26 september 2011

Kwakzalverprijs voor mindfulness

Niets is passender en billijker dan het aanklagen van nepgeneeskunde. In België hebben we daar Skepp voor, in Nederland is er de VtdK die de jaarlijkse Meester Kackadorisprijs uitreikt. Het concept Planetree komt twee keer voor op de longlist voor de jaarlijkse Meester Kackadorisprijs 2011. Deze Nederlandse prijs, uitgeloofd door de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK), is dus bestemd voor ‘instellingen, personen of ondernemingen die in belangrijke mate hebben bijgedragen aan de verspreiding in daad, woord of geschrift van de kwakzalverij in Nederland’. Planetree, overgewaaid uit de Verenigde Staten, is een zorgconcept dat beoogt ‘hartelijke zorg’ te leveren aan cliënten: planetree omvat zogenaamd betere zorg zoals acupunctuur, aromazorg, Chanoeka en mindfulness en medewerkers zouden in werktijd mogen mediteren. In een ander Planetree-concept’ voor huisartsen komt ook acupunctuur, homeopathie, cranio-sacraaltherapie en manuele therapie.

Eigenaardig toch dat al deze niet-evidence based therapieën in ons land zonder veel discussie terugbetaald worden door de grote ziekenfondsen zoals de CM, terwijl echte therapieën zonder meer geweigerd worden. Een groot voorstander van al die alterneuterij is dokter Michel Callens van de CM, auteur van het bij Lannoo uitgegeven meesterwerk ‘Zal ik de dokter bellen? Medisch ABC voor het hele gezin’. Zoals de meeste andere ziekenfondsen betaalt de CM - en wel sinds 1 januari van dit jaar - een (beperkt) bedrag terug voor homeopathische geneesmiddelen en voor behandelingen door een osteopaat of een chiropractor. De tussenkomst wordt wel beperkt tot die producten en hulpverleners die door de CM zelf aanvaard zijn. Een absoluut wetenschappelijk criterium dus. Uit een studie van de CM blijkt dat twee derden van de alterneutenklanten vrouwen zijn. Op de vijf vrouwelijke CM-leden met klachten ging er één alternatief. Volgens dr. Michiel Callens, de adviserende geneesheer van de CM, komt dat "omdat vrouwen traditioneel een eerder holistische aanpak voorstaan, niet louter een biochemische behandeling". Dezelfde arts weet ook nog te vertellen dat alternatieve geneeskunde "het geloof in de eigen verdedigingsmechanismen van het lichaam ondersteunt". Eigenlijk verdient deze arts een skeptische decoratie met eikenloof. Als vertegenwoordiger van een miljardenorganisatie die er moet over waken dat de centjes voor gezondheid zo goed mogelijk besteed worden prijst hij een systeem aan omdat het "het geloof" versterkt. Moet de keizer nog kleren hebben?

Volgens CM-voorzitter Marc Justaert voldoet de CM met zijn terugbetalingspolitiek aan een maatschappelijke behoefte. “Want er zijn nogal wat kinderen bij, “dixit Justaert, “Deze geneeswijzen hebben dus een toekomst.”  Zo'n redenering verdient een moment van bezinning, schrijft professor dokter Willem Betz, voorzitter van Skepp. “Gelooft Justaert echt dat die kinderen spontaan naar alterneuterij verlangen, en dat ze dat ook voor de rest van hun leven zullen blijven doen? Misschien kan men eerst pogen hen beter voor te lichten dan hun goedbedoelende mama's, iets wat de mutualiteiten blijkbaar vertikken. De voorzitter van de Landsbond meent met dezelfde ijzersterke logica ook dat deze geneeswijzen in aanmerking zouden komen voor de verplichte ziekteverzekering "mocht er wetenschappelijk bewijs komen voor hun therapeutisch effect" (ah, toch!) en pleit intussen voor een "dialoog" tussen klassieke en alternatieve genezers. Ook hier weer even nadenken: hij zegt dus duidelijk dat er geen bewijs voor werking is, maar toch moeten de ernstige artsen de Kafka-dialoog aangaan met de illusionisten. Om te leren hoe je de patiënten om de tuin moet leiden? Begrijpe wie het kan.  

Men kan zich afvragen of zulke ambigue houding de patiënt niet alleen maar aanzet om alternatief te gaan. Of is dat misschien de bedoeling? Is een studie met dergelijk zeemzoeterig commentaar niet vooral bedoeld als reclame voor het ziekenfonds zelf? De meeste kranten gaven allerlei naïeve toelichting op dit bericht, tot en met de vermelding van de website (www.cm.be) die "de weg naar de alternatieve geneeswijzen" wijst (de CM wijst dus de weg naar iets waarvan ze zelf zegt dat er geen bewijs voor is).”

Nu hoort u het eens van een ander.  

Het wordt hoog tijd dat de terugbetalingsregels van onze ziekenfondsen eens onder de wetenschappelijke loep gelegd worden.

De winnaar zal op zaterdag 8 oktober voorafgaand aan het middagsymposium worden bekend gemaakt, waarna deze - mits aanwezig - in de gelegenheid zal worden gesteld een korte apologie uit te spreken. http://www.kwakzalverij.nl/1356/Longlist_Meester_Kackador...

Marc van Impe

12:24 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

24 september 2011

Een maritiem humeur

Ik moest de voorbije maanden noodgedwongen mijn mond houden, dus het nadenken ging me beter af. En omdat ik vandaag een maritiem humeur heb en er van tijdelijke opklaringen geen sprake zal zijn, laat ik me drijven op de stroom van mijn gedachten. Zo kwam het dat de voorbije maanden duidelijk werd dat de twee grote ziekenfondsen besloten hebben om de patiëntenbewegingen van hun middelen te bevrijden. Voor de grote patiëntenbelangengroepen zoals in de geestelijke gezondheidszorg, diabetes, kanker , HIV of cardio-vasculaire problematiek is dat nauwelijks een probleem. Hun marketing en PR wordt op de meest professionele manier gevoerd. Voor kleinere belangengroepen als pijnbestrijding en andere wordt dit een echt probleem: want geen geld betekent geen campagnes. Voor sommige micro-bewegingen is dit een ramp. De eerste patiëntenbewegingen, ook nu nog, overleven dank zij de overheidssubsidies. En het is de valse hoop van nieuwe actiegroepen om nieuwe financiële middelen aan te boren.

Met hun tactische move hebben de twee grote ziekenfondsen gedacht dat ze het steeds sterker wordende protest van de patiënten tegen biopsychosocialisering –lees: het de-medicaliseren - van hun problematiek het zwijgen kunnen opleggen. De ziekenfondsen hebben in feite een hekel aan medische innovatie. Want die kost geld. Dus gebruiken ze brute kracht en stoten de patiënt uit de zorg.

Ze vergissen zich want de patiënt wordt weerbaarder en neemt die belangenpolitiek van gepolitiseerde ziekenfondsen niet. Hij reageert zoals hij kan: hij neemt ontslag als lid en stapt over. Belangrijk is dat hij daarbij gedwongen wordt nauwlettend in het oog te houden of zijn nieuwe ziekenfonds wel even patiëntvriendelijk blijft.

De ziekenfondsen weten zich gesteund door de bureaucratie. De bureaucratie nekt de zorginnovatie.  Innovatieve oplossingen kosten op korte termijn veel geld en worden om die reden vaak genegeerd.  Terwijl op de langere termijn het juist besparingen kan opleveren, bijvoorbeeld op personeelskosten. Neem bijvoorbeeld een nieuwe MRI-scan die eenvoudiger te bedienen is en waardoor er minder gespecialiseerd, en dus kostbaar, personeel nodig is.  Door de manier waarop onze zorg is gefinancierd ontbreken prikkels om in nieuwe technologie te investeren.  Waar managers de plaats in nemen van klassieke zorgondernemers gaan de cijfers primeren en niets dan de cijfers. Daar weten de ziekenhuisartsen alles van.

Marc van Impe

10:28 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

21 september 2011

Zeep

Uit een rapport van het Steunpunt voor Armoedebestrijding, dat me bij het opruimen van de zoals altijd overvolle werktafel onder de ogen kwam, blijkt eens te meer dat de sociale instellingen in ons land schromelijk tekort schieten. Zo staat zwart op wit dat nog geen kwart van de patiënten die recht hebben op een Omnio statuut daar gebruik van maakt. Toch weten de overheid en de ziekenfondsen, waarvan sinds enige tijd bekend is dat ze toegang hebben tot de fiscale gegevens van elke burger in dit land, perfect wie voor deze levensnoodzakelijke regeling in aanmerking komt. Alleen gebeurt de toepassing van deze regel niet automatisch. Men kan zich de vraag stellen waarom niet?  Uit ervaring weten we dat wie ook maar één € bijverdient en die onder een specifiek sociaal statuut valt zonder boe of bah geschorst wordt als hij al geen boete krijgt. De ziekenfondsen maken daarvoor, zoals bekend gebruik van de kruispuntbank. 

De vraag van 1.000.000 € nu: waarom wordt die know how niet gebruikt om arme en noodlijdende patiënten automatisch hun Omnio statuut toe te kennen? Volgens het Steunpunt komen de patiënten er niet toe dat statuut aan te vragen omdat de procedures en de administratieve last nodeloos ingewikkeld en zwaar zijn. De verwaande, hoog en sociaal opgeleiden die het beleid uitmaken horen blijkbaar tot een sociale kaste die met woorden wel het sociale evangelie belijdt, maar in daden de regel der ijzeren hardvochtigheid toepast. En die ondertussen maar de gulden techniek van het ontstressen en de mindfulness predikt:  “Gerichte aandacht. Stil staan bij wat er op dit moment gebeurt. Niet stilstaan bij het verleden of met de toekomst. Je niet in beslag  laten nemen door (vervelende) herinneringen of dagdromen en fantaseren over de toekomst.” Nog een citaat: “Mindfulness is een levenshouding. Een wakkere, open en opmerkzame houding, waarin helderheid, acceptatie en mildheid ten opzichte van alles wat zich op dit moment in je leven voordoet, de grondtonen zijn. Aandacht is de essentie van de mindfulness trainingen. We moeten leren leven.” Een interessante boodschap voor wie  met een lege portemonnee de lente in mag.  Blijkbaar maakt armoede geen deel uit van de essentie van het leven. Dat ze die gasten eens een groot stuk zeep cadeau mogen doen. Iets om hun grote mond mee te wassen.

Marc van Impe

10:10 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)