24 juni 2012

Shurgard

Je weet niet wat je niet weet, dus kan je beter voortbouwen op wat je weet dat wél werkt. Daarom is zelfkritiek haast onmogelijk en weinig effectief. Dat zie je dagelijks in het beleid van deze regering: dat bestaat vooral uit een rit met veel vallen en opstaan, meer survival dan visie.  Die uitspraak over weten heb ik niet uit mijn duim gezogen maar komt van de übertechnocraat Donald Rumsfeld die de oorlog in Irak in de steigers zette. Rumsfeld voegde er aan “En er zijn dingen waarvan je niet weet dat je ze niet weet.” Hij vergat een vierde categorie: je weet soms niet wat je wel weet. Dat heet ervaring. Wat ons beleid mist is appreciative inquiry, samen ervaringen delen en vergelijken. Dus geen red flags maar green flags. Want er is altijd wel iets dat werkt. De vraag moet zijn: waarom werkt iets wél in die gegeven situatie? Zelden is iets aan het toeval te wijten.
Op die manier leg de mogelijke drivers bloot, dat heet Ontdekken of Discover. Ken je de drivers, dan kan je de kans op herhaling van die ideale situatie vergroten, dat is Dromen of Dream. Niet het voorkomen van fouten moet de voorkeur krijgen, maar het zoeken vanuit de oplossing. Dat is Uittekenen of Design. En dan pas komt het realiseren wat je kan. Dat heet Afleveren of Deliver.
We hebben innovatie nodig. Zeker in de volksgezondheid en de geneeskunde. Die wordt nu tegengewerkt door de overheid die alles liever in strakke stramienen en trajecten giet, dan appreciative inquiry toe te passen. Dat komt omdat niet de zorgverstrekkers en de patiënten de zorg sturen maar de verzekeraars en de ambtenarij. Hadden die ooit de Sint-Pieters moeten bouwen dan had die vast en zeker op een stapelplaats van Shurgard geleken. Michelangelo en Bramante werkten met de menselijke maat. Niet met een web van doorgeschoten regeltjes en procedures.
Marc van Impe

19:39 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

19 juni 2012

De Latijnse les

Ik werd vannacht wakker en dacht aan de Latijnse les uit de retorica.  "Timeo Danaos et dona ferentes" is de zin die door mijn hoofd schoot. Dit is een Latijns citaat uit Vergilius' episch verhaal over de Trojaanse vorst  Aeneas.  (Aenis, zang II, vers 49) en het betekent: "Ik ben bang voor Danaërs (= 'Grieken'), ook als zij geschenken aanbieden". Waarom deze uitstap naar de klassieke literatuur? Wel, ik maakte onbewust een optelsom van uitspraken en standpunten van onze gewaardeerde minister van Volksgezondheid, mevrouw  Laurette Onkelinx. 1. De minister wil dat de gezondheidskosten voor chronisch zieke patiënten tot het absolute minimum herleid worden. Daarom wil ze een algemeen ingevoerde derdebetalerregeling, niet alleen voor ziekenhuisconsultaties en –verblijven, maar ook bij de huisarts. Daar valt veel voor te zeggen. Maar voor wat hoort wat, ook in de gezondheidszorg. En dat is 2. De minister wil dat chronische ziekten behandeld worden volgens een zorgtraject. Dat houdt in dat arts, ziekenfonds en patiënt een afspraak maken die er op neer komt dat de arts en de patiënt het traject zoals dat is uitgestippeld door het Riziv – lees: de verzamelde ziekenfondsen- nauwgezet gaan volgen. Zo’n trajecten bestaan al voor patiënten die aan diabetes en aan chronisch nierfalen lijden. In Vlaanderen is er redelijk wat interesse voor dit soort van vastgelegde geneeskunde: de dokter krijgt een jaarlijks forfait en de patiënt krijgt zijn medicatie gratis. In Franstalig België is de belangstelling minimaal. Hier valt veel over te zeggen, maar dat zou ons buiten het bestek van deze  blog brengen. Feit is dat trajectgeneeskunde in vele gevallen werkt, maar niet in alle gevallen en dat individuele zorg altijd goedkoper en beter is voor de patiënt. En dan komt 3. De minister wil alleen nog werken met zogenaamde evidence based behandelmodellen. Dat zal heel wat CVS/ME en fibromyalgiepatiënten bekend in de oren klinken. Was het niet evidence based dat cognitieve gedragstherapie en graded excercise voor hen alleen zaligmakend waren? Helaas heeft het onderzoek van het Riziv en het KCE het tegendeel bewezen, maar daarom treurt men niet. Men geeft het kind een nieuwe naam. Bijvoorbeeld: mindfulness. En wat wil het toeval: voorbije week publiceerde de KULeuven de resultaten van een mega-onderzoek waaruit moet blijken dat mindfulness de panacee is voor alles wat zowat los en vast aan je lijf zit, dus vooral voor somatoforme aandoeningen zoals depressie. Voelt u hem al komen? Hier komt 4. De minister wil dat de psychologische zorg betaalbaar wordt voor de patiënt, dus gaan “echte” psychotherapeuten en huisartsen die een bijzonder opleiding psychologie gevolgd hebben –hadden ze dat dan eerder niet gehad?- een nieuw nomenclatuurnummer krijgen. De patiënt gaat dus zijn psychotherapie, ook als die niet bij een psychiater loopt, terugbetaald krijgen. Goed nieuws? Zeker, goed nieuws als daar niet een adder onder het gras zat. Pats boem hier komt 5.  De minister zegt dat ze niet alleen begaan is met de chronisch zieke en dus minvermogende patiënten maar vooral met de patiënten die lijden aan het chronisch vermoeidheidssyndroom en fibromyalgie die ‘ af te rekenen hebben met het onbegrip van hun dokter, hun familie en de verzekeringsinstellingen’. De minister heeft het licht gezien. Prijst de heer! Ware het niet dat als ik 1+2+3+4+5 achterelkaar zet de volgende combinatie bekom: Derdebetaler op voorwaarde dat ik een zorgtraject volg, dat gebaseerd is op zogenaamde evidence based medicine, verstrekt door psychotherapeuten of psychologisch bijgeschoolde huisartsen en dit specifiek toegepast op CVS/ME en fibromyalgiepatiënten. Dat betekent dus afgelopen met echte geneeskunde en retour naar de praatdivan.  De minister heeft haar best gedaan, de patiënten krijgen extra aandacht. Wie klaagt er nog? En wie iets anders wil, die mag het zelf betalen. Ik kan me vergissen natuurlijk maar je moet geen Latijn geleerd hebben om hier ’s nachts wakker van te schrikken. In het goed Vlaams zegt men: "Als de vos de passie preekt, boer, let op je ganzen!” tijd dat we aan ons hek rond ons erf gaan werken.

Marc van Impe

14:11 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (3)

13 juni 2012

Gerommel in het hoofd

Er gaat geen week voorbij of een of ander medisch waanidee valt aan gruzelementen.  Zo ook vorige week toen gepubliceerd werd dat het prikkelbare darmsyndroom geen psychosomatische achtergrond heeft . Een overmatige groei van bacteriën in de darm is definitief gekoppeld aan Prikkelbare darmsyndroom (IBS), zo blijkt uit de resultaten van een nieuwe studie van het Cedars-Sinai ziekenhuis (VS). De onderzoekers maakten gebruik van bacterieculturen uit de dunne darm. In ons land huldigden nogal wat artsen de gedachte dat “ wat gerommel in de buik” of spastisch colon het gevolg was van “fout” denken. Professor Benjamin Fischler ging zelfs zover om in bepaalde gevallen psychoanalyse voor te stellen als ideale behandelmethode voor deze “somatoforme aandoening”. Niet dus! IBS is het gevolg van een verstoring van de darmflora!

Dit is de eerste studie die gebruik maakt van de "gouden standaard" methode voor onderzoek naar de oorzaak van de ziekte die tot nu toe beschouwd werd als een psychisch probleem en die vaak voorkomt bij CVS/MEpatiënten. Eerdere studies hadden al aangegeven dat bacteriën een rol in deze ziekte spelen. De nieuwe definitieve studie verschijnt in Digestive Diseases and Sciences, en verwijst alle psychiatrische theorieën naar de prullenbak. De oorzaak is wel degelijk small intestinal bacterial overgrowth of SIBO. De studie omvatte 320 patiënten. Meer dan een derde van de patiënten bleek aan SIBO te lijden, terwijl dat percentage bij IBS-patiënten met diarree opliep tot 60%. "Terwijl wij in het verleden al overtuigend bewijs gevonden hadden dat bacteriële begroeiing een bijdragende oorzaak van IBS is, hebben we nu bewezen dat onderzoek van bacteriële culturen is de gouden standaard van de diagnose," zei dr. Mark Pimentel, directeur van het Cedars-Sinai GI Motility Program en een auteur van de studie. "Dit is duidelijk bewijs van de bacteriën rol spelen in de ziekte onderstrepingstekens onze klinische proef bevindingen, waaruit blijkt dat antibiotica een succesvolle behandeling voor IBS zijn." In ons land huldigt men de stelling dat IBS het best behandeld wordt met psychotherapie. Pimentel heeft nu aangetoond dat behandeling met rifaximin, een specifiek antibioticum dat enkel in de darm wordt opgenomen, de aangewezen behandeling is. Al de rest is geen gerommel in de darmen maar rommel in het hoofd. Quod erat demonstrandum.

 

Marc van Impe

11:30 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)