04 november 2012

Altijd gelijk

 

‘Is het niet merkwaardig,’ zeg ik, ‘ dat in de psychologie bijna elke proef lukt?’ We zitten op een Ardens terras en genieten van het milde herfstweer. Mijn vriend de huisarts rijdt nu met panty’s aan, de apotheker heeft alvast twee fleeces aangetrokken en de zielenknijper is aan zijn derde Orval toe. We eten er hete creoolse worst bij waarmee de lokale slager een nationale prijs gewonnen heeft en bruin, hard gebakken brood van biergist. Ik had net naar aanleiding van een vorige column een oud stukje op Plos gelezen van wetenschapsonderzoeker Daniele Fanelli van de Universiteit van Edingburgh (PLOS One, mei 2009) die op basis van een meta-analyse van 18 enquêtes over wetenschapsfraude ontdekte dat maar liefst 20 procent van de onderzoekers in de psychologie bekende wel eens gegevens verzonnen/vervalst of veranderd te hebben. De klap op de vuurpijl: maar liefst 33,7% van de respondenten gaf van zichzelf toe dat ze onwelgevallige gegevens weglieten of niet-bevestigde hypothesen niet rapporteerden. Volgens emeritus hoogleraar Aafke Komter van de faculteit sociale wetenschappen van de Universiteit Utrecht, ligt ‘onderrapportage uiteraard voor de hand, dus de echte prevalentie is mogelijk hoger.’ In 2010 deed Fanelli een vervolgonderzoek op 2.434 gepubliceerde artikelen en kwam tot de vaststelling dat er significant meer positieve resultaten verschenen op het gebied van sociale wetenschappen met name de psychologie, psychiatrie, economie en bedrijfskunde. Wat die twee laatste disciplines betreft hebben we dat aan den lijve kunnen vaststellen en daar betalen we nu allemaal de prijs voor.  Maar wie betaalt de prijs voor de psychologische fraude?  Een zaak is zeker: het zelfreinigende vermogen van de psychiatrie en psychologie is benedenmaats. ‘Ach jongens,’ zegt onze vriend van de Raad van State die net is komen aanfietsen. Hij zet zijn fiets op dubbelslot, kijkt om zich heen of er niemand is die hem kent en bestelt dan een rondje. ‘Had dan Rechten gekozen. Wij hebben altijd gelijk.’ We horen een klap en dan het geluid van een band die leegloopt. ‘Dacht jij soms dat het terras een zelfreinigend vermogen heeft,’ vraagt de geleerde vrouw. Ik krijg een borstel en blik in de handen geduwd. De mannen moeten ineens opstappen.

Marc van Impe

22:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

01 november 2012

Meer dan een half miljoen stofjassen

Ook al is het begrotingsgat zogenaamd dichtgereden, het wordt stilaan duidelijk dat deze regering er niet in slaagt om de zaken op orde te krijgen. We moeten allemaal nog maar eens inleveren.   Maar dat volstaat niet om de begroting in evenwicht te krijgen. Volgens Eurostat ligt het probleem in ons aantal ambtenaren. In ons land werkt één op de drie werknemers in de ambtenarij. Een record in de Europese Unie. Ja, zegt u nu, dat wisten we al. Breuken en verhoudingen zeggen echter niet alles. Daarom de naakte cijfers. Sinds de zogenaamde afbouw van het ambtenarencorps in 2008 nam het aantal ambtenaren in ons land … toe met 200.000 eenheden. Dat betekent dat we nu met z’n allen 1.136.937 ambtenaren onderhouden (cijfers van 31.12.2011).  En dat aantal blijft maar groeien.  Vooral de gemeenten en de provincies werven gretig aan: plus 26% tot 206.000 stuks. De gewesten wierven de voorbije jaren 23% meer ambtenaren wat goed is voor een totaal van 58.000 gewestelijke dreuzels. Maar het leeuwendeel van de aanwervingen ging naar de gezondheidszorg waar het aantal ambtenaren toenam tot 528.000 eenheden of plus 32%.  Voor Luc Coene, de gouverneur van de Nationale Bank die begin van dit jaar al alarm sloeg, is dit dé oorzaak van de ontsporing van de uitgaven.  Dus niet het voorschrijfgedrag van de artsen, niet de supplementen in eenpersoonskamers, niet de ongebreidelde consumptiedrang van de patiënt. Maar de virale wildgroei van het ambtenarencorps. Dat vertaalt zich overigens ook in een lawine van regeltjes, al dan niet retroactief: het Belgisch Staatsblad publiceert elk jaar alleen voor de ziekenhuiswereld 1.500 bladzijden.
Ik begon ooit mijn carrière als jongste ambtenaar op een of andere rijksdienst voor financiën. Elke week kregen we door een bode een twaalftal dossiers aangereikt. Het was onze opdracht op de naam en het adres van de aanvrager van een hypotheek over te schrijven op een steekkaart. Die steekkaart ging in een houten bakje dat op zijn beurt werd opgehaald door een andere bode. We waren met zijn tienen. Op een dag werd ik bij het diensthoofd geroepen. Er was een probleem. Mijn kaartenbakje was op maandagavond al vol. Dat stàk. Of ik niet wat trager kon werken. Ik garandeer u dat de tijden nog niet veranderd zijn. Zo weet men nog altijd niet hoeveel artsen er nu eigenlijk per discipline al dan niet aan het werk zijn.
Marc van Impe

09:29 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

30 oktober 2012

Psychiaters zijn de boosdoeners niet

 

1. Niet toevallig zijn de artsen, internisten of psychiaters, controleartsen of verzekeringsgeneesheren die in België statements afleggen dat CVS een psychologische aandoening is, zelden of nooit aanwezig op gerespecteerde wetenschappelijke fora.  Hun publicaties situeren zich vooral in de lokale medische vakpers, en halen hoogstzelden de internationale wetenschappelijke vakbladen. Dat compenseren ze echter door in de populaire gezondheidspers en bij niet wetenschappelijke uitgevers makkelijk toegankelijke werken te publiceren die relatief hoge oplagecijfers halen en dan ookwel eens aangehaald worden in juridische en verzekeringstechnische discussies. Het is echter moeilijk hun ongelijk te doen aanvaarden, want hun uitspraken zijn overheid en verzekeringsindustrie welgevallig. Het is een schrale troost te weten dat het dezelfde soort specialisten zijn die jarenlang hebben volgehouden dat je van stress maagzweren kreeg of  hartritme stoornissen, zonder ooit een cardioloog gesproken te hebben. Of dat pijn hoofdzakelijk psychologisch is, m.a.w. als je er niet aan denkt voel je niets. Deze zelfverklaarde experts staan ook niet open voor argumenten die hun stelling weerleggen, die krijgen ze in de medische wereld dan ook niet. Maar ze krijgen wel hulp van paramedici die hier een kans zien om zich als medisch wetenschappelijk expert te profileren.

 

2. Omdat hun publicaties zo simpel geschreven zijn – terwijl iedereen weet dat wetenschap  niet altijd even simpel is-  krijgen ze makkelijk toegang tot beleidsmakers zoals ministers en al dan niet publieke verzekeringsinstellingen. Ze krijgen dan ook zitting in instellingen zoals de Hoge Gezondheidsraad. Merkwaardig is dat ze deze functie gebruiken als verkoopsargument en bewijs van hun autoriteit. Echte wetenschappers verwijzen zelden of nooit naar hun extra-universitaire functies. Het zijn hun wetenschappelijke onderzoeksresultaten die de argumenten zijn van hun stelling. Je zal echter in dit land maar geplaagd worden door de zelfverklaarde specialisten die moeten beslissen of je al dan niet aan budget krijgt om je onderzoek verder te zetten.  

 

3. Het spijt me, zal je zo’n specialist nooit horen zeggen, als blijkt dat hij ongelijk heeft. Liever nog sluiten ze zich achteraan bij de goede rij aan, om zich daarna opnieuw naar voor te dringen. Daarbij aarzelen ze niet om gebruik te maken van nep-termen en neologismen. Wetenschappelijk woordcontaminatie, wat staat voor vervuiling, is een techniek die ze perfect beheersen.

 

4. Het heeft al evenmin zin om alle psychiaters aan te vallen. Dat is ongepast en beledigend voor deze artsen die net zoals hun collega’s proberen zo goed mogelijke geneeskunde af te leveren. Men mag echter wel die ondertussen welbekende psychiaters die de CVS-patiënten onrecht aandoen, over de hekel halen. Maar alle psychiaters over dezelfde kam scheren, zoals ik dat nog wel eens hoor, is beledigend en destructief. We kunnen beter onze energie stoppen in meer en betere informatie aan artsen en hulpverleners, want desinformatie is geen natuurlijk gegeven maar aangeleerd gedrag. Onbegrip is niet het gevolg van de natuur maar van kwaad opzet, intellectuele luiheid of onkunde. Daar aan verhelpen is de uitdaging voor alle CVS-activisten die niet bij de pakken willen blijven zitten.

 

Marc van Impe 

11:57 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)