres- und Joekresszeit, wat staat voor magere tijden, en het woord is dus een mondegreen. Daarop ontstaat een discussie die ik u wil onthouden.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

11:14 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

06 september 2016

Aandelen Apple zijn een stuk waardevoller dan kinderen

Ik had het nooit zo bekeken maar ik lees in een financieel dagblad dat als ik pakweg 25 jaar geleden niet nog een kind had gekregen, maar alle kosten voor zijn opvoeding in Apple had gestoken, ik nu behoorlijk rijk zou zijn geweest. Dat blijkt uit de rekentool van WhatIfIBoughtAppleInstead.com. Daarmee kun je berekenen hoeveel geld je nu had gehad als je alle kosten voor de opvoeding van je kind in Apple had gestoken vanaf het moment dat de kleine geboren werd, aldus de analistenwebsite MarketWatch.

Ik reken mezelf voor hoeveel zijn hogere studies ons gekost zouden hebben en moet tot de vaststelling komen dat ik het niet weet. Hoeveel kostte dat jaar in Aberystwyth ? Hoe bereken je de kosten van vier jaar universitair pendelen? Reken je daar de kosten voor kleding, uitgaan, de onmisbare IT en de festivals bij? Moet ik rekening houden met het feit dat hij de jongste tien jaren van zijn jonge leven ruim tweemaal zoveel eet als wij samen? En die neutjes 's avonds met vader bij een goed gesprek? Het is allemaal zinloos, maar volgens Marketwatch levert het wel een leuke rekensom op. Het rekenmodel gaat uit van bepaalde maandelijkse kosten om een kind op te voeden, daar kun je eventueel kosten voor een studie aan toevoegen.

De berekening gaat uit van een voor inflatie gecorrigeerd maandelijks bedrag dat het kost om een kind op te voeden, afhankelijk van wanneer het kind geboren is. Vervolgens wordt berekend hoeveel het had opgeleverd als dat maandelijkse bedrag vanaf de geboorte van het kind in Apple-beleggingen was gestoken. Marketwatch rekent de maandelijkse beleggingskosten aan $20.

Zij nemen als voorbeeld een gezin met een kind met een inkomen van om en bij de $111.000 per jaar. Volgens hun berekening zou de familie zonder kind $45 miljoen rijker zijn aan gecumulleerde winst op hun Apple aandelen. De Nederlandse financiële nieuwssite Finanzen.nl nam de proef op de som en ging uit van een gezin met een middeninkomen en twee kinderen van inmiddels 28 en 25. Naast de kosten voor de opvoeding tot 18 jaar voegden we nog een ondersteuning voor de studie toe. We gingen uit van hulp bij boeken, collegegeld en huur voor omgerekend zo'n 500 euro per maand, dus 6.000 euro per jaar. Het lijkt me weinig. Alleen al de combinatie van een treinabonnement, lunchgeld op school, boeken, films , sportclub en IT maakten een groter gat in ons budget. Maar reeds aan de hand van die berekening is de conclusie onthullend: want al dat geld dat aan de opvoeding van twee kinderen werd besteed zou maand op maand in Apple belegd en volgens de tool omgerekend nu het lieve sommetje van zo'n 23 miljoen euro opgeleverd hebben.

Of de miljoenen opwegen tegen het geluk dat kinderen kunnen brengen? Bereken het vooral zelf aan de hand van deze tool: http://whatifiboughtappleinstead.com/index.php

Marc van Impe

 

Bron: http://www.marketwatch.com/story/45-million-reasons-you-s...

 

Bron: MediQuality

10:35 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)