30 maart 2017

Wereldprimeur: vier tabaksproducenten voor de strafrechter


In Nederland wordt de eerste strafrechtelijke procedure tegen vier grote tabaksproducenten aangespannen.


Philip Morris International, British American Tobacco, Imperial Tobacco Benelux en Japan Tobacco zouden zich met de verkoop van sigaretten onder andere schuldig maken aan zware mishandeling met de dood tot gevolg en valsheid in geschrifte, stellen patiënten Anne Marie van Veen, Lia Breed, de Stichting Rookpreventie Jeugd (SRJ) en het kankerfonds KWF. Dit is een wereldprimeur.

Het verschil is dat bij een strafproces de bewijslast bij het Openbaar Ministerie ligt en bij een civiele procedure bij de aanklagers zelf. De zaak werd vorig jaar in september opgestart. Patiënten Van Veen en Breed menen dat rokers vals worden voorgelicht op de pakjes over de uitstootwaarden van de sigaretten. De hele zaak gaat om de kleine gaatjes in de filter van de sigaret.


Als een roker een trekje neemt, blokkeert hij met zijn mond en vingers die gaatjes. Bij officiële meetsessies waarin vastgesteld wordt hoeveel teer en nicotine in een sigaret zit, wordt het dichthouden daarvan niet meegerekend. Het gevolg: rokers krijgen gemiddeld 2,5 keer meer schadelijke stoffen binnen dan op het pakje staat, berekende het Rijksinstituut voor Volksgezondheid. KWF stelt „enorm geschokt" te zijn door de vaststelling „dat rokers al jarenlang consequent en bewust worden misleid door de tabaksindustrie. Dertig procent van alle sterfte door kanker wordt veroorzaakt door roken. Mensen krijgen nog veel meer schadelijke stoffen binnen dan we al wisten. Zo mag er niet met de gezondheid van mensen worden omgegaan."


Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn de minuscule gaatjes niet strafbaar. De laboratoriumtesten van de tabaksfabrikanten voldoen namelijk aan de internationaal gehanteerde ISO-meetmethode. Het is nu aan het Openbaar Ministerie (OM) om te bewijzen dat sigarettenproducenten opzettelijk onjuiste meetgegevens op de pakjes zetten, en niet door bijvoorbeeld slordigheid of door een onbewust andere interpretatie van de meetgegevens.


De tabaksindustrie weert zich door te stellen dat de sigaretten geproduceerd worden in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving. Worden de producenten vrijgesproken dan kunnen ze aanspraak hebben op een schadevergoeding. Dus dat betekent dat belastingbetaler de de rekening betaalt. Een OM-woordvoerder zegt dat het eerder nog maanden dan dagen zal duren voordat het een besluit neemt over een eventuele vervolging.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

17:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Affaire Van Gool: integriteit heeft zijn prijs


Waarom bleef dokter Stefaan Van Gool na 2014 nog meer dan een jaar, tot september 2016, verbonden aan de KU Leuven? Wetenschappelijke integriteit is als maagdelijkheid, je kan niet een beetje onbevlekt zijn. De vergelijking is niet overtrokken. Huidig rector en kerkjurist Rik Torfs zei ooit in De Standaard dat de omgang van universiteiten met wetenschapsfraude net zo delicaat is als het seksueel misbruik in de kerk: ‘Doen alsof je neus bloedt, is schuldig verzuim.’ En in De Morgen: ‘Een doofpotoperatie is onmogelijk en als we dat volhouden, zal de politiek ingrijpen.

Maar wetenschapsfraude is van alle tijden en gebeurt op alle plaatsen, ook daar waar men dit het minst verwacht. De VUB kende vorig jaar zijn schandaal met het onderzoek naar epilepsie. Dat de KU Leuven nu in zwaar weer zit, verwondert niet. Wel wonderlijk is het feit dat de man die nu in de Vlaamse pers als een "gekke professor" wordt afgeschilderd niet alleen aan het werk bleef tot het begin van dit academiejaar maar dus ook de prestigieuze titel ‘professor aan de KU Leuven' mocht blijven dragen.


Sterker nog, de KU wist wat er aan de hand was maar liet de man ook ongestoord optreden in de spectaculaire reeks Topdokters op de commerciële zender Vier. Het is door de actie van een patiënt die een oproep lanceerde in de pers dat de Leuvense Alma Mater en het UZ slachtoffer werden van een stevige reputatieschade. Torfs verdedigt in De Standaard zijn aanpak. ‘In deze concrete zaak denk ik niet dat er iemand mee gediend was dat we dit op straat gooien … Dit is dus géén doofpotoperatie.'


Het lijkt alsof Torfs zijn lesje in Washington geleerd heeft en het over alternatieve feiten heeft. Is het dan ook fake news dat een en ander te maken heeft met een stichting die tot nu toe in de luwte van de Naamse straat bestond: het Olivia Hendrickx Research Fund? Het Olivia Fund werd opgericht door de ouders van een tweejarig patiëntje van Van Gool dat in 2000 overleed aan een hersenstamtumor en steunt "vernieuwend kankeronderzoek dat jonge patiëntjes betere overlevingskansen geeft en concreet bij hun genezing helpt".

Het fonds telt onder zijn ereleden op Herman De Croo na, uitsluitend KU Leuven prominenten: Baron Prof. Dr. Ir. Paul De Meester, oud-decaan faculteit toegepaste wetenschappen KU Leuven, Baron Prof. Dr. Ir. André Oosterlinck, ererector KU Leuven, Prof. Dr. Marc Vervenne, ererector KU Leuven, en als gewoon lid Prof. Dr. Mark Waer, ererector van dezelfde "beste universiteit van het land", om het met de bescheiden woorden van de huidige rector te zeggen.


Professor Van Gool was dan wel een gereputeerd onderzoeker, een goed financieel beheerder was hij niet. Reeds in 2013 was het duidelijk dat hij een put van ettelijke honderdduizenden euro's gegraven had. Maar in een reactie op de interne audit die dit financiële wanbeheer bij het begin van dat academiejaar aan het daglicht bracht verzekerde Van Gool dat het tekort in 2014 zou aangezuiverd worden door het Olivia Hendrickx Research Fund. Nog in 2013 doneerde dat fonds 400.000 euro … voor het onderzoek van Van Gool.


Toen deze noodgedwongen naar zijn Duitse privé kliniek vertrok verzekerde het fonds dat er niets zou veranderen aan de ‘hechte, inspirerende relatie' tussen Van Gool en het fonds. En tot vandaag financiert het Olivia Hendrickx Research Fund ook nog altijd het Leuvens kankeronderzoek. Zo postte het fonds gisteren nog een bericht onder de kop Kinderen die genezen van kanker kunnen daar nog lang de gevolgen van meedragen. Het fonds steunt een onderzoek van kinderpsychiater in opleiding Iris Elens, neuropsycholoog Jurgen Lemiere en professor Rudi D'Hooge van de KU Leuven.


Geen woord over de affaire Van Gool. Voorzitter Ilse De Reze nam gisteren in Herentals de telefoon niet op.


Toen we in februari 2014 berichtten over de ophefmakende campagne van Van Gool die zich samen met 160 andere kinderartsen in een open brief richtte tot de Kamervoorzitter, waarin ze zich tegen de geplande uitbreiding van de euthanasiewetgeving voor minderjarigen verzetten, waarschuwde men ons. Noli me tangere, luidt het vers in de Bijbel (Johannes 20:17). Zijn netwerk was sterk, zijn arm reikte ver. In elk geval ver genoeg om nog anderhalf jaar de schijn op te houden. Het is het goed recht van eenieder om zich met alle middelen te verdedigen. Maar mistoestanden verzwijgen is schuldig verzuim. Niet alleen in Leuven is men daar schuldig aan. Ook de ziekenfondsen, het Riziv, het FAGG wisten dat het werk van Van Gool niet koosjer was.


Tenslotte nog dit: in 2014, dus na het eerste interne onderzoek en toen het alarm al was afgegaan ontving het UZ Leuven Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, in audiëntie bij professor Van Gool. ‘Ergens wil je een verschil maken. Als je als arts een kleine vingerafdruk achterlaat, is je carrière geslaagd. Dan heb je een klein beetje aan de vooruitgang van de wetenschap gewerkt.' Aldus dokter Van Gool in Topdokters op Vier. In diezelfde uitzending maakte Van Gool zich ook druk over ‘administratieve pesterijen' van het geneesmiddelenagentschap, dat op het volgen van de procedures hamerde. De druk van zijn patiënten was te groot om aan te weerstaan. Hij was hun laatste kans. Van Gool werd god.


Een citaat zal ons bijblijven: ‘Als Steve Jobs bij ons was behandeld, dan leefde hij wellicht nog', zei hij eind 2011 in het ledenblad van SP.A. Het slachtoffer van de hoogmoed en de compliciteit zijn de patiënten: de kinderen en de volwassenen voor wie de professor de laatste hoop was. Als ze tenminste 50.000 euro bij elkaar gesponsord kregen.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

07:13 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

29 maart 2017

Affaire Van Gool: tot nu toe geen enkele paper teruggetrokken


De KU Leuven blijft achter de publicaties van dokter Stefaan Van Gool staan. De onderzoekscommissie die Van Gool’s onderzoek onder de loep nam, was nochtans van mening dat de KU Leuven de uitgevers van de vakbladen waarin deze publiceerde moesten gewaarschuwd worden.


‘Er is een sterk vermoeden van fraude als in publicaties gesteld wordt dat er een goedkeuring is gegeven door de ethische commissie en die achteraf niet aangetoond kan worden. Hetzelfde geldt voor de informed consent van de patiënten, die in vele gevallen bij audit ontbreekt'. Maar tot op heden werd geen enkele publicatie ingetrokken. Die maatregel zou voorkomen dat andere wetenschappers hun eigen onderzoek zouden baseren op de twijfelachtige gegevens van Van Gool. Eind 2014 oordeelde de commissie dat die maatregel aangewezen was.


In ten minste zeven papers gepubliceerd in zes verschillende tijdschriften, beschrijven Van Gool en zijn co-auteurs de resultaten van tumorvaccinproeven. Een van de papers verscheen zelfs na zijn vertrek uit het UZ Leuven. Volgens Stefaan Van Gool is er geen reden om een van zijn papers in te trekken. Volgens hem zijn de gegevens nog steeds geldig. Wim Robberecht, vice-rector magnificus aan de Universiteit van Leuven, is het daarmee eens. De universiteit nam wel contact op met de redactie van de betrokken tijdschriften.


Vaak worden studies voor minder ingetrokken. Volgens Ferric C. Fang, hoofdredacteur van Infection and Immunity die daar een editorial aan wijdde, kunnen publicaties worden ingetrokken wanneer hun bevindingen niet langer betrouwbaar worden geacht als gevolg wetenschappelijk wangedrag of een dwaling, als het om plagiaat gaat, of wanneer ethische richtlijnen niet gevolgd werden.

Hoewel de retractie van een paper relatief zeldzaam is, is dit proces essentieel voor het corrigeren van de literatuur en onderhouden van het vertrouwen in het wetenschappelijke proces. Het rapport van de interne en externe experts die zich in 2014 over de studies van Van Gool had gebogen, is onverbiddelijk: de klinische studies van dr. Van Gool beantwoordden niet aan de strenge normen. Sterker nog, de patiënten waren niet op de hoogte van de risico's én ze betaalden grote sommen geld om onwetenschappelijk behandeld te worden. Daarom kwalificeerden de ethici de studies van dr. Van Gool als ‘wetenschappelijk wangedrag'. Niet voldoen aan ethische en juridische vereisten is even erg als plagiaat, vervalsing en verzinnen van data.


https://www.researchgate.net/profile/Stefaan_Gool/publica...

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3187237/

 

Marc van Impe

 

 

Bron: MediQuality

17:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)