13 april 2012

Pijn maakt de dokter beter

 

Het is al weken dat ze klaagt over een zeurende pijn onderaan rechts van de hals. Daar, ja, daar. Nee daar! Voel je dit niet? Ik voel niks maar ik kneed en wrijf en streel en masseer. De pijn komt weer. De dokter ziet af. ‘Ga je collega zien,’ zeg ik,’ hij is een uitstekende  fysio. Jullie zitten op dezelfde gang.’ Maar het is druk druk druk in het ziekenhuis en ze heeft geen tijd. Of is het weer vergeten. En dan is er weer die pijn. Dokters die lijden, je zal het meemaken. Mijn vriend de huisarts weet er alles van. Was vorige zomer nog maar eens ten val gekomen met zijn racemachine maar deze keer bleef er die zeurende pijn in de onderrug. Zes maanden heeft hij er mee gelopen, een hele winter lang en de herfst voordien. Tot het echt niet meer ging en de  scanner uitwees dat hij een ‘verdestruweerde’ wervel had. ‘Hij weet er alles van,’ zegt hij. Hij is nu even buiten strijd. Nog nooit zo geconfronteerd met de realiteit: in het ziekenhuis waren de collega’s boos omdat hij zo laat op consultatie kwam, de verpleegsters omdat hij zelf wou beslissen welke en hoeveel pijnstillers hij zou nemen en de kinesist omdat hij voortdurend te laat op zijn afspraken kwam. Bovendien liet hij een flesje wijn meebrengen van thuis, bestelde hij Chinees en eiste een aansluiting op het Internet. Dat hij zijn verloofde extra pijnstillers liet meebrengen, vertelt hij niet. ‘Hij is er een betere huisarts van geworden,’ zegt hij wel. Hij begrijpt zijn patiënten nu beter. Hij vindt dat ze minder zeuren. En hij gaat voorzichtiger fietsen. Dat zal wel moeten, want bij zijn eerste uitje liet hij zijn fiets buiten aan café Annex staan en werd die prompt gestolen. ‘De wereld is om zeep,’ zegt hij ook. De mensen hebben geen ‘moraal’ meer. Als ze fiets van mijnheer doktoor al stelen. Ondertussen heeft de geleerde vrouw een afspraak gemaakt. Eens zien wat dat oplevert. Misschien wordt het toch nog lente voor haar.

 
 
 

Marc van Impe

 

17:56 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (5)

09 april 2012

Gaan uit vrije wil

Zowel in Nederland als in Frankrijk als in Groot-Brittanië is sterven uit vrije wil een belangrijk onderwerp van debat geworden. In Nederland kreeg het initiatief Uit Vrije Wil maar liefst 120.000 steunbetuigingen voor haar voorstel om 70-plussers die hun leven als voltooid beschouwen, het recht op hulp bij zelfdoding te geven. Ook al is daarvoor geen dringende medische reden. In Frankrijk is zelfdoding een verkiezingsitem geworden. De krijtlijnen kunnen snel getrokken worden: (gelovig) rechts is tegen, vrijzinnig centrum is voor. In Frankrijk woedt het debat vooral op filosofisch niveau, onder mensen met dubbele voor- en familienamen. In Nederland is het een breed maatschappelijk gebeuren waar politici, artsen, cabaretiers en televisiemensen zich gretig in mengen. Dat zet me aan het denken. Wat wil ik? Seneca zei tweeduizend jaar geleden al: “Voor ik mijn oude dag bereikte, was het mijn zorg goed te leven, op mijn oude dag is dat om goed te sterven. En goed sterven- zo voegde hij daar uitdrukkelijk aan toe- is vrijwillig sterven.” Ik denk dat hier de kern van het debat geraakt wordt. Niemand wil vermoord worden, niemand wil in een dodelijk ongeval het leven verliezen, niemand wil tegen zijn zin sterven. Leven is een grondrecht. Maar sterven is dat even goed. De neuroloog Dick Swaab, die we in deze column al een paar keer citeerden, zegt in dat verband: “ Ik wil baas in eigen brein zijn. Bij mijn conceptie en geboorte is dat niet gelukt. Bij het eind van mijn leven eis ik dat recht onverkort op.” Ik ben geneigd hem te volgen. De bekende jurist Eugène Sutorius stelt dat mensen veel ouder worden dan vroeger. “We moeten de keerzijde daarvan gaan inzien. Het lot regisseert maar sterven kan beter! Beslissingen over leven en dood behoren tot ons domein.”

Ik vind wel dat dit recht enkel aan oudere mensen moet toegekend worden. Aan zeventig plussers bijvoorbeeld. Aan mensen die van oordeel zijn dat hun leven voltooid is. Ik hoop alleen maar dat tegen die tijd er een speciaal opgeleid iemand is zal zijn die –gesteld dat de geleerde vrouw er niet meer is- met mij over mijn zelfgekozen dood wil praten, iemand die me in dat proces kan leiden en me eventueel kan helpen om mijn wens te verwezenlijken. Maar laat er niemand opstaan die mij gaat zeggen dat mijn tijd om te gaan gekomen is. Kijk, dat ene moment, dat wil ik –geloof ik- zelf kiezen. En ik eis het recht om van gedacht te veranderen. U mag op deze reageren. We hebben het dus niet over euthanasie.  Ik hoop u te lezen. Graag zelfs.

Marc van Impe

16:40 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (4)

05 april 2012

1 op 5 van de mantelzorgers overbelast

Uit Nederlands onderzoek –natuurlijk hadden we bijna geschreven, want waar staat het Belgisch onderzoek terzake?- blijkt dat maar liefst 2,6 miljoen mensen  elke dag bezig zijn om iemand die zorg nodig heeft vanwege ziekte of ongeluk te helpen. Niet omdat het hun vak is, maar uit liefde, uit engagement of doodgewoon omdat het niet anders kan. Dat is zwaar. Zo zwaar dat nu bijna een half miljoen van de mantelzorgers, dat is 1 op 5 overbelast is. Hun aantal zal vanwege de vergrijzing flink oplopen.  In 2050 zal waarschijnlijk twintig procent van de bevolking overbelast zijn vanwege mantelzorg. Ook in ons land is dat niet anders. En daar doet de overheid, federaal noch regionaal niets aan. Helemaal niets. Het weinige geld dat naar mantelzorg gaat , gaat naar mantelorganisaties van ziekenfondsen die er hun parastataal personeel mee onderhouden. Veel echte mensen die daar niet voor gestudeerd hebben in een sociale toren of professionele  bachelor haalden aan een zogenaamde hogeschool doen dit jaren aan een stuk, tien of vijfentwintig jaar vormt geen uitzondering. Als mantelzorger ben je er meestal niet klaar met wat boodschappen doen en een ommetje door het park, maar sta  je dag en nacht voor je geliefde, je buurman, je naaste klaar.

En dat eist zijn tol. Op dit moment telt Nederland 450.000 overbelaste mantelzorgers. In België, alweer, zijn er geen cijfers. Vooral mensen met een dementerende partner of die voor een geliefde met MS of chronische pijn zorgen, hebben het zwaar. Als je zorgt voor een naaste met een verstandelijke handicap of psychische problemen, kun je bovendien op weinig hulp vanuit de overheid of instanties rekenen. Integendeel. Wie mantelzorger is en zelf een uitkering krijgt moet goed opletten of hij verliest zelf zijn sociale rechten. En ook al kunnen mantelzorgers veel aan, zij zijn ook niet onverwoestbaar. Als er niets verandert, is in 2050 twintig procent van de bevolking overbelast doordat zij mantelzorg geven. Een weerzinwekkend percentage als je bedenkt dat de vergrijzing zijn piek in 2060 bereikt.

Sociale werkers krijgen studieverlof, betaalde vakantie, ziekteverlof, compensatieverlof, ouderschapsverlof en drie vierden of vier vijfden werken. Mantelzorgers zijn de hele dag in de weer. Hun troost: er worden heel wat studiedagen aan besteed. Mantelzorgers in ons land worden dood geprezen. Is er een mooiere manier om te sterven?

Marc van Impe

11:18 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)