19 juni 2012

De Latijnse les

Ik werd vannacht wakker en dacht aan de Latijnse les uit de retorica.  "Timeo Danaos et dona ferentes" is de zin die door mijn hoofd schoot. Dit is een Latijns citaat uit Vergilius' episch verhaal over de Trojaanse vorst  Aeneas.  (Aenis, zang II, vers 49) en het betekent: "Ik ben bang voor Danaërs (= 'Grieken'), ook als zij geschenken aanbieden". Waarom deze uitstap naar de klassieke literatuur? Wel, ik maakte onbewust een optelsom van uitspraken en standpunten van onze gewaardeerde minister van Volksgezondheid, mevrouw  Laurette Onkelinx. 1. De minister wil dat de gezondheidskosten voor chronisch zieke patiënten tot het absolute minimum herleid worden. Daarom wil ze een algemeen ingevoerde derdebetalerregeling, niet alleen voor ziekenhuisconsultaties en –verblijven, maar ook bij de huisarts. Daar valt veel voor te zeggen. Maar voor wat hoort wat, ook in de gezondheidszorg. En dat is 2. De minister wil dat chronische ziekten behandeld worden volgens een zorgtraject. Dat houdt in dat arts, ziekenfonds en patiënt een afspraak maken die er op neer komt dat de arts en de patiënt het traject zoals dat is uitgestippeld door het Riziv – lees: de verzamelde ziekenfondsen- nauwgezet gaan volgen. Zo’n trajecten bestaan al voor patiënten die aan diabetes en aan chronisch nierfalen lijden. In Vlaanderen is er redelijk wat interesse voor dit soort van vastgelegde geneeskunde: de dokter krijgt een jaarlijks forfait en de patiënt krijgt zijn medicatie gratis. In Franstalig België is de belangstelling minimaal. Hier valt veel over te zeggen, maar dat zou ons buiten het bestek van deze  blog brengen. Feit is dat trajectgeneeskunde in vele gevallen werkt, maar niet in alle gevallen en dat individuele zorg altijd goedkoper en beter is voor de patiënt. En dan komt 3. De minister wil alleen nog werken met zogenaamde evidence based behandelmodellen. Dat zal heel wat CVS/ME en fibromyalgiepatiënten bekend in de oren klinken. Was het niet evidence based dat cognitieve gedragstherapie en graded excercise voor hen alleen zaligmakend waren? Helaas heeft het onderzoek van het Riziv en het KCE het tegendeel bewezen, maar daarom treurt men niet. Men geeft het kind een nieuwe naam. Bijvoorbeeld: mindfulness. En wat wil het toeval: voorbije week publiceerde de KULeuven de resultaten van een mega-onderzoek waaruit moet blijken dat mindfulness de panacee is voor alles wat zowat los en vast aan je lijf zit, dus vooral voor somatoforme aandoeningen zoals depressie. Voelt u hem al komen? Hier komt 4. De minister wil dat de psychologische zorg betaalbaar wordt voor de patiënt, dus gaan “echte” psychotherapeuten en huisartsen die een bijzonder opleiding psychologie gevolgd hebben –hadden ze dat dan eerder niet gehad?- een nieuw nomenclatuurnummer krijgen. De patiënt gaat dus zijn psychotherapie, ook als die niet bij een psychiater loopt, terugbetaald krijgen. Goed nieuws? Zeker, goed nieuws als daar niet een adder onder het gras zat. Pats boem hier komt 5.  De minister zegt dat ze niet alleen begaan is met de chronisch zieke en dus minvermogende patiënten maar vooral met de patiënten die lijden aan het chronisch vermoeidheidssyndroom en fibromyalgie die ‘ af te rekenen hebben met het onbegrip van hun dokter, hun familie en de verzekeringsinstellingen’. De minister heeft het licht gezien. Prijst de heer! Ware het niet dat als ik 1+2+3+4+5 achterelkaar zet de volgende combinatie bekom: Derdebetaler op voorwaarde dat ik een zorgtraject volg, dat gebaseerd is op zogenaamde evidence based medicine, verstrekt door psychotherapeuten of psychologisch bijgeschoolde huisartsen en dit specifiek toegepast op CVS/ME en fibromyalgiepatiënten. Dat betekent dus afgelopen met echte geneeskunde en retour naar de praatdivan.  De minister heeft haar best gedaan, de patiënten krijgen extra aandacht. Wie klaagt er nog? En wie iets anders wil, die mag het zelf betalen. Ik kan me vergissen natuurlijk maar je moet geen Latijn geleerd hebben om hier ’s nachts wakker van te schrikken. In het goed Vlaams zegt men: "Als de vos de passie preekt, boer, let op je ganzen!” tijd dat we aan ons hek rond ons erf gaan werken.

Marc van Impe

14:11 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (3)

13 juni 2012

Gerommel in het hoofd

Er gaat geen week voorbij of een of ander medisch waanidee valt aan gruzelementen.  Zo ook vorige week toen gepubliceerd werd dat het prikkelbare darmsyndroom geen psychosomatische achtergrond heeft . Een overmatige groei van bacteriën in de darm is definitief gekoppeld aan Prikkelbare darmsyndroom (IBS), zo blijkt uit de resultaten van een nieuwe studie van het Cedars-Sinai ziekenhuis (VS). De onderzoekers maakten gebruik van bacterieculturen uit de dunne darm. In ons land huldigden nogal wat artsen de gedachte dat “ wat gerommel in de buik” of spastisch colon het gevolg was van “fout” denken. Professor Benjamin Fischler ging zelfs zover om in bepaalde gevallen psychoanalyse voor te stellen als ideale behandelmethode voor deze “somatoforme aandoening”. Niet dus! IBS is het gevolg van een verstoring van de darmflora!

Dit is de eerste studie die gebruik maakt van de "gouden standaard" methode voor onderzoek naar de oorzaak van de ziekte die tot nu toe beschouwd werd als een psychisch probleem en die vaak voorkomt bij CVS/MEpatiënten. Eerdere studies hadden al aangegeven dat bacteriën een rol in deze ziekte spelen. De nieuwe definitieve studie verschijnt in Digestive Diseases and Sciences, en verwijst alle psychiatrische theorieën naar de prullenbak. De oorzaak is wel degelijk small intestinal bacterial overgrowth of SIBO. De studie omvatte 320 patiënten. Meer dan een derde van de patiënten bleek aan SIBO te lijden, terwijl dat percentage bij IBS-patiënten met diarree opliep tot 60%. "Terwijl wij in het verleden al overtuigend bewijs gevonden hadden dat bacteriële begroeiing een bijdragende oorzaak van IBS is, hebben we nu bewezen dat onderzoek van bacteriële culturen is de gouden standaard van de diagnose," zei dr. Mark Pimentel, directeur van het Cedars-Sinai GI Motility Program en een auteur van de studie. "Dit is duidelijk bewijs van de bacteriën rol spelen in de ziekte onderstrepingstekens onze klinische proef bevindingen, waaruit blijkt dat antibiotica een succesvolle behandeling voor IBS zijn." In ons land huldigt men de stelling dat IBS het best behandeld wordt met psychotherapie. Pimentel heeft nu aangetoond dat behandeling met rifaximin, een specifiek antibioticum dat enkel in de darm wordt opgenomen, de aangewezen behandeling is. Al de rest is geen gerommel in de darmen maar rommel in het hoofd. Quod erat demonstrandum.

 

Marc van Impe

11:30 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

09 juni 2012

Thuis

In onze tijden, gekenmerkt door zelfzucht gevolgd door inlevering, gebroken beloftes en dwarse weerstand, overheerst één idee : we hebben er recht op. We hebben onbetwistbaar verworven recht op allerlei materiële en immateriële zaken en er zal niemand zijn die ons dat ontzegt. Ik ben al lang die illusie kwijt maar heb er niets op tegen dat burgers blijven geloven dat ze recht hebben op een overheid en het daaraan verbonden goed werkend apparaat dat er voor zorgt dat ze niet onnodig gaan lijden, dat ze niet vervallen in armoe –alhoewel met een pensioen van 500 €-  en op een betaalbare gezondheidszorg. Dat zijn materiële zaken. Zoals de geleerde vrouw het zegt, tegenover rechten staan plichten, of prestaties indien u wil. Niet alleen de vuilbak buiten zetten, maar ook immateriële zaken. Het fijne aan onze liberaal-joods-christelijke beschaving is dat we daar nog zoiets als solidariteit hebben gekoppeld. Dus ook wie te zwak of te moe of te dom is moet kunnen rekenen op die basisprestaties. Dat maakt deel uit van ons gemeenschapsgevoel. Mensen die deel uitmaken van onze gemeenschap hebben recht op de weldaden van die gemeenschap. Die mensen voelen zich thuis. Wie zich thuis voelt gedraagt zich naar de regels van het huis. Dat is een plicht en dus geen recht. Je thuis voelen kan dus ook geen recht worden.
In ons land geldt het beginsel van gezinshereniging. Oude Turken, Noord Afrikanen, Kosovaren, hebben het recht om hier zonder hier ooit een dag gewerkt te hebben, zonder enige taalkennis en zonder ooit te zullen moeten werken verenigd te worden met hun liefdevolle familie. Dat leidt tot blijkbaar tot toestanden, zo schrijven ons een aantal dokters die in hun ziekenhuis geconfronteerd worden met herenigde gezinnen die volgens hen op gratuite manier profiteren van onze gezondheidszorg. “Terwijl ik dit schrijf, heb ik een Russisch-Kazaks kindje laten opnemen op pediatrie met acute mastoïditis,” schrijft ons een dokter. “’Ze’ liggen op een éénpersoonskamer - er is HEEL beperkte kennis van het Nederlands. De ouders kunnen er altijd bij blijven want ze werken toch niet. Grootvader en grootmoeder Kazak zijn er ook bij. Ze hebben mij al dadelijk verteld dat bij invullen van papieren voor 'dringende opname', zij helemaal niets moeten betalen. Mijn bloedeigen kleindochter heeft hier ook op pediatrie gelegen op een éénpersoonskamer. Mijn zoon heeft véél opleg betaald. Het was ook dringend. Lijdzaam moeten wij toezien hoe ons land op elk gebied leeggeplunderd wordt.” Het verhaal hoor je telkens opnieuw. “Enfin, als ik deze onterende situatie vol hou en tot mijn 65ste werk, zal ik 35/45 van mijn wettelijk pensioen trekken. Dat zal toch al gauw 500 euro zijn... Uiteraard zal ik moeten blijven verder betalen voor mijn kleine risico's.” De dokter dwaalt en heeft ook gelijk.   Het is een schande dat wie zo hard en zo lang heeft moeten studeren als een beetje arts gedaan heeft, het moet doen met een pensioen dat nog niet de helft bedraagt van dat dat een laag opgeleide plantsoenarbeider aan de gemeente zal krijgen. Dat is niet de schuld van de arbeider maar van de overheid en met name van de politici en de ambtenaren die wél ruimschoots kunnen rekenen op een welvaartvast pensioen, en niet meer dan minachting en afgunst kunnen opbrengen voor de liberale micro entrepreneur die een arts tenslotte is. Het is ook niet de schuld van Kazak die hier aankomt en zijn ziek kind in het ziekenhuis laat opnemen. De wet voorziet dit en hij kan daar dus gebruik van maken.  Dankzij die wet voelt die Kazak zich snel thuis hier . De woede van de arts gaat dus de verkeerde kant uit.  De wet schiet wat de arts betreft, én zijn familie, tekort, en zorgt ervoor dat deze zich in zijn eigen land niet meer thuis voelt. En dat is erg. Hij is lang niet de enige. Dat is onaanvaardbaar. Want wie zich niet thuis voelt, gaat zich ook niet naar de regels van het huis gedragen. En zoals de wijze Johan zegt: als niemand zich meer thuis voelt, moet je dan niet van huis veranderen?
Marc van Impe

10:23 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)